از بحران 93 تا بهار 1405؛ مهمان های سمج پایتخت هنوز نرفته اند

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - سفیدبالک ها یا همان «مگس های سفید» حالا دیگر برای تهرانی ها موجوداتی ناشناخته نیستند؛ حشراتی که از سال ۱۳۹۳ به یکی از معضل های فصلی پایتخت تبدیل شدند و با وجود سال ها تلاش برای کنترل، هنوز هم در روزهای گرم سال خودشان را به شهر تحمیل می کنند.

امسال اما شدت حضور سفیدبالک ها در برخی مناطق مرکزی و غربی تهران باعث شد دوباره بحث آن به شبکه های اجتماعی و رسانه ها برگردد. شهروندان در مناطقی مانند تجریش، ستارخان، صادقیه، یوسف آباد و بخش هایی از مرکز شهر از افزایش تعداد این حشرات گلایه کرده اند؛ موضوعی که بار دیگر پای کارشناسان محیط زیست، مدیریت شهری و حوزه سلامت را به میان کشیده است.

آغاز یک بحران شهری

اولین موج گسترده سفیدبالک ها در تهران به تابستان و پاییز ۱۳۹۳ برمی گردد؛ زمانی که تصاویر تجمع این حشرات روی درختان و حتی صورت شهروندان در فضای مجازی دست به دست می شد. آن زمان کارشناسان علت اصلی را ترکیبی از گرمای شدید، خشکسالی، کاهش بارندگی و نبود سرمای کافی در زمستان عنوان کردند.

در سال ۱۳۹۴ بحران ابعاد گسترده تری پیدا کرد. شهرداری تهران در همان سال اعلام کرد حذف کامل سفیدبالک ها تقریباً غیرممکن است و باید به جای ریشه کنی، روی کنترل جمعیت آن ها تمرکز شود. از همان زمان طرح هایی مانند شست وشوی درختان، استفاده از کارت های زرد چسبنده و هرس شاخه های آلوده در دستور کار قرار گرفت.

اگرچه از سال ۱۳۹۵ به بعد شدت حضور سفیدبالک ها نسبت به سال های ابتدایی کمتر شد، اما این حشرات تقریباً هر تابستان و اوایل پاییز دوباره در سطح شهر دیده شدند. کارشناسان می گویند تغییرات اقلیمی و افزایش دمای تهران مهم ترین دلیل ماندگاری این آفت در پایتخت است.

۱۴۰۵؛ بازگشت دوباره نگرانی ها

در هفته های اخیر افزایش دما و ثبت چند روز متوالی هوای گرم در تهران، شرایط را برای تکثیر سفیدبالک ها فراهم کرده است. همزمان کاهش بارندگی در زمستان گذشته نیز باعث شده جمعیت این حشرات زودتر از سال های قبل افزایش پیدا کند.

حسین نظری، معاون خدمات شهری شهرداری تهران، در گفت وگو با خبرگزاری مهر اعلام کرده است که امسال میزان مشاهده سفیدبالک ها در برخی مناطق پایتخت نسبت به تابستان گذشته افزایش داشته است.

او در این گفت وگو تاکید کرده است: «گرمای زودرس و زمستان کم بارش امسال در افزایش جمعیت سفیدبالک ها مؤثر بوده است. البته شرایط هنوز به بحران سال های ۹۳ و ۹۴ نرسیده اما تیم های فضای سبز عملیات آبشویی و پایش درختان را به صورت مستمر انجام می دهند.»

به گفته این مقام شهری، درختان توت همچنان یکی از اصلی ترین میزبان های سفیدبالک ها در تهران محسوب می شوند و در برخی مناطق، هرس و جایگزینی گونه های گیاهی در دستور کار قرار گرفته است.

سفیدبالک ها چقدر خطرناک اند؟

اگرچه سفیدبالک ها ناقل مستقیم بیماری خطرناکی برای انسان شناخته نمی شوند، اما حضور گسترده آن ها می تواند مشکلات تنفسی و حساسیت های فصلی را تشدید کند؛ به ویژه برای سالمندان، کودکان و افراد مبتلا به آسم.

دکتر مسعود مردانی، متخصص بیماری های عفونی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در گفت وگو با خبرگزاری ایسنا می گوید: «این حشرات به تنهایی عامل بیماری خطرناک نیستند اما می توانند باعث تحریک سیستم تنفسی و تشدید آلرژی شوند. در روزهایی که تراکم سفیدبالک ها بیشتر است، افرادی که بیماری های زمینه ای دارند بهتر است از ماسک استفاده کنند و مدت طولانی در فضای باز نمانند.»

او همچنین تاکید کرده است که آلودگی هوا در تهران می تواند اثرات ناشی از حساسیت های فصلی را شدیدتر کند و ترکیب این دو عامل برای برخی گروه های حساس آزاردهنده خواهد بود.

چرا سفیدبالک ها از تهران نمی روند؟

کارشناسان محیط زیست معتقدند سفیدبالک ها حالا بخشی از اکوسیستم شهری تهران شده اند. افزایش دمای سالانه، کاهش بارندگی، کمبود دشمنان طبیعی این حشرات و ساختار فضای سبز شهری باعث شده شرایط برای بقای آن ها فراهم باشد.

برخی متخصصان حتی معتقدند تهران در سال های آینده ممکن است با گونه های جدیدی از آفات شهری نیز روبه رو شود؛ مسئله ای که ارتباط مستقیمی با تغییرات اقلیمی دارد.

در همین حال مدیریت شهری تأکید می کند برنامه های کنترل سفیدبالک ها امسال زودتر آغاز شده و شامل آبشویی درختان، روغن پاشی بهاره و استفاده از روش های غیرشیمیایی برای کاهش جمعیت این حشرات است.

با این حال بسیاری از شهروندان می گویند سفیدبالک ها حالا دیگر به بخشی از تابستان تهران تبدیل شده اند؛ مهمان های کوچکی که هر سال با گرم شدن هوا دوباره سر و کله شان پیدا می شود و یادآور این واقعیت اند که تغییرات اقلیمی، پیش از هر چیز، خودش را در زندگی روزمره شهر نشان می دهد.