بازار مکاره طاعون روسی؛ بیماری هنوز نرسیده فروش قسطی ماسک مخصوص طاعون رسید

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین -  مینو محرز، متخصص بیماری های عفونی و استاد دانشگاه، با تأکید بر اینکه ادعای شیوع طاعون در روسیه هنوز هیچ گونه تأیید علمی و رسمی نیافته است، از افکار عمومی خواست تا نگران شایعات فضای مجازی نباشند.

به گزارش رویداد24، این موج از نگرانی ها و حساسیت های عمومی دقیقاً زمانی شکل گرفت که خبر مرگ ناگهانی و مشکوک یکی از کارمندان ۲۸ ساله یک مرکز تحقیقاتی حساس در دل سیبری دست به دست شد؛ اتفاقی که به سرعت گمانه زنی های داغی را پیرامون احتمال وقوع یک حادثه آزمایشگاهی، آلودگی با عامل بیماری زا و شیوع طاعون ریوی رقم زد.

هم زمان با این جنجال های خبری در سطح بین المللی، سایه شایعات به بازار داخلی ایران نیز کشیده شد و گزارش های متعددی از تبلیغ و فروش شگفت آور محصولاتی تحت عنوان «ماسک مخصوص طاعون» به صورت قسطی در برخی فروشگاه های آنلاین منتشر شد.

پشت پرده مرگ جنجالی دختر ۲۸ ساله در مؤسسه ضدطاعون

ریشه این ماجرای پرسر و صدا به وقوع یک حادثه تلخ در منطقه ایرکوتسک روسیه بازمی گردد؛ جایی که یک زن ۲۸ ساله، از شاغلان مؤسسه تحقیقاتی ضدطاعون سیبری و خاور دور، پس از بروز علائم حاد و ابتلای شدید به ذات الریه در بیمارستان بستری شد و در مدتی کوتاه جان خود را از دست داد. پیوند خوردن عنوان حساس محل کار این جوان با علائم حاد تنفسی و نامشخص بودن علت اولیه مرگ، بهترین خوراک خبری را برای شبکه های اجتماعی فراهم کرد تا سناریوهای وحشتناکی درباره نشت زیستی و انتشار طاعون ریوی خلق کنند. در شایعات منتشرشده ادعا می شد که این کارمند هنگام دستکاری نمونه های آزمایشگاهی دچار آلودگی شده و احتمال انتقال سریع بیماری به سایر شهروندان وجود دارد. با این حال، تحلیلگران و کارشناسان ارشد سلامت تأکید می کنند که باید مرزی پررنگ میان خبر درگذشت یک فرد بر اثر ذات الریه شدید و ادعای اثبات نشده ابتلای او به عامل طاعون قائل شد. تا این لحظه، در هیچ یک از گزارش های رسمی دولت روسیه و نهادهای بهداشتی، ابتلای قطعی این فرد به باکتری طاعون تأیید نشده و هیچ مستند مستقلی نیز مبنی بر وقوع حادثه زیستی یا خروج عامل آلوده کننده از محیط ایزوله آزمایشگاه ارائه نگردیده است.

پاسخ فوری نهادهای بین المللی و آخرین وضعیت قرنطینه در روسیه

ابعاد رسانه ای این حادثه به قدری گسترده بود که سازمان جهانی بهداشت را نیز به واکنش واداشت. این سازمان بین المللی با صدور درخواستی رسمی از مقامات بهداشتی روسیه خواست تا نتایج دقیق آزمایش های آسیب شناسی فرد فوت شده و همچنین گزارش های مربوط به ردیابی وضعیت سلامت تمامی افرادی را که با وی در تماس بوده اند، در اختیار مراجع جهانی قرار دهند. در مقابل، نهادهای بهداشتی و نظارتی روسیه بلافاصله پروتکل های بهداشتی را فعال کرده و تمام کادر درمانی و اطرافیان در معرض تماس با فرد متوفی را تحت مراقبت های ویژه و بررسی های دقیق آزمایشگاهی قرار دادند. بر اساس آخرین گزارش های رسمی منتشره تا هشتم اکتبر، مقامات بهداشتی روسیه به طور رسمی اعلام کردند که پس از انجام تست های گسترده و ارزیابی های دقیق پزشکی از تمامی افراد قرنطینه شده، هیچ موردی از ابتلا به طاعون یا بیماری های عفونی خطرناک شناسایی نشده است. از این رو، جمع بندی داده های موجود نشان می دهد که ماجرای سیبری صرفاً یک پرونده بررسی مرگ مشکوک پزشکی است و به هیچ عنوان به معنی اثبات یا وقوع شیوع طاعون نیست.

طاعون ریوی چگونه منتقل می شود و چه علائمی دارد؟

علت اصلی حساسیت بالایی که جامعه نسبت به نام طاعون نشان می دهد، به تاریخچه سیاه و قدرت سرایت نوع خاصی از این بیماری یعنی «طاعون ریوی» بازمی گردد. از نظر پایه علمی، طاعون یک بیماری عفونی باکتریایی است که توسط باکتری «یرسینیا پستیس» ایجاد می شود. فرم کلاسیک و رایج این بیماری معمولاً از طریق نیش کک های آلوده زیست کننده روی بدن جوندگان شهری و وحشی به انسان منتقل می شود، اما فرم ریوی آن به عنوان خطرناک ترین شکل بیماری، قابلیت انتقال مستقیم انسان به انسان را داراست. در این حالت، باکتری می تواند از طریق قطرات و ذرات تنفسی فرد مبتلا—به ویژه هنگام سرفه های شدید و در شرایط تماس نزدیک و طولانی مدت—به دستگاه تنفسی فرد سالم منتقل شود. علائم بالینی طاعون ریوی معمولاً شامل شروع ناگهانی تب بالا، ضعف شدید بدنی، سرفه های دردناک، درد شدید در ناحیه قفسه سینه و تنگی نفس فزاینده است که در صورت عدم مداخله سریع پزشکی می تواند در مدتی کوتاه پیامدهای جبران ناپذیری به همراه داشته باشد.

چرا نباید هر سرفه یا ذات الریه ای را طاعون دانست؟

با وجود تمام خطرات مطرح شده، متخصصان برجسته بیماری های عفونی یادآوری می کنند که تشخیص طاعون به هیچ وجه بر اساس حدس و گمان یا تشابه علائم عمومی ممکن نیست. در جهان پزشکی، روزانه هزاران مورد ابتلا به انواع ذات الریه های ویروسی و باکتریایی یا عفونت های تنفسی حاد ثبت می شود که هیچ ربطی به طاعون ندارند. تشخیص قطعی این بیماری نیازمند انجام آزمایش های تخصصی دقیق، کشت باکتری و کشت های سلولی در آزمایشگاه های سطح بالا است و صرف اینکه فردی در یک مرکز تحقیقاتی مرتبط با طاعون فعالیت می کرده، دلیلی بر ابتلای وی یا نشت عامل بیماری زا به خارج از آن محیط محسوب نمی شود. نکته بسیار امیدوارکننده و علمی دیگر این است که طاعون برخلاف دوران قرون وسطی، امروزه دیگر یک بیماری لاعلاج و دست نیافتنی نیست. با پیشرفت های عظیم دانش پزشکی، تشخیص به موقع و آغاز سریع درمان های آنتی بیوتیکی رایج می تواند به سرعت باکتری را مهار کرده و جان بیمار را نجات دهد. بنابراین، حفظ آرامش، پرهیز از دامن زدن به شایعات بی اساس و ارتقای آگاهی عمومی بر اساس آمارهای رسمی، بهترین راهکار برای مقابله با التهاب های کاذب در جامعه است.