خوددرمانی با هوش مصنوعی وقتی هزینه های درمان بیشتر از درآمد مردم می شود؛ ai تعامل بیمار و پزشک را تهدید می کند؟

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - مظاهر گودرزی: گسترش استفاده از هوش مصنوعی در زندگی روزمره، این فناوری را به یکی از منابع اصلی دریافت اطلاعات در حوزه های مختلف از جمله سلامت تبدیل کرده است. بسیاری از افراد پیش از مراجعه به پزشک، علائم بیماری خود را در سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی جست وجو می کنند و حتی با پیشنهادها و توصیه های این ابزارها راهی مطب می شوند. هرچند دسترسی آسان به اطلاعات پزشکی می تواند به افزایش آگاهی عمومی کمک کند، اما متخصصان نسبت به پیامدهای استفاده نادرست از این فناوری هشدار می دهند.

خوددرمانی با هوش مصنوعی

حمید سوری، اپیدمیولوژیست و استاد بین المللی دانشگاه، معتقد است اتکای بی قید و شرط به توصیه های هوش مصنوعی، به ویژه زمانی که جایگزین مراجعه به پزشک یا مبنای خوددرمانی شود، می تواند سلامت بیماران را با خطر مواجه کند.

او می گوید: «هوش مصنوعی علاوه بر انقلابی که در انتقال اطلاعات و اشتراک دانش برای بشر به دنبال داشته و همچنان هر روز بیش از پیش توسعه می یابد، تبعاتی هم به دنبال دارد. خود درمانی کنترل نشده و اعتماد صد درصدی به توصیه های هوش مصنوعی درحالی که نه معاینه فیزیکی صورت گرفته، نه آزمایش تشخیصی انجام شده و نه بسیاری از علل و عوامل مرتبط با بیماری را مورد توجه قرار گرفته، می تواند چالش بزرگ و نتیجه خطرناکی برای سلامت جامعه به دنبال داشته باشد.»

به گفته سوری، این موضوع در کشورهایی که هزینه های درمان با درآمد خانوارها تناسب ندارد، اهمیت بیشتری پیدا می کند. او ادامه می دهد: «این وضعیت به ویژه در کشورهایی که هزینه درمان متناسب با درآمد مردم نیست شرایط بدتری دارد، در چنین شرایطی خود درمانی که از گذشته هم وجود داشته، ورود هوش مصنوعی می تواند تبعات آن را بیشتر کند.»

بی اعتمادی در تعامل بیمار و پزشک

این استاد دانشگاه معتقد است یکی از مهم ترین پیامدهای این روند، تغییر در نحوه تعامل پزشک و بیمار است؛ موضوعی که می تواند بر کیفیت فرآیند درمان نیز اثر بگذارد. او بیان می کند: «زمانی که بیمار با اطلاعات و احتمالاً اقدامات توصیه شده هوش مصنوعی به پزشک مراجعه می کند، علاوه بر احتمال شدید شدن و پیچیده شدن بیماری و خطاهای الگوریتمی، ممکن است اعتماد بیمار را کاهش و توصیه های پزشک و ارتباط بیمار- پزشک را دچار اختلال کند.»

سوری در عین حال تأکید می کند که این هشدارها به معنای نادیده گرفتن ظرفیت های مثبت هوش مصنوعی نیست. به اعتقاد او، این فناوری می تواند در صورت استفاده صحیح، نقش مؤثری در ارتقای نظام سلامت داشته باشد، اما بهره گیری از آن نیازمند آموزش و آگاهی عمومی است.

او یادآور می شود: «معنای این حرف ها انکار اثرات مثبت هوش مصنوعی مانند افزایش دقت تشخیص، کاهش هزینه ها و مانند اینها نیست، بلکه اگر جامعه آموزش کافی برای استفاده از هوش مصنوعی نبیند و پزشک این موضوع را در ویزیت بیمارانی که با هوش مصنوعی برای بیماری و درمان خود استفاده می کنند نادیده بگیرند، ممکن است در انجام وظیفه پزشکی خود دچار مشکل شوند.»

آسیب های دسترسی عمومی با دانش محدود به هوش مصنوعی

این اپیدمیولوژیست در پایان نیز بر ضرورت استفاده مسئولانه از فناوری های نوین تأکید می کند و می گوید: «هوش مصنوعی نیز مانند بسیاری فناوری ها و تازه های علمی مفید ولی کاربرد آن به ویژه زمانی که براحتی در دسترس عموم با دانش محدود پزشکی قرار می گیرد می تواند خطرناک باشد.»

به باور کارشناسان، هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری برای افزایش آگاهی و کمک به تصمیم گیری در حوزه سلامت مورد استفاده قرار گیرد، اما جایگزین معاینه، تشخیص تخصصی و ارتباط مستقیم پزشک و بیمار نخواهد بود؛ ارتباطی که همچنان یکی از مهم ترین ارکان درمان مؤثر به شمار می رود.