نمایش مستند (بدون ایرج) در خانه سینما، مکاشفه در دلِ آرشیوها

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از خبرآنلاین -   و روابط عمومی خانه سینما، مصطفی شیری دبیر کارگروه نمایش انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند و مجری نشست، در آغاز برنامه گفت: «بهمن کیارستمی تاکنون پرتره های مستند متعددی ساخته است اما بدون ایرج در شیوه مواجهه با سوژه، تفاوت هایی با آثار پیشین او دارد. به گمان من، فاصله ای که فیلم میان مخاطب و شخصیت اصلی و حتی میان فیلمساز و سوژه حفظ می کند، نوعی ابهام و چندلایگی ایجاد کرده که به جذابیت و قدرت اثر افزوده است.

وی همچنین این فیلم را مستندی با نگاهی انسان شناسانه توصیف کرد و افزود که اثر، فراتر از یک زندگینامه، مخاطب را به کشف تدریجی شخصیت و جهان ذهنی ایرج گنجه ای دعوت می کند.

در ادامه، بهمن کیارستمی درباره شکل گیری این مستند، گفت: آرش والی، پژوهشگر فیلم، قصد داشت مجموعه ای از عکس ها را بررسی کند، اما هنوز نمی دانست چگونه این پروژه را به سرانجام برساند. در همان مقطع با آرشیوی شامل حدود هزار قطعه عکس روبه رو شدیم که هیچ نام و نشانی از عکاس آن ها در دست نبود. آن زمان اساساً تصمیمی برای ساخت فیلم وجود نداشت.

وی ادامه داد: در آغاز تنها عکس ها و فیلم های آرش والی در اختیارمان بود، اما حدود دو ماه بعد، مجموعه ای از نامه های مربوط به سال ۱۹۶۵ که خطاب به ایرج نوشته شده بود، به دستمان رسید و مسیر پژوهش را دگرگون کرد.

کیارستمی با اشاره به روند تولید فیلم افزود: در مقطعی به نسخه ای ۵۰ دقیقه ای رسیدیم و آن را با افراد مختلف به اشتراک گذاشتیم. ساخت این فیلم بیش از آنکه بر اساس یک نقشه از پیش تعیین شده باشد، فرآیندی اکتشافی بود و در طول کار، مدام اسناد و متریال تازه ای پیدا می کردیم که مسیر روایت را گسترش می داد.

وی درباره انتخاب وجوه مختلف شخصیت ایرج گنجه ای نیز گفت: اطلاعاتی درباره زندگی خصوصی او در اختیار داشتیم، اما آگاهانه تصمیم گرفتیم آن ها را وارد فیلم نکنیم. آنچه برای من اهمیت داشت، نگاه عکاسانه او بود. عکس هایش که عمدتاً به دهه های ۳۰ و ۴۰ بازمی گردند، کیفیت چشمگیری دارند و به نظرم او را نمی توان صرفاً یک عکاس گمنام دانست؛ آثارش نشان می دهد که صاحب نگاه و جهان شخصی خود بوده است.

در بخش دیگری از نشست، مصطفی شیری درباره دوستی نزدیک بهمن محصص و ایرج گنجه ای پرسید و کیارستمی در پاسخ بیان داشت: محصص همواره از اصولی سخن می گفت که مشخص نبود تا چه اندازه به آن ها باور عملی دارد. در مقابل، فیلم نشان می دهد که ایرج گنجه ای زندگی خود را بر پایه مجموعه ای از باورها و انتخاب های شخصی بنا کرده بود؛ شیوه ای از زیستن که از جوانی برگزیده و تا پایان به آن وفادار مانده بود.

کارگردان بدون ایرج همچنین تأکید کرد: تمام فیلم بر پایه اسناد و آرشیو شکل گرفته است و ایرج گنجه ای نیز دو سال پیش درگذشت.

وی درباره ساختار اثر افزود: فیلم سرشار از تضاد است؛ از یک سو نگاه عکاسانه و سبک زندگی ایرج و از سوی دیگر تناقض هایی که در موقعیت زیستی او وجود داشت. به باور من این پروژه همچنان ادامه دارد؛ ممکن است عکس ها در آینده به نمایش گذاشته شوند و حتی اسناد تازه ای نیز به دست آید.

کیارستمی بیان داشت: این فیلم در اصل تلاشی برای معرفی شخصیتی است که می تواند دیگران را به جست وجوی بیشتر درباره زندگی و آثار او ترغیب کند.

 او همچنین با اشاره به دشواری های ساخت فیلم  ادامه داد: جمشید دشوارترین شخصیت فیلم بود، زیرا بسیار آرام و کم حرف بود و امکان چندانی برای فضاسازی در اختیار ما قرار نمی داد.

در پایان نشست، لیلی گلستان که از حاضران برنامه بود، با تمجید از فیلم  بیان داشت: از تماشای این مستند بسیار لذت بردم. فیلم توانسته بود به خوبی به شخصیت اصلی نزدیک شود و او را به مخاطب معرفی کند. من آقای گنجه ای را از نزدیک دیده بودم و به نظرم همه شخصیت های حاضر در فیلم جذاب و باورپذیر بودند.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین