فلج مغزی چیست و چه علائمی دارد؟

فلج مغزی چیست و چه علائمی دارد؟

۰۵ آذر ۱۴۰۱ - ۱۲:۱۷ زمان مطالعه : 5 دقیقه
سرویس مجله - فلج مغزی یا Cerebral palsy که به اختصار با CP خوانده می‌شود، گروهی از اختلالات است که بر توانایی فرد در حرکت و حفظ تعادل و همچنین وضعیت بدن تاثیر می‌گذارد.

به گزارش سرویس مجله خبر ناب به نقل از فرارو - فلج مغزی یکی از بیماری هایی است که می تواند بر توانایی افراد در حفظ تعادل، راه رفتن، انجام امور روزمره و یا در موارد شدیدتر بر بینایی، شنوایی و ... تأثیر بگذارد.

به گزارش دیجیاتو، در این مقاله قصد داریم این بیماری را مورد مطالعه قرار دهیم و علایٔم، انواع و روش های تشخیص آن را بیان کنیم.

فلج مغزی چیست؟

فلج مغزی یا «Cerebral palsy» که به اختصار با «CP» خوانده می شود، گروهی از اختلالات است که بر توانایی فرد در حرکت و حفظ تعادل و همچنین وضعیت بدن تاثیر می گذارد. Cerebral به معنای ارتباط با مغز است و palsy (فلج) نیز به معنای ضعف یا مشکل در استفاده از عضلات است.

فلج مغزی شایع ترین ناتوانی حرکتی در دوران کودکی است و در اثر رشد غیرطبیعی مغز یا آسیب به مغز در زمان رشد ایجاد می شود. در نتیجه این ناتوانی، توانایی فرد بر کنترل ماهیچه های خود کاهش می یابد.

درجه ابتلا به سی پی از فردی به فرد دیگر متفاوت است. یک فرد مبتلا به سی پی ممکن است برای راه رفتن نیاز به تجهیزات خاصی داشته باشد، در صورتی که فرد دیگری ممکن است به طور کل توانایی راه رفتن خود را از دست دهد و نیاز به مراقبت مادام العمر داشته باشد. سی پی با گذشت زمان بدتر نمی شود، اما برخی پزشکان باور دارند علایٔم آن در طول زندگی فرد می تواند اندکی دچار تغییر شود.

با این حال، می توان گفت همه افراد مبتلا به فلج مغزی در حرکت و وضعیت بدن خود دچار مشکل هستند. بسیاری نیز شرایطی مانند ناتوانی ذهنی دارند: تشنج، مشکلات بینایی، شنوایی یا گفتار، تغییرات در ستون فقرات یا مشکلات مفصلی.

انواع فلج مغزی

پزشکان سی پی را براساس نوع اصلی اختلال حرکتی پیش آمده طبقه بندی می کنند. بسته به اینکه کدام ناحیه از مغز تحت تأثیر قرار گرفته است، ممکن است یک یا چند مورد از اختلالات حرکتی زیر رخ دهد. پس انواع اختلالات حرکتی عبارتند از:

سفت شدن عضلات (اسپاستیسیته)، حرکات غیرقابل کنترل (دیسکینزی)، تعادل و هماهنگی ضعیف (آتاکسی).

بدین ترتیب سی پی به چهار نوع اصلی دسته بندی می شود:

فلج مغزی اسپاستیک: این نوع سی پی رایج ترین نوع آن در افراد است. سی پی اسپاستیک حدود ۸۰ درصد افراد مبتلا به فلج مغزی را تحت تأثیر قرار می دهد.

افراد مبتلا به سی پی اسپاستیک دارای عضلات سفتی هستند که حالتی ناخوشایند دارد. در این نوع از فلج مغزی عمدتاً عضلات پا ها سفت می شوند، درحالی که بازو ها کمتر تحت تأثیر قرار می گیرند.

این افراد احتمالاً در راه رفتن دچار مشکل هستند، در این حالت سفتی عضلات پا در ناحیه باسن و ساق پا سبب می شوند پا ها به سمت داخل بچرخند و زانو ها حالت متقاطع داشته باشند که به عنوان «قیچی» نیز شناخته می شود.

در حالت دیگری از سی پی اسپاستیک ممکن است تنها یک طرف بدن تحت تأثیر قرار بگیرد. در این حالت بازو بیشتر از ساق پا آسیب می بیند.

سی پی دیسکینتیک: افراد مبتلا به فلج مغزی دیسکینتیک در کنترل حرکت دست ها، بازو ها و پا های خود دچار مشکل هستند. این افراد همچنین در کنترل حرکات خود توانایی کمتری دارند و ممکن است آهسته یا تاب دار و یا تند و سریع حرکت کنند. گاهی اوقات این افراد در بلعیدن، صحبت کردن و مکیدن نیز با مشکل روبهرو می شوند.

سی پی آتاکسیک: افراد مبتلا به سی پی آتاکسیک در تعادل و هماهنگی میان اعضای مختلف بدن دچار مشکل هستند. این افراد ممکن است در هنگام راه رفتن تعادل نداشته باشند و در هنگام انجام اعمالی مانند نوشتن با مشکل روبه رو شوند.

سی پی مختلط: برخی افراد علایٔم بیش از یک نوع سی پی را دارند. شایع ترین نوع ترکیبی سی پی مختلط، سی پی اسپاستیک-دیسکینتیک است.

علایٔم اولیه

علایٔم اولیه سی پی بسیار متفاوت است؛ زیرا انواع و سطوح مختلف ناتوانی وجود دارد. نشانه اصلی که ممکن است ابتلای کودک به سی پی را نشان دهد، تأخیر در رسیدن به نقاط عطف حرکتی یا گفتاری است.

در زیر برخی از علایٔم دیگر فلج مغزی آورده شده است. توجه به این نکته ضروری است که برخی از کودکان نیز ممکن است علایٔم زیر را داشته باشند، بدون اینکه به فلج مغزی مبتلا باشند.

در نوزادان کوچک تر از ۶ ماه

وقتی او را بلند می کنید، درحالی که به پشت دراز کشیده است، سرش به سمت عقب می افتد.

بدن نوزاد بیش از اندازه سفت است. در هنگام در آغوش گرفتن نوزاد، درمی یابید پاهایش سفت می شوند و یا به حالت قیچی روی هم قرار می گیرند.

در نوزادان بزرگ تر از ۶ ماه

نوزاد قادر نیست در هیچ جهتی بچرخد یا غلت بزند. نوزاد نمی تواند دست هایش را بهم نزدیک کند. در این حالت نوزاد قادر به سختی دست هایش را به دهانش نزدیک می کند.

در نوزادان بزرگ تر از ۱۰ ماه

نوزاد به صورت کج سینه خیز می رود و با یک دست و پا فشار می آورد، به عبارت دیگر، قادر نیست از تمام بدن خود استفاده کند. نوزاد در این حالت روی زانو می ایستد، اما قادر نیست چهار دست و پا حرکت کند.

در صورت مشاهده هرکدام از این علایٔم بهتر است با پزشک یا پرستار کودک مشورت کنید.

غربالگری و تشخیص فلج مغزی

تشخیص فلج مغزی در سنین پایین برای رفاه کودکان و خانواده هایشان مهم است. تشخیص سی پی می تواند در چندین مرحله انجام شود:

نظارت بر رشد

نظارت بر رشد به معنای ردیابی رشد و تکامل کودک در طول زمان است. اگر در سال اول زندگی هرگونه علایٔمی از آنچه ذکر شد، مشاهده شود، باید در اسرع وقت آزمایش غربالگری رشد انجام شود.

غربالگری رشد

در طول غربالگری رشد، یک آزمایش کوتاه برای بررسی اینکه آیا کودک دارای تأخیر های رشدی خاص است- مانند تأخیر حرکتی یا کلامی- انجام می شود. اگر نتایج آزمایش غربالگری باعث نگرانی پزشک شود، مرحله بعدی انجام ارزیابی های رشدی و پزشکی است.

ارزیابی های رشدی و پزشکی

هدف ارزیابی رشدی، تشخیص نوع خاصی از اختلال است که سلامتی کودک را تحت تأثیر قرار داده است.

خدمات درمانی و مداخله ای

متأسفانه هیچ درمان قطعی برای فلج مغزی وجود ندارد، اما درمان اولیه می تواند زندگی فرد مبتلا را بهبود بخشد. شروع یک برنامه درمانی اولیه در اسرع وقت بسیار مهم است.

پس از تشخیص سی پی، تیمی از متخصصان بهداشت با کودک و خانواده همکاری می کنند تا برنامه ای را برای کمک به کودک با هدف رسیدن به حداکثر پتانسیل خود ایجاد کنند.

درمان های رایج شامل داروها، درمان فیزیکی، گفتار درمانی و عمل جراحی است. هیچ درمان واحدی برای کودکان مبتلا به سی پی وجود ندارد و همه چیز بستگی به شرایط فرد دارد.

این خبر توسط سایت فرارو منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : فرارو

اخبار گوناگون در برخط