سرنوشت جدید در انتظار پایگاه طرطوس - تنها بندر نظامی روسیه در مدیترانه چه سرنوشتی پیدا خواهد کرد؟

به گزارش سرویس بین الملل خبر ناب به نقل از خبرآنلاین -  پایگاه پشتیبانی و لوجستیک دریایی طرطوس در ساحل مدیترانه، قدمتی بیش از نیم قرن در روابط مسکو و دمشق دارد. این تأسیسات در سال ۱۹۷۱ طی توافقی میان اتحاد جماهیر شوروی و حکومت وقت سوریه به عنوان نقطه اتکای لوجستیک ناوگان دریایی شوروی در مدیترانه تاسیس شد. پس از فروپاشی شوروی، طرطوس تنها پایگاه نظامی و بندرگاه عملیاتی خارج از قلمرو سابق شوروی برای نیروهای مسلح روسیه باقی ماند و اهمیت نمادین و ژئوپلیتیک ویژه ای یافت.

ارتقای پایگاه در دوران جنگ داخلی و تحکیم جایگاه (۲۰۱۷–۲۰۲۴)

با مداخله روسیه در جنگ سوریه، در ژانویه ۲۰۱۷ توافق نامه ای ۴۹ ساله میان بشار اسد و ولادیمیر پوتین امضا شد که به روسیه حق حاکمیت کامل، امکان توسعه بندر، لنگراندن هم زمان تا ۱۱ شناور جنگی (از جمله ناوهای اتمی) و مصونیت قضایی کامل اهدا کرد. طرطوس در این دوران از یک مرکز کوچک پشتیبانی به یک پایگاه کامل دریایی با قابلیت سوخت گیری، تعمیرات سبک و استقرار زیردریایی های کلاس کیلو تبدیل شد و نقش شریان حیاتی پشتیبانی (معروف به «اکسپرس سوریه») را ایفا کرد.

بحران دسامبر ۲۰۲۴ و تخلیه ناوگان

با پیشروی ناگهانی نیروهای مخالف و سرنگونی رژیم الأسد در دسامبر ۲۰۲۴، موقعیت ناوگان مسکو در طرطوس وارد بحران شد. ناوهای جنگی و زیردریایی های روسیه به دلایل امنیتی بندر طرطوس را ترک کرده و به آب های بین المللی متواری شدند. تا اوایل سال ۲۰۲۵، بخش عمده ای از تجهیزات سنگین تخلیه شد و برای نخستین بار طی بیش از یک دهه، حضور ناوهای اقیانوس پیمای روسیه در شرق مدیترانه به صفر رسید.

توافق تاریخی اوت ۲۰۲۶ و لغو اجاره داری یک جانبه

پس از ۱۸ ماه مذاکرات پیچیده و فشرده میان دولت جدید سوریه به رهبری احمد الشرع و مقامات ارشد فدراسیون روسیه، در اوت ۲۰۲۶ یادداشت تفاهم جامعی در خصوص پایگاه طرطوس به امضا رسید که ساختار حقوقی و نظامی آن را به طور کامل دگرگون ساخت:

۱. تحویل اسکله های تجاری و بخش های غیرنظامی: تمامی اسکله ها و تسهیلات تجاری که پیشتر در کنترل طرف روسی بود (از جمله اسکله شماره ۴ و انبارداری های اطراف آن) تحت اداره و حاکمیت سازمان بنادر و گمرکات سوریه قرار گرفت.

۲. تغییر ماهیت پایگاه نظامی به مرکز آموزشی مشترک: وضعیت استثنایی و انحصاری «پایگاه نظامی خودمختار روسیه» ملغی شد. طبق توافق جدید، تأسیسات باقی ماندهٔ نظامی ظرف مدت سه ماه به «مرکز آموزش مشترک و توانمندسازی نیروهای دریایی سوریه و روسیه» تبدیل می شود.

۳. تثبیت حاکمیت ملی سوریه: توافق جدید پایان دهندهٔ اجاره نامه ۴۹ سالهٔ دوران الأسد بود و حضور محدود روسیه را منوط به نظارت مستقیم دولت مرکزی دمشق و حفظ منافع متقابل کرد.

پایگاه طرطوس که روزگاری نماد نفوذ بی منازع نظامی روسیه و دروازهٔ اصلی پرتاب قدرت مسکو به خاورمیانه و شمال آفریقا محسوب می شد، در اوت ۲۰۲۶ به برگی از تاریخ موازنه یک طرفه تبدیل شد. بازگرداندن بخش های تجاری بندر به حاکمیت دمشق و تبدیل بخش نظامی به مرکز آموزش مشترک، نشان دهنده دیپلماسی جدید سوریه است.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین