باید ها و نباید های حجامت

باید ها و نباید های حجامت

۱۴ آذر ۱۴۰۱ - ۲۱:۵۹ زمان مطالعه : 11 دقیقه
سرویس مجله - حجامت اصطلاحا روشی از خون‌گیری است که برای درمان بعضی از بیماری‌ها به کار می‌رود و دارای سابقه تاریخی هفت هزار ساله است. این روش درمانی به ظاهر ریشه در طب چینی دارد؛ اما باتوجه به احادیثی که در باره آن از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است، امروز این روش در میان مسلمانان کشور‌های اسلامی بیشتر استفاده میشود.

به گزارش سرویس مجله خبر ناب به نقل از فرارو - حجامت یک روش درمانی بسیار کهن در طب سنتی است که گرچه قدمت آن به هزاران سال قبل و به کشور چین باستان بر می گردد، امروز نیز آن را یک روش درمانی بسیار شایع و کارآمد می دانند. در کشور ما ایران و همچنین کشور های مسلمان نیز به خاطر احادیث و روایاتی از پیامبر اسلام (ص) و معصومین در خصوص فواید حجامت نقل شده، این روش مورد توجه قرار گرفته است و حکیمان و طبیبان بزرگ اسلام به آن تأکید ویژه کرده اند. در دنیای مدرن امروزی نیز گرایش به روش های درمانی از جمله حجامت افزایش یافته است، با این همه بسیاری از افراد از باید ها و نباید های حجامت اطلاع درستی ندارند. به عبارت دیگر اگرچه بسیاری از افراد خواهان استفاده از روش های درمانی سنتی همچون حجامت هستند، این روش های درمانی نیز به مانند روش های مدرن تابع قواعدی هستند که باید به دقت رعایت شوند تا بتوانند بهترین تاثیر را داشته باشند.

اگر شما نیز علاقمند به انجام حجامت هستید؛ اما با قواعد و باید ها و نباید های این روش درمانی آشنا نیستید، این مطلب می تواند اطلاعات جامعی را در این مورد به شما ارائه بدهد؛ پس تا پایان این نوشته با ما همراه شوید.


حجامت چیست؟

حجامت اصطلاحا به روشی از خون گیری گفته می شود که برای درمان بعضی از بیماری ها به کار می رود و دارای سابقه تاریخی هفت هزار ساله است. در حجامت ممکن است با استفاده از تیغ عمل خون گیری انجام شود و یا بدون آن و فقط با کمک ظرفی خاص عمل بادکش صورت بگیرد. این روش درمانی به ظاهر ریشه در طب چینی دارد؛ اما با وجود احادیثی که از پیامبر اکرم (ص) در این باره نقل شده است، امروز این روش در میان مسلمانان کشور های اسلامی بیشتر استفاده می شود. متخصصین حجامت معتقدند این شیوه با ایجاد انباشت خون یا بندآوری خون در اطراف پوست عمل می کند؛ یعنی حجامت جریان خون بدن فرد را در زیر کاپ ها افزایش یا کاهش می دهد. بسیاری از پزشکان حجامت را یک درمان مکمل می دانند؛ یعنی حجامت می تواند بخشی از پروتکل درمان در علم پزشکی باشد و اثر خود را بگذارد.

 

باید ها و نباید های حجامت

انواع حجامت

انواع گوناگونی از حجامت در دنیا وجود دارد؛ اما به طور کلی حجامت را به دسته حجامت خشک و حجامت تر تقسیم می کنند که هر یک از آن ها به روش خاص خود انجام می شود.

۱. حجامت خشک یا بادکشی: نوعی حجامت است که در آن خونی از بدن خارج نمی شود؛ بلکه عمل مکش یا Suction روی پوست انجام می شود. حجامت خشک به دو قسمت تقسیم می شود:
الف) سرد و خشک: وقتی هنگام انجام دادن حجامت خشک یا بادکشی از آتش برای ایجاد خلاء استفاده نشود، به آن حجامت سرد و خشک می گویند.

 

ب) گرم و خشک: اگر در حجامت خشک یا بادکشی از آتش برای گرم کردن فضای درون بادکش و ایجاد مکش روی پوست استفاده شود، به آن حجامت گرم و خشک می گویند. حجامت گرم و خشک در فرهنگ عامه اصطلاحاً به کوزه یا لیوان گذاشتن معروف است. حجامت خشک در نقاط مختلفی از بدن انجام می شود و در درمان بسیاری از درد ها و بیماری ها نقش موثری دارد. این گونه از حجامت موجب انبساط عروق و رفع انسداد آن ها و تحریک دیواره مویرگ ها می شود و در افزایش توان سیستم ایمنی بدن نقش مهمی دارد.

۲. حجامت تر یا همراه با خون گیری: درمان گر در حجامت تر یا حجامت همراه با خون گیری با استفاده از تیغ میزان متناسبی از خون فرد بیمار را می گیرد. از نظر طب سنتی خونی که با فصد خارج می شود و خونی که با حجامت خارج می شود، از نظر میزان رقّت خون و حجم آن متفاوت است. در حجامت معمولاً خون رقیق تری خارج می شود و معمولا باعث ضعف بیمار نمی شود.

 

باید ها و نباید های حجامت

انواع دیگر حجامت

۱. حجامت عام: نوعی دیگر از حجامت، حجامت عام است که در آن محل انجام حجامت بین دو کتف، حدود مهره های سوم سینه ای تا مهره پنجم سینه ای را در بر می گیرد. در طب اسلامی، احادیث و روایات از این نوع حجامت با عنوان حجامت نافع یاد شده است.

۲. حجامت سر: برخی از افراد هم نوع دیگری از حجامت به نام حجامت سر را انجام می دهند. محل این حجامت یک وجب شخص حجامت شونده از نوک بینی تا فرق سر (ملاج) اوست. در این نوع حجامت فرد باید چهار زانو نشسته باشد. در روایات این نوع حجامت را حجامت نجات بخش می گویند.

۳. حجامت موضعی: این نوع حجامت در نقاطی از بدن که دچار مشکل شده اند، قابل اجراست و براساس تشخیص پزشک و نوع بیماری در موضع و عضو خاصی انجام می شود. از جمله حجامت کفل ها، اطراف مقعد، روی ران ها، کلیه، ریه ها و کبد است. این نوع حجامت انواع مختلف دارد که مهم ترین و رایج ترین آن ها همان خون گیری از میان دو کتف است؛ ولی حدود 60 نوع حجامت دیگر نیز وجود دارد که فقط باید به تجویز اطباء انجام شود. مثلاً برای نوزادان بعد از چهار ماهگی حجامت در گودی پشت گردن تجویز شده است که برای برطرف کردن رطوبت سر و رشد مطلوب آن بسیار مفید است.

 

همچنین برای درمان زردی نوزادان حجامت ساده ای توصیه شده است که از پشت گوش آن ها انجام می شود و با ریزش دو سه قطره خون زردی نوزاد فوراً کاهش می یابد. حجامت های دیگری نیز در سایر اعضای بدن صورت می گیرد، مانند حجامت زیر چانه (برای درمان جوش های صورت، لکنت زبان و عفونت لثه)، حجامت ساعد (برای گرفتگی رگ دست که یک بیماری خاص بانوان است)، حجامت سر (برای رشد مو)، حجامت ماستوئید (برای کاهش عوارض سکته مغزی، کاهش شنوایی و عفونت گوش)، حجامت زانو، حجامت کبد، حجامت کلیه ها، حجامت ساقین، حجامت پشت کمر، زیرناف، قوزک پا و... .


حجامت چگونه انجام می شود؟

پس از اینکه درمان گر معاینه را انجام داد، ابتدا موضع مورد نظر ضدعفونی و روغن مالی می شود. بعد از آن لیوان مخصوص حجامت را برای ایجاد مکش روی پوست ناحیه مورد نظر قرار می دهند. به مدت ۳ تا ۵ دقیقه مکش تدریجی ایجاد می شود تا پوست مورد نظر بی حس و آماده تیغ زدن شود. نحوه تیغ زدن برحسب وضع شخص یعنی چاقی، لاغری و سن؛ همچنین موضع حجامت متفاوت است؛ ولی در افرادی که خون غلیظی دارند، خصوصاً باوجود علائم غلبه دم (خون) تیغ ها باید عمیق و طولانی زده شوند. البته به گونه ای که از سه لایه پوست تجاوز نکند. برعکس در افراد کم خون و با خون رقیق تیغ ها سطحی و در حد لایه اول پوست زده می شوند. به تناسب وضعیت جسمی، بالینی وعروقی بیمار در سه الی پنج مرحله از وی خون گرفته می شود. این عملیات در مجموع در مدت حدود ۲۰ دقیقه انجام می شود که خون گرفته شده حداکثر به ۵۰ تا ۷۰ سی سی می رسد. درحجامت خشک مرحله خون گیری انجام نمی شود.


مکانیسم اثر حجامت چگونه است؟

یکی از مکانیسم های مطرح در حجامت کشیده شدن مواد مضر به سمت پوست و دفع آن هاست، البته منظور موادی است که غلظت زیادی ندارند و یا به دنبال مصرف دارو های لازم قوام مناسب را برای دفع با حجامت پیدا می کنند. اگر تجمع غلیظ در بدن مطرح باشد، سایر روش های پاک سازی مانند اسهال یا فصد مناسب هستند نه حجامت. حجامت با ایجاد یک التهاب موضعی باعث تحریک سیستم ایمنی بدن و تکثیر سلول های دفاعی می شود. به عبارت دیگر حجامت می تواند روی تیموس که از مهم ترین مراکز آموزش سلول های دفاعی است، اثر مستقیم بگذارد؛ همچنین حجامت ترافیک لنفاوی را با ایجاد فشار منفی کنترل می کند و باعث افزایش لنف در این سیستم می شود. این بهبود جریان خون و لنف در منطقه حجامت نیز به نوبه خود می تواند بر کاهش درد ها اثر بگذارد.

 

باید ها و نباید های حجامت

حجامت برای درمان چه بیماری هایی به کار می رود؟

حجامت در مورد بیمار های هایپرلیپیدمی (چربی خون بالا)، دیابت غیر وابسته به انسولین، درد های عضلانی، سردرد های عصبی و میگرنی، بیماری های پوستی شامل آکنه، پسوریازیس، آلرژی های دارویی، غذایی، فصلی، اعتیاد به مواد مخدر، بیماری های انسدادی عروق کرونر، عوارض بعد ازیائسگی (منوپوز)، درد های قاعدگی در زنان و دوشیزگان (دیسمنوره) و برخی بیماری های عفونی، هورمونی و غدد کاربرد دارد. ازجمله خواص درمانی اثبات شده و تجربه شده حجامت عبارت اند از:

۱. برطرف کردن انسداد عروق و پیشگیری از سکته های مغزی و قلبی
۲. تنظیم ترکیبات خون، کاهش چربی و کلسترول، تری گلیسرید و قند خون و رفع غلظت خون
۳. درمان سردرد های شدید مانند میگرن و سینوزیت، آرامش اعصاب، افزایش هوش و حافظه، قوت بینایی و جلای چشم
۴. درمان ناراحتی های پوست و خارش بدن، جوش، کهیر، لک و پیس صورت و آلرژی ها
۵. درمان آسم، تنگی نفس، واریس، رماتیسم، دیسک کمر، آرتروز و بسته شدن دریچه قلب
۶. تقویت و واکسینه شدن بدن در مقابل سرماخوردگی و ویروس های مختلف و مسمومیت ها
۷. درمان ریزش موی سر؛ همچنین تقویت رشد مو ها
۸. بهبود در اندام های بدن، رفع قولنج، بی حالی، کسلی، سنگینی بدن، اسپاسم عضلات، بهبود بیماری های زنان.

 

باید ها و نباید های حجامت

باید ها و نباید های حجامت

برای انجام حجامت به ویژه در حجامت تر مجموعه شرایط عمومی باید وجود داشته باشد که عبارت اند از:

۱. خون در بدن زیادتر از حد مطلوب باشد: البته این عامل تنها با بالا بودن میزان هموگلوبین مشخص نمی شود؛ بلکه افزایش خلط دم یا رطوبت داخل عروقی که همراه با علائمی مانند پری و کشیدگی عروقی، تغییرات نبض و دیگر تظاهرات بالینی امتلا (پری بدن) باشد، لزوم دفع خون از بدن را مطرح می کنند.
۲. در زمان گرما و یا سرمای شدید نباشد: اگر در زمستان و سرمای شدید ضرورت ایجاب کرد که حجامت صورت بگیرد، باید در آخر روز یعنی بعد از ظهر و به مقدار کم باشد. به طور کلی در زمستان بهتر است حجامت در هوای بدون ابر و باد یا زمانی باشد که سردی هوا کمتر است.
۳. توجه به ماه قمری: باتوجه به تأثیر جاذبه ماه بر بدن بهتر است که حجامت در نیمه دوم ماه قمری صورت بگیرد. در واقع بهترین زمان برای انجام حجامت روز های شانزدهم و هفدهم ماه است که در این زمان از تأثیر جاذبه ماه بر اخلاط بدن کاسته می شود و سموم سنگین نزدیک سطح پوست باقی می مانند.
۴. فرد نباید مبتلا به ضعف معده و کبد باشد: در افرادی که دچار ضعف دهانه معده هستند، برای حجامت عام باید لیوان حجامت را بالاتر از معمول (بین دو کتف) قرار داد تا مقابل دهانه معده نباشد و به ضعف بیشتر آن منجر نشود.
۵. فرد نباید تازه غذا خورده باشد و معده او نباید پر از غذا باشد: حجامت بلافاصله بعد از صرف غذا ممکن است باعث جذب غذا های هضم نشده به محل حجامت و ایجاد بیماری هایی مانند برص یا پیسی شود. البته حجامت در زمان خالی بودن معده هم صلاح نیست.
۶. دوری از هیجانات شدید عصبی: قبل و بعد از خون گرفتن باید از اعراض نفسانی و هیجانات شدید عصبی مانند خشم و غضب دوری کرد. در روز حجامت همچنین باید از ورزش و انجام حرکات شدید ورزشی پرهیز کرد.
۷. اجتناب از آمیزش جنسی: از زمان آمیزش جنسی باید بیش از ۱۲ ساعت گذشته باشد و تا ۲۴ ساعت پس از حجامت نیز نباید نزدیکی داشت.
۸. حجامت بعد از حمام و سونا: حجامت بعد از ماندن زیاد در حمام و سونا صحیح نیست، مگر در زمانی که فرد غلظت خون داشته باشد.
۹. توجه به مزاج: مزاج های سرد و یا خشک برای حجامت مناسب نیستند.
۱۰. حجامت در دوران نقاهت: اگر فرد در حال گذراندن دوران نقاهت از یک بیماری دیگر باشد، نباید اقدام به حجامت کند.
۱۱. حجامت برای افراد دارای خون غلیظ: به علت دفع خون رقیق در حجامت توصه می شود افرادی که خونشان غلیظ است یا غلبه سودا و یا بلغم لزج و غلیظ دارند، حجامت نکنند، مگر زمانی که با استفاده از دارو های مناسب خون رقیق شود یا بدن از این اخلاط پاک سازی شود.
۱۲. حجامت و غذاها: پیش از حجامت و بعد از آن تخم مرغ، ماهی و غذا های شور خورده نشود.
۱۳. موضع حجامت: تا یک ساعت پس از حجامت نباید موضع را شست؛ زیرا ممکن است باعث عفونت ناحیه شود. همچنین تا ۲۴ ساعت پس از حجامت نباید حمام کرد؛ زیرا ممکن است باعث تب شود.
۱۴. حجامت و خوابیدن: نباید بلافاصله بعد از حجامت خوابید.
۱۵. حجامت و سن: انجام حجامت برای افراد زیر دو سال و افراد بالای ۶۰ سال مناسب نیست.
۱۶. حجامت برای افراد لاغر و کم خون: افرادی که ضعیف و لاغرند و یا دچار کم خونی هستند، نباید حجامت انجام بدهند؛ همچنین حجامت برای افراد بسیار چاق نیز پرخطر است.
۱۷. حجامت برای زنان: حجامت در بارداری و ایام عادت ماهانه مناسب نیست، مگر اینکه خون زیادی در بدن مانده باشد و یا خون ریزی عادت ماهانه از نظر مقدار بسیار کم باشد.
۱۸. حجامت و بیماری های خاص: فردی که می خواهد حجامت کند، نباید تشنج یا اسپاسم ناشی از خشکی اعضا داشته باشد.

 

باید ها و نباید های حجامت

توصیه هایی برای بعد از انجام حجامت

۱. تا دوازده ساعت سیگار نکشید.
۲. تا ۲۴ ساعت ورزش یا کار سنگین نکنید.
۳. تا ۲۴ ساعت ماهی، لبنیات و غذای شور و غذا های سرد و تند و تیز را مصرف نکنید.
۴. حداقل تا ۱۲ ساعت پس از انجام حجامت حمام کردن برای جلوگیری از عفونت زخم ممنوع است.
۵. قبل و بعد از حجامت خوردن انار توصیه شده است.
۶. طی شش ساعت اول پس از حجامت خوردن شربت عسل (یک قاشق عسل+یک لیوان آب ولرم+کمی گلاب) توصیه می شود. این امر می تواند ضعف احتمالی ناشی از انجام حجامت را برطرف کند.
۷. تا ۱۲ ساعت بعد از حجامت آمیزش جنسی نباید انجام شود.

این خبر توسط سایت فرارو منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : فرارو

اخبار گوناگون در برخط