خواهر بلا و جیجی حدید در جدال با ناشر بزرگ آمریکایی بر سر فلسطین

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - گاردین، کتابی درباره فلسطین که برای مخاطبان نوجوان نوشته شده بود، اندکی پیش از موعد انتشار، از برنامه انتشارات رندوم هاوس، زیرمجموعه پنگوئن رندوم هاوس، کنار گذاشته شد. این اتفاق پس از اختلاف های تحریریه ای میان ناشر و نویسندگان فلسطینی آمریکایی کتاب بر سر روایت آن ها از تاریخ فلسطین رخ داد.

در نوامبر ۲۰۲۴، بخش کتاب های کودک رندوم هاوس قرارداد انتشار این کتاب را با آلانا حدید، نیکوکار و فعال اجتماعی و خواهر بزرگ تر بلا و جیجی حدید، دو مدل سرشناس، و جنان مطری، نویسنده و راهبردپرداز ارتباطات، امضا کرده بود. قرار بود کتاب در سپتامبر سال جاری منتشر شود.

این دو نویسنده که در شبکه های اجتماعی مخاطبان زیادی دارند، دست نوشته ای درباره تاریخ فلسطین، اشغالگری اسرائیل، مقاومت فلسطینیان و پراکندگی آنان در کشورهای مختلف تهیه کردند و در بخش هایی از آن، به روایت های خانوادگی خود از آوارگی نیز پرداختند.

با این حال، آن ها پس از اعتراض به ویرایش های رندوم هاوس، از انتشار کتاب انصراف دادند. به گفته نویسندگان، این تغییرات روایت آن ها را تعدیل و تحریف می کرد و پس از آن اعمال شده بود که تصور می کردند نسخه نهایی کتاب آماده شده است. سخنگوی رندوم هاوس اعلام کرد روند کار مطابق با «رویه های استاندارد نشر کتاب» پیش رفته و ناشر در نهایت از تصمیم نویسندگان برای پس گرفتن کتاب حمایت کرده است.

کتاب «آوارگی و روایت فلسطینی آمریکایی» قرار بود هشتمین عنوان از مجموعه «مسابقه ای برای رسیدن به حقیقت» باشد؛ مجموعه ای از کتاب های غیرداستانی برای نوجوانان ۱۰ تا ۱۳ ساله که هدف آن ارائه روایتی از تاریخ آمریکا از زبان اعضای گروه های به حاشیه رانده شده و بازگویی تاریخ جوامع آنان بود. یکی از خالقان این مجموعه نیز اعلام کرد که به نحوه برخورد با کتاب فلسطین اعتراض دارد و دیگر برای انتشار عنوان های بعدی این مجموعه با ناشر همکاری نخواهد کرد.

آلانا حدید گفت: «روشن شد که پنگوئن اساساً هرگز قرار نبود به ما اجازه دهد کتابی را که می خواستیم بنویسیم، همان طور که می خواهیم، منتشر کنیم. این موضوع نشان می دهد که آن ها حاضرند مجموعه ای بسیار تأثیرگذار را که به کودکان در یادگیری تاریخ کمک می کند، به طور کامل از بین ببرند؛ فقط به این دلیل که یکی از کتاب های آن درباره فلسطین است.»

به گفته حدید و مطری، آن ها نسخه اولیه دست نوشته و بخش هایی از مکاتباتشان با رندوم هاوس را در اختیار روزنامه گاردین گذاشته اند. نویسندگان و ناشر ماه ها بر سر واژگان و عبارت های کتاب، از جمله بخشی درباره حملات حماس به جنوب اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، اختلاف داشتند. در دست نوشته نویسندگان آمده بود مردمی که تحت «سلطه استعماری» زندگی می کنند، «حق مقاومت» دارند؛ اما رندوم هاوس از آن ها خواسته بود استدلال هایی را نیز بگنجانند که بر اساس آن، حملات آن روز ناقض قوانین بین المللی بوده است. پس از آنکه دو طرف به بن بست رسیدند، نویسندگان در اوایل سپتامبر از انتشار کتاب انصراف دادند.

اکنون قرار است این کتاب از سوی انتشارات اینترلینک، ناشر آمریکایی متعلق به فلسطینیان، منتشر شود.

سخنگوی رندوم هاوس اعلام کرد این انتشارات کتاب های دیگری درباره فلسطین در دست انتشار دارد و همچنان به «انتشار دیدگاه فلسطینیان برای مخاطبان جوان» متعهد است. او همچنین گفت انتشار یکی دیگر از کتاب های مجموعه «مسابقه ای برای رسیدن به حقیقت» همچنان برای سال ۲۰۲۸ برنامه ریزی شده است.

اختلاف بر سر این کتاب در شرایطی رخ داده که آثار فلسطینیان و آثاری که به نمایندگی از آنان نوشته می شوند، با موشکافی و سانسور نامتناسبی روبه رو هستند. این مناقشه همچنین شکاف عمیق میان روایت های مختلف از رویدادهای ۷ اکتبر را آشکار کرد؛ شکافی که به گفته گزارش گاردین، در چارچوب کتابی که قرار بود از سوی یک ناشر جریان اصلی منتشر شود، قابل پر کردن نبود.

جنان مطری گفت: «به باور من، این کتاب اثری انقلابی بود و به همین دلیل تا این اندازه زیر ذره بین قرار گرفت. آن ها مدام می کوشیدند تاریخ ما را تعدیل کنند، چون نمی خواستند برخی جوامع احساس ناراحتی کنند. اما تاریخ نگاری استعمارزدا قرار است مخاطب را با واقعیت های ناراحت کننده روبه رو کند.»

داستانی مهم تر از این برای روایت وجود ندارد

مجموعه «مسابقه ای برای رسیدن به حقیقت» را سایرا رائو و رجینا جکسون، بنیان گذاران برنامه «ریس۲دینر»، طراحی کردند؛ برنامه ای که در سال ۲۰۱۹ با هدف فراهم کردن زمینه گفت وگو درباره نژادپرستی با زنان سفیدپوست آغاز شد. رائو و جکسون در سال ۲۰۲۰ کتابی با عنوان «زنان سفیدپوست» به پنگوئن رندوم هاوس فروختند که به اثری پرفروش تبدیل شد. آن ها یک سال بعد، مجموعه کتاب های کودک «مسابقه ای برای رسیدن به حقیقت» را نیز به این ناشر واگذار کردند.

رندوم هاوس تاکنون کتاب هایی از این مجموعه درباره برده داری، استعمار مردم وامپانوآگ، محرومیت آمریکایی های چینی تبار، تاریخ آمریکایی های مکزیکی تبار و همسان سازی اجباری کودکان بومی منتشر کرده است.

با ادامه این مجموعه، رائو انتشار کتابی درباره فلسطین را ضروری دانست. او گفت: «در حال حاضر هیچ داستانی مهم تر از این برای روایت وجود ندارد. فلسطین در واقع داستان همه نسل کشی ها و همه شکل های خشونت ناشی از استعمار مهاجرنشین را روایت می کند.»

رائو پس از موافقت رندوم هاوس با طرح کتاب در تابستان ۲۰۲۴، حدید و مطری را برای نگارش آن انتخاب کرد.

نویسندگان نخستین نسخه دست نوشته «آوارگی» را در ژوئیه ۲۰۲۵ تحویل دادند. آن ها در مقدمه نوشتند که داستان فلسطینیان مدت هاست از کتاب های درسی حذف شده است: «محو عامدانه تاریخ ما باعث شده نسل های مختلف فلسطینیان برای توضیح اینکه از کجا آمده اند و چرا نزدیک به نیمی از ما در سراسر جهان پراکنده شده ایم، با دشواری روبه رو باشند؛ از جمله خود ما که در ایالات متحده زندگی می کنیم.»

این کتاب به جغرافیا و تاریخ فلسطین، ظهور صهیونیسم، نکبت سال ۱۹۴۸ ــ زمانی که بیش از ۷۰۰ هزار فلسطینی از خانه های خود رانده شدند ــ تحلیل نویسندگان از اسرائیل به عنوان یک «مستعمره مهاجرنشین»، روابط آمریکا و اسرائیل و زندگی فلسطینیان تحت اشغال نظامی می پرداخت.

نویسندگان همچنین تاریخچه خانوادگی خود را ثبت کرده بودند. به نوشته آن ها، پدربزرگ و مادربزرگ حدید چند روز پس از تولد پدر او از شهر صفد اخراج شدند و به پناهندگانی در سوریه تبدیل شدند. بستگان مطری و همسرش نیز پس از کشتار آوریل ۱۹۴۸ که جان بیش از ۱۰۰ فلسطینی را در دیر یاسین گرفت، از دیر یاسین و عین کریم آواره شدند.

حدید گفت: «فقط می خواستم کودکان ما را انسان ببینند.»

اختلاف بر سر ۷ اکتبر

به گفته نویسندگان، تنش ها در ژوئن ۲۰۲۶ شدت گرفت؛ زمانی که کتاب برای منتقدان ارسال شد و امکان پیش خرید آن فراهم آمد، بی آنکه رندوم هاوس نسخه نهایی را در اختیار نویسندگان گذاشته باشد. آن ها پس از دریافت نسخه ای از کتاب متوجه شدند که ناشر بدون اطلاعشان، بخشی درباره رویدادهای ۷ اکتبر را تغییر داده است.

نویسندگان در فصلی با عنوان «حق بین المللی مقاومت مسلحانه» به قطعنامه ای از مجمع عمومی سازمان ملل استناد کرده بودند که بر حق تعیین سرنوشت مردمی که تحت سلطه استعماری قرار دارند و امکان بازپس گیری این حق «با هر وسیله ای که در اختیار دارند» تأکید می کرد.

در این فصل، استفاده حماس از مبادله اسرا برای آزادی هزاران فلسطینی زندانی در اسرائیل نیز مطرح شده بود؛ افرادی که نویسندگان آن ها را عملاً «گروگان های حکومت» توصیف کرده بودند. آن ها درباره مبادله سال ۲۰۱۱ که در جریان آن گیلعاد شالیط، سرباز اسیر اسرائیلی، در برابر بیش از هزار زندانی آزاد شد، نوشته بودند: «این مبادله یکی از مشهورترین نمونه ها بود و به فلسطینیان نشان داد که مقاومت می تواند به نتایج واقعی منجر شود.»

در ادامه دست نوشته آمده بود که در ۷ اکتبر، نیروهای حماس «در حمله ای هماهنگ وارد اسرائیل شدند». نویسندگان نوشته بودند حدود هزار و ۱۰۰ اسرائیلی، از جمله ۳۷ کودک، کشته شدند و غیرنظامیان و سربازانی نیز «برای استفاده در مبادله» به اسارت گرفته شدند.

بخش مربوط به ۷ اکتبر کوتاه بود، اما نویسندگان در آن استدلال کرده بودند که قوانین بین المللی مقاومت فلسطینیان را «با هر وسیله ضروری» مجاز می داند و حملات پس از «دهه ها رنج و سرکوب نادیده گرفته شده» رخ داده است.

در دست نوشته آمده بود: «فلسطینیان، مانند دیگر مردمان تحت ستم در گذشته، در برابر قدرت نظامی overwhelming خواستار آزادی بوده اند. خشونت در این سرزمین با آنچه در ۷ اکتبر رخ داد آغاز نشد؛ آن روز لحظه دیگری در تاریخ طولانی مبارزه مردمی برای آزادی بود.»

نویسندگان گفتند به درخواست رندوم هاوس، اطلاعات مربوط به شمار کشته شدگان ۷ اکتبر را به متن افزوده بودند و تصور می کردند عبارت بندی این بخش در مه ۲۰۲۶ نهایی شده است. اما در نسخه به روزشده ای که دریافت کردند، جمله ای از سوی یکی از ویراستاران ناشر اضافه شده بود: «این اقدامات ناقض قوانین بین المللی بودند.»

ایمیل ها نشان می دهد نویسندگان به این افزوده اعتراض کردند و گفتند این جمله با تحلیل آن ها از قوانین بین المللی در تضاد است. آن ها همچنین مدعی شدند تغییر متن بدون تأییدشان، نقض قراردادشان بوده است. یکی از ویراستاران رندوم هاوس در ایمیلی نوشت که بدون این جمله یا عبارتی مشابه، ناشر «اعتبار خود را نزد خوانندگان، از جمله کسانی که با دیدگاه ما رویکردی باز دارند، از دست خواهد داد» و کتاب قابل انتشار نخواهد بود.

مذاکرات درباره نحوه توصیف رویدادهای ۷ اکتبر هفته ها ادامه یافت و رئیس بخش تبلیغات رندوم هاوس، واحد حقوقی و رئیس بخش کتاب های کودک این انتشارات نیز در گفت وگوها مشارکت داشتند.

در همین مدت، رندوم هاوس تغییرات دیگری را نیز پیشنهاد کرد که نویسندگان با آن ها مخالف بودند. در ماه ژوئیه، یکی از مدیران ارشد ناشر پیشنهاد کرد در چند بخش، واژه «یهودی» حذف شود؛ از جمله در عبارتی که نویسندگان شبه نظامیان صهیونیست دخیل در تخریب روستاهای فلسطینی در جریان نکبت را «گروه های تبهکار یهودی» نامیده بودند.

این مقام رندوم هاوس نوشت: «نگرانی ما درباره دقیق بودن این واژه نیست، بلکه درباره این است که آیا تکرار آن به روشن تر شدن موضوع کمک ضروری می کند یا نه.»

نویسندگان در پاسخ، این موضع را «شرم آور» خواندند و گفتند پذیرفتنی نیست که یک ویراستار اعلام کند دقت، مسئله اصلی نیست. یکی از ویراستاران نیز پاسخ داد که منظورشان زیر سؤال بردن دقت واژه نبوده، بلکه می خواستند بدانند آیا تکرار صفت «یهودی» با توجه به بافت متن ضروری است یا خیر.

یکی از مسئولان رندوم هاوس بار دیگر از نویسندگان خواست توضیحات بیشتری درباره ۷ اکتبر اضافه کنند. در ایمیلی پیشنهاد شده بود عبارتی با این مضمون در کتاب بیاید: «برخی سازمان های حقوق بشری و مفسران، اقدامات حماس در آن روز را نقض قوانین بین المللی توصیف کرده اند؛ برخی دیگر مسائل حقوقی و تاریخی را به شکل متفاوتی تفسیر می کنند.»

اما نویسندگان به تدریج از روند کار خسته و ناامید شدند. آن ها در یکی از ایمیل ها نوشتند: «نمی توانیم تصور کنیم در کتابی درباره تاریخ برده داری در آمریکا، یک نویسنده سیاه پوست مجبور شود شورش های بردگان را محکوم کند یا آن ها را ناقض قوانین بین المللی بداند.»

مطری در ایمیلی به نماینده ادبی خود نوشت: «کاملاً روشن شده است که پنگوئن بیش از زندگی و تجربه زیسته فلسطینیان، بر احساسات یهودیان تمرکز دارد و نگران آن است.»

با این حال، اسناد نشان می دهد رندوم هاوس بارها بر تعهد خود به انتشار کتاب تأکید کرده بود. یکی از مسئولان این انتشارات گفته بود که آن ها به انتشار «کتابی ضروری و قابل فهم درباره تجربه فلسطینی آمریکایی ها برای مخاطبان جوان» پایبندند؛ دیدگاهی که به گفته او، در آثار غیرداستانی کودک هنوز به اندازه کافی بازتاب نیافته است. این مسئول همچنین گفته بود ویراستاران می خواهند با حسن نیت برای حل اختلاف ها تلاش کنند.

در ماه اوت، رندوم هاوس پیشنهاد کرد متن نویسندگان بدون تغییر باقی بماند، اما یادداشتی از سوی ناشر با برخی از عبارت های پیشنهادی درباره ۷ اکتبر به کتاب اضافه شود و گروه سنی مخاطبان نیز از ۱۰ سال به بالا به ۱۴ سال به بالا تغییر کند. ناشر همچنین اعلام کرد اگر دو طرف نتوانند اختلاف هایشان را حل کنند، نویسندگان می توانند کتاب را به ناشر دیگری بسپارند و پیش پرداخت خود را نیز حفظ کنند.

سخنگوی رندوم هاوس گفت: «بحث و گفت وگو درباره متن و بازنگری آن، بخشی استاندارد از فرایند انتشار کتاب است. ما پیشنهادهایی ارائه کردیم تا اطمینان یابیم مخاطبان موردنظر کتاب، یعنی افراد ۱۰ سال به بالا، اطلاعات کافی برای درک موضوع و مواجهه سنجیده با پرسش های مطرح شده در آن را در اختیار داشته باشند؛ به ویژه با توجه به اینکه بسیاری از خوانندگان برای نخستین بار با این موضوع روبه رو می شوند.»

او افزود که ناشر نسخه های دیجیتال اولیه را در اختیار افراد فعال در صنعت نشر قرار داده بود و روی آن ها عبارت «نسخه اصلاح نشده و غیرنهایی» درج شده بود. به گفته او، پس از آنکه نویسندگان نگرانی خود را مطرح کردند، این روند متوقف شد. سخنگو تأکید کرد: «ما کتابی را که نویسندگان برای انتشارش احساس رضایت و آسودگی نکنند، منتشر نخواهیم کرد.»

این دیگر همان کتابی نبود که نوشته بودیم

مطری در گفت وگو با گاردین گفت از نظر او، انتشار یادداشتی از سوی ناشر که ممکن بود با محتوای کتاب نویسندگان در تضاد باشد، پذیرفتنی نبود. او گفت پایان دادن به همکاری تنها گزینه باقی مانده به نظر می رسید: «این دیگر همان کتابی نبود که نوشته بودیم.»

مطری پیش تر نیز به دلیل اظهارنظرهایش درباره ۷ اکتبر با واکنش های منفی روبه رو شده بود. در یک سال گذشته، چند نشست معرفی کتاب کودک نخست او ــ درباره دختری فلسطینی و پدربزرگش ــ در آخرین لحظه لغو شد. منتقدان او را به یهودستیزی متهم کرده بودند؛ از جمله به دلیل پست هایی در شبکه های اجتماعی که حملات ۷ اکتبر را مقاومت در برابر استعمار توصیف می کرد و ایالات متحده را «تحت اشغال صهیونیستی» می خواند.

مطری و یک نویسنده یهودی اخیراً از شهر لس آنجلس به دلیل نقض آزادی بیان شکایت کرده اند؛ پس از آنکه کتابخانه عمومی شهر برنامه مشترک آن ها را لغو کرد. مطری اتهام های یهودستیزی را رد کرده و از نوشته های خود دفاع کرده است. او گفته است که به شدت مخالف صهیونیسم است.

حدید نیز گفت هدف آن ها کم اهمیت جلوه دادن آسیب های ناشی از رویدادهای ۷ اکتبر نبوده است و به درخواست رندوم هاوس، شمار کشته شدگان را به روشنی در متن آورده بودند. به گفته او، هدفشان قرار دادن این حملات در بستر تاریخی بود.

حدید گفت: «قرار نبود کتابی را با کلماتی منتشر کنم که خودم ننوشته بودم و در آن مجبورم می کردند داستان را از منظر ستمگران روایت کنم.»

رائو، یکی از طراحان مجموعه «مسابقه ای برای رسیدن به حقیقت»، گفت پیش از اختلاف بر سر کتاب فلسطین، همکاری او با رندوم هاوس بدون مشکل پیش می رفت و نویسندگان قبلی برای روایت داستان های خود آزادی عمل قابل توجهی داشتند. به گفته رائو، تجربه حدید و مطری اساساً متفاوت بود: «تمام شرکت درگیر این یک کتاب کوچک شده بود.»

پایان همکاری رندوم هاوس با این مجموعه در شرایطی رخ می دهد که طیف گسترده ای از صنایع و نهادها در حال عقب نشینی از برنامه های مربوط به تنوع، برابری و مشارکت هستند؛ روندی که نگرانی هایی درباره کاهش فرصت های دانشگاهی، نشر، سرگرمی و رسانه برای افراد رنگین پوست ایجاد کرده است.

لیلا مشابک، یکی از مالکان و ویراستاران باسابقه انتشارات اینترلینک که قرار است کتاب حدید و مطری را منتشر کند، گفت افزایش ممنوعیت کتاب ها و خصومت آشکار با آثار متنوع، این فرصت ها را بیش از پیش محدود کرده است.

مشابک که خود فلسطینی آمریکایی نسل دوم است، درباره این کتاب گفت: «این کتابی است که آرزو می کردم در دوران کودکی در اختیار داشتم.»

انتشارات اینترلینک قصد دارد کتاب را سال آینده منتشر کند. حدید نیز گفت از اینکه دست نوشته شان سرانجام ناشر تازه ای پیدا کرده، خوشحال است و افزود: «امیدواریم مردم کتابی را بخوانند که پنگوئن نمی خواست شما آن را بخوانید.»

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین