جلال شباهنگی که بود؟

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - نام جلال شباهنگی در دنیای هنر با بازنمایی طبیعت گره خورده است؛ اما نه صرفا بازتابی توصیفی از یک منظره، بلکه روایتی آرام و تأمل برانگیز که در آن عناصر محیطی به حداقل رسیده است. در آثار او، طبیعت گاهی از واقعیت فاصله می گیرد و با رنگ هایی مانند قرمز، آبی و زرد بازآفرینی می شود.

بسیاری از آثار شباهنگی در واقع تداوم یک ایده واحد هستند. تصویری مشخص از تپه های کنار هم قرارگرفته با ساختار و فرمی مشخص که در هر اثر تنها واریاسون های رنگی آنها تغییر می کند. جالب آنکه هر اثر با رنگ های متفاوت، توانسته است هویتی مستقل به خود اختصاص دهد و دنیای متفاوتی را برای مخاطب ترسیم کند. 

کارنامه جلال شباهنگی را می توان تلاشی مداوم برای رسیدن به نوعی بیان مینیمال و در عین حال شخصی در نقاشی دانست؛ بیانی که در آن، طبیعت از حالت بازنمایی صرف خارج می شود و به فضایی برای تجربه سکون و توازن بدل می شود.

در این مسیر، او توانست به یکی از چهره های قابل توجه در جریان نقاشی مدرن ایران تبدیل شود؛ هنرمندی که با کاستن از عناصر، به کیفیتی از تصویر رسید که بیش از هر چیز، بر حضور آرام و مداوم فرم و رنگ تاکید دارد.

مرتضی ممیز نقاشی های جلال شباهنگی را بخش گمشده ای از نقاشی معاصر ایران می دانست، بخشی که «تماشاگر ایرانی را به آسانی همراه خود از دوران طبیعت سازی به فضا و ذهنیت مدرن امروز می کشاند، بدون آنکه تماشاگر طی چنین سفری احساس بیگانگی کند و در فضای مدرن امروز نقاشی دنیا معلق بماند.»

ممیز در بخشی از مقدمه کتاب «آیینه دار ماه»، نگاه شباهنگی به طبیعت را اینگونه توصیف کرده است: «نقاشی های این مناظر ساده و خاکی مانند خود شباهنگی غرق در سکوت و انزوا، زیباترین لحظات سرزمینی را نشان می دهند که به آسانی باور می کنیم بخشی از سرزمین ایران هستند که ما فراموش شان کرده ایم و شباهنگی با نمایشگاه هایی از کارهای خود دوباره آن ها را در اذهان ما زنده می کند و به یادمان می آورد که هنرمند چیره دستی با تکنیکی قوی و اجرایی بس ماهرانه در کنار ما، آرام و بی هیاهو و ادعا، شعرهای تصویری نابی را با رنگ آمیزی سرشار و غنی اما فروتنانه می سرایند.»

شبانگاهی در کنار نقاشی، در حوزه هایی چون طراحی گرافیک و کار با شیشه نیز فعالیت داشت. او از همان سال های جوانی هنر را به صورت آکادمیک فراگرفت و در سال ۱۳۴۶، مدرک کارشناسی ارشد طراحی و گرافیک خود را از دانشگاه سن خوزه کالیفرنیا، دریافت کرد. یک سال بعد، یعنی در سال ۱۳۴۷ به جمع هیأت علمی دانشکده هنرهای زیبای تهران پیوست و بیش از سه دهه به عنوان استاد و دانشیار در دانشگاه های مختلف به تدریس پرداخت.

او نخستین نمایشگاه خود را در سال ۱۳۴۹ در دانشگاه برکلی آمریکا برگزار کرد و دومین نمایشگاهش را هم در سال ۱۳۵۱ در تالار قندریز در تهران، به نمایش گذاشت. بعد از آن آثارش  در بالغ بر ۵۰ نمایشگاه انفرادی و گروهی در ایران و خارج از کشور، به نمایش گذاشته شدند. 

شباهنگی توانست در بازار هنر نیز به ثبات برسد و از جایگاه مطلوبی برخوردار شود. تاکنون ۲۲ اثر از این هنرمند در حراج های هنری به فروش گذاشته شده است که میانگین فروش آنها حدودا ۸ هزار دلار برآورد می شود.

جلال شباهنگی ۲۶ مرداد ۱۴۰۲ در سن ۸۸ سالگی درگذشت؛ هنرمندی که توانست نقشی ماندگار در تاریخ هنر معاصر ایران ایفا کند. 

/ ایسنا

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین