صاحب ششمین (نشان عالی خورشید) مشخص شد - پاسداشت پنج دهه عمری که صرف سینمای مستند شد

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - روابط عمومی برنامه ،حامد شکیبانیا که اجرای مراسم را بر عهده داشت ضمن خوشامدگویی به حاضران گفت: اجرای دوره های پیشین این مراسم برعهده منصور ضابطیان بوده و او این بار به دلیل سفر امکان حضور نداشته است. این بار سنگین بر دوش من افتاده و متأسفم که برای چنین روزی کلمات شایسته ای نیاموخته ام و دستم تهی است؛ از حاضران محترم و به ویژه از استاد پیشاپیش عذرخواهی می کنم.

وی ادامه داد: امروز در آیین اعطای ششمین دوره نشان عالی خورشید گرد هم آمده ایم تا بیش از ۵۰ سال تلاش مستمر، پربار و اثرگذار استاد تمام، دکتر احمد ضابطی جهرمی را به حافظه بسپاریم و این نشان را به ایشان تقدیم کنیم.

در ادامه، بخش هایی از آثار مستند ضابطی جهرمی به نمایش درآمد و میان نمایش فیلم ها، پیام تعدادی از شاگردان و همکاران او که امکان حضور در مراسم را نداشتند، خوانده شد.

ضابطی جهرمی در سینمای مستند «گفتمان» ساخته است

مرتضی رزاق کریمی، رئیس هیئت امنای نشان عالی خورشید و از دارندگان نشان عالی خورشید در دوره های گذشته که نخستین سخنران مراسم بود با اشاره به سال ها آشنایی و شاگردی غیرمستقیم نزد ضابطی جهرمی گفت : اهمیت فعالیت او را نمی توان تنها در فیلم ها، کتاب ها یا سال های تدریسش خلاصه کرد.

او یکی از مهم ترین وجوه فعالیت ضابطی جهرمی را «ساختن گفتمان در سینمای مستند» دانست و گفت: ضابطی جهرمی مستند را تنها یک محصول تصویری ندیده و همواره درباره ماهیت، گونه ها، ساختار، زبان و نسبت آن با واقعیت اندیشیده است. بخشی از این تجربه و اندیشه نیز به واسطه او وارد ادبیات تخصصی سینمای مستند ایران شده است.

رزاق کریمی ادامه داد: یکی دیگر از ویژگی های کم نظیر استاد، پیوند میان تجربه و دانش نظری است. پژوهش، تدوین، مستندسازی، نویسندگی، ترجمه و آموزش در فعالیت او از یکدیگر جدا نبوده اند؛ تجربه سینمایی به دانش تبدیل شده و این دانش دوباره به آموزش و تجربه سینمایی بازگشته است.

وی همچنین به نقش ضابطی جهرمی در سامان دادن تعاریف و گونه های سینمای مستند و حضورش در جلسات تخصصی مرتبط با بازتعریف ساختارها و گونه های مستند در دهه های گذشته اشاره کرد و افزود که بسیاری از آن مباحث بعدها در تألیفات او نیز صورت مکتوب پیدا کردند.

رزاق کریمی بخش دیگری از اهمیت کارنامه ضابطی جهرمی را به «حافظه مکتوب سینمای مستند» مرتبط دانست و بیان داشت: بسیاری از فیلمسازان صاحب تجربه بوده اند، اما تجربه های آنها به دانشی قابل انتقال تبدیل نشده است؛ درحالی که ضابطی جهرمی علاوه بر ثبت تجربیات خود، دانش و تجربه دیگران را نیز گردآوری، ترجمه و تدوین کرده و به نسل بعد انتقال داده است.

وی در پایان با اشاره به مفهوم «خورشید» گفت: «خورشید پیش از هر چیز نماد روشنایی و آگاهی است. پاسداشت احمد ضابطی جهرمی تنها تقدیر از یک کارنامه نیست، پاسداشت دانش و تجربه ای است که اگر به نسل های بعد منتقل شود، می تواند چراغ راه آینده سینمای مستند ایران باشد.»

بخشی از حافظه و دانش امروز سینمای مستند ایران مدیون اوست

تهامی نژاد با مرور شرایط سینمای مستند در دهه ۱۳۵۰ و سال هایی که به گفته او مستندسازی هنوز در حاشیه سینمای ایران قرار داشت، ضابطی جهرمی را از افرادی دانست که با درک موقعیت تاریخی این گونه سینمایی، وارد عرصه ادبیات و آموزش تخصصی مستند شد.

دارنده پنجمین نشان عالی خورشید به نقش ضابطی جهرمی در ورود تعاریف، طبقه بندی ها، پژوهش مستند، تاریخ سینمای مستند و مباحث زیبایی شناسی به فضای آموزشی اشاره کرد و گفت یکی از نکات کلیدی در نگاه او این بود که سینمای مستند را نمی توان به دریافت آینه وار از واقعیت تقلیل داد.

وی همچنین تألیفات و ترجمه های ضابطی جهرمی و تلاش او برای پیوند دادن نظریه های جهانی با تجربه، فرهنگ و ادبیات ایرانی را مورد توجه قرار داد و افزود: شما در نوشته ها و آموزش هایتان بخشی از زیرساخت فکری و نظری را فراهم آوردید که بدون آن، یک سنت سینمایی نمی تواند خود را بشناسد، آموزش دهد و ادامه پیدا کند. سخن گفتن از آثار شما فقط سخن گفتن از گذشته نیست؛ سخن گفتن از بخشی از حافظه و دانش امروز سینمای مستند ایران است.

معلمی که شاگردانش هنوز خود را دانشجوی او می دانند

بخش قابل توجهی از آیین ششمین نشان عالی خورشید به روایت شاگردان ضابطی جهرمی اختصاص داشت؛ شاگردانی از نسل ها و دوره های مختلف که نقطه مشترک سخنانشان نه فقط دانش سینمایی او، بلکه شیوه معلمی و منش شخصی اش بود.

سهم من از دریای دانش استاد شاید یک قطره بود، اما زندگی ام را تغییر داد

اسفندیار حبیب نژاد که بیش از چهار دهه از آشنایی اش با ضابطی جهرمی می گذرد، سخنان خود را با خاطره نخستین دیدارشان در سال ۱۳۶۳ آغاز کرد؛ زمانی که به عنوان دانشجو برای اعتراض به نمره اش به اتاق استاد رفته بود، بی آنکه بداند آن دیدار آغاز رابطه ای بیش از ۴۰ ساله خواهد شد.

او گفت رابطه اش با ضابطی جهرمی به تدریج از رابطه معمول استاد و دانشجو فراتر رفت و افزود: من از ایشان فقط تدوین و فیلمسازی یاد نگرفتم؛ درس اخلاق و زندگی هم آموختم.

استاد ضابطی جهرمی برای من معمار زیستن است

مهدی زمان پور کیاسری، مستندساز و از شاگردان ضابطی جهرمی، نیز در سخنانی او را نه فقط استاد سینما، بلکه «معمار زیستن» خواند.

او با مرور خاطراتی از سفرهای مشترک با استاد گفت که بسیاری از درس های مهم زندگی را نه در کلاس، بلکه در همین مواجهه ها آموخته است.

نشان خورشید با حضور ضابطی جهرمی تابناک تر شد

رامین حیدری فاروقی، مستندساز و دارنده دومین نشان عالی خورشید، نیز در بخشی از این مراسم، ضابطی جهرمی را نمونه ای از «بی قراری برای دانستن» دانست.

وی با اشاره به جایگاه تدوین در سینما گفت: تدوین یعنی سازمان دادن ادراک؛ یعنی ایجاد ارزش افزوده در گزارشی ناقص از یک رویداد. حرکت از واقعیت به سمت تمنای حقیقت است که تدوین را سرپا نگه می دارد.

حیدری فاروقی با تاکید بر علاقه ضابطی جهرمی به موسیقی، تدوین را به «نواختن موسیقی سینما» تشبیه کرد و سپس متنی را که با الهام از سال های دانشجویی و عبور از کنار کلاس های تدوین استاد نوشته بود، برای حاضران خواند.

وی در پایان بیان داشت: امروز نشان عالی خورشید با حضور استاد دکتر احمد ضابطی جهرمی تابناک تر شد.

پیام مدیر شبکه مستند به استادش

در بخش دیگری از برنامه، پیام حسین زارع زاده، مدیر شبکه مستند سیما، که به دلیل سفر امکان حضور در مراسم را نداشت، خوانده شد.

او ضابطی جهرمی را «استادی برجسته در علم و هنر تدوین و فیلم مستند و الگویی کم نظیر از اخلاق و انسانیت» توصیف کرد و دریافت نشان عالی خورشید را به استاد خود تبریک گفت.

اگر کاری را انتخاب کردید، تا آخر پای آن بایستید

در بخش پایانی مراسم، حکم و نشان عالی خورشید به دکتر احمد ضابطی جهرمی اهدا شد و او پس از دریافت این نشان، سخنان خود را با «به نام خداوند جان و خرد» آغاز کرد.

ضابطی جهرمی ابتدا از پدر و مادر خود یاد کرد و خاطره سال ۱۳۴۹ را روایت کرد؛ زمانی که در ۱۸ سالگی از جهرم برای تحصیل سینما و تلویزیون به تهران آمد.

وی با اشاره به اینکه در آن سال ها حتی تلویزیون هنوز به شکل فراگیر به زادگاهش نرسیده بود، از جلسه پذیرش خود در دانشکده هنرهای دراماتیک و مواجهه با فریدون رهنما گفت و تاکید کرد که اعتماد یک معلم می تواند مسیر زندگی یک جوان را تغییر دهد.

ضابطی جهرمی جمله ای از پدرش را نیز به یاد آورد: «بابا، هرکاره شدی، به درد مردم بخور.»

وی گفت این جمله در تمام سال های فعالیتش با او مانده است و خطاب به دانشجویان و جوانان افزود: باور کنید که می توانید؛ اما چیزی را که انتخاب کردید باید پایش بایستید. من تا آخرین نفس، هیچ شغلی را با کاری که در سینما دارم، به خصوص آموزش، عوض نمی کنم.

این استاد دانشگاه از نخستین مواجهه هایش با مفهوم مونتاژ، تأثیر تصاویر بر ذهن و تلاش های چند دهه ای اش برای یافتن پیوند میان ادبیات و فرهنگ ایرانی با زبان سینما سخن گفت و از فردوسی، منوچهری، سعدی، حافظ و نظامی به عنوان بخشی از ذخیره فرهنگی ای یاد کرد که می توان از منظر سینما نیز به آن نگریست.

افتخار من شاگردانم هستند

ضابطی جهرمی در ادامه دریافت نشان عالی خورشید را «روحیه بخش و امیدوارکننده» توصیف کرد و گفت: من ۷۵ سال دارم و ۵۵ سال است دنبال سینما هستم. شما اگر ۵۵ سال کنار یک سنگ یا یک درخت هم بنشینید، چیزی از آن یاد می گیرید. سینما رشته آسانی نیست، اما باید زمینه ای فراهم شود که هنرمند بتواند خلق کند.

وی سپس با اشاره به جایگاه فرهنگ و هنر در شکل گیری هویت جوامع، از ضرورت فراهم کردن امنیت و آرامش برای آفرینش هنری سخن گفت و به نقش چهره هایی مانند فردوسی در حافظه و هویت فرهنگی ایران اشاره کرد.

ضابطی جهرمی در بخش دیگری از سخنانش، مستند را یکی از بهترین مسیرها برای آموختن وجوه مختلف سینما دانست و خطاب به دانشجویانی که میان گرایش های سینمایی مردد هستند، گفت: اگر می خواهید زودتر باسواد شوید و به وجوه مختلف فنون سینما و زیبایی شناسی مسلط شوید، مستند را انتخاب کنید.

وی در پایان بیان داشت: افتخار من نه جوایز و نشان هایی است که گرفته ام، نه فیلم هایی که ساخته ام و نه کتاب ها و مقاله هایی که تألیف یا ترجمه کرده ام؛ افتخار من آنهایی هستند که برای سینمای ایران آموزش دادم، تربیت کردم و آماده کردم.

ششمین آیین اعطای «نشان عالی خورشید» با ثبت تصویری از استاد و شاگردانی به پایان رسید که بسیاری از آنها پس از چند دهه فعالیت حرفه ای، هنوز در سخنان خود احمد ضابطی جهرمی را با یک عنوان مشترک صدا می زدند: استاد.

در این مراسم افرادی همچون: حسین ترابی، محمد تهامی نژاد، فرهاد ورهرام، محمدمهدی عسگرپور، منوچهر شاهسواری، همایون اسعدیان، علیرضا حسینی، سعید رشتیان، ارد عطارپور،حامد شکیبانیا، مرتضی رزاق کریمی،فاطمه مهاجرانی، فاطمه محمدی، رامین حیدری فاروقی، مجتبی راعی، محمد صوفی، مصطفی رزاق کریمی، احمدرضا معتمدی، محمد حمیدی مقدم، مسعود سفلایی، محمد طیب، هومن مرادی کرمانی، فخرالدین سیدی، کتایون جهانگیری، زهرا قائدی، حسن آقاکریمی، نادر رضایی، سعید بشیری و ... حضور داشتند.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین