(هالووین)؛ فیلمی کم هزینه که قواعد سینمای وحشت را تغییر داد

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - ریحانه اسکندری _  در ۲۵ اکتبر ۱۹۷۸، برابر با سوم آبان ۱۳۵۷، فیلم «هالووین» به کارگردانی جان کارپنتر در لس آنجلس اکران شد؛ فیلمی که با هزینه ای حدود ۳۲۵ هزار دلار ساخته شد و به موفقیتی تجاری چشمگیر دست یافت. این اثر با تکیه بر تعلیق، استفاده حساب شده از صدا و تصویر و معرفی قاتلی نقاب دار به نام مایکل مایرز، در شکل گیری و گسترش الگوی فیلم های قاتل محور در سینمای وحشت نقش مهمی ایفا کرد. «هالووین» در ادامه به مجموعه ای سینمایی تبدیل شد و نام کارپنتر را در تاریخ این ژانر تثبیت کرد.

تولد کابوسی در یک شهر آرام

داستان «هالووین» در شهر خیالی هادونفیلد در ایالت ایلینوی آمریکا می گذرد. مایکل مایرز، پسربچه ای که در کودکی خواهر نوجوانش را به قتل رسانده است، در یک مرکز روان پزشکی نگهداری می شود؛ اما ۱۵ سال بعد، در آستانه جشن هالووین، فرار می کند و به زادگاهش بازمی گردد.

دکتر سام لومیس، روان پزشک او با بازی دونالد پلیسنس، تلاش می کند پیش از آنکه مایکل بار دیگر دست به قتل بزند، او را پیدا کند. در سوی دیگر داستان، لوری استرود، پرستار کودک جوانی با بازی جیمی لی کرتیس، به هدف تعقیب این قاتل تبدیل می شود.

کارپنتر به جای آنکه تمام ظرفیت فیلم را صرف نمایش خشونت کند، بخش مهمی از ترس را از طریق انتظار، سکوت و حضور تهدیدآمیز قاتل در پس زمینه تصاویر می سازد. مایکل گاهی در فاصله ای دور دیده می شود و گاهی بدون آنکه مخاطب متوجه نحوه نزدیک شدنش شود، در قاب ظاهر می شود. همین بازی با انتظار تماشاگر، به یکی از ویژگی های ماندگار فیلم تبدیل شد.

فیلمی کم هزینه که به موفقیتی بزرگ رسید

«هالووین» در شرایطی ساخته شد که استودیوهای بزرگ هالیوود در ابتدا تمایل چندانی به پذیرش آن نداشتند. بر اساس تاریخچه ثبت شده در آرشیو مؤسسه فیلم آمریکا، فیلم در آغاز اکرانی محدود داشت و نخستین نمایش های آن در چهار سالن سینما در کانزاس سیتی برگزار شد.

بااین حال، استقبال تماشاگران به تدریج افزایش یافت و نمایش فیلم به بازارهای دیگر گسترش پیدا کرد. موفقیت اولیه آن حتی توجه شرکت های بزرگ تر را به خود جلب کرد؛ به طوری که در نوامبر ۱۹۷۸، خبرهایی درباره خرید حق پخش فیلم در چند بازار اروپایی منتشر شد.

برآوردهای پایگاه باکس آفیس موجو، هزینه تولید فیلم را حدود ۳۲۵ هزار دلار و فروش داخلی آن را بیش از ۴۷ میلیون دلار ثبت کرده اند. ارقام فروش در منابع مختلف یکسان نیستند و به شیوه محاسبه و محدوده بازار بستگی دارند؛ بااین حال، همه این داده ها از موفقیت تجاری قابل توجه فیلم در مقایسه با هزینه ساخت آن حکایت دارند.

این موفقیت نشان داد که برای جذب مخاطب گسترده، همیشه به ستاره های گران قیمت یا جلوه های ویژه پرهزینه نیاز نیست و یک ایده ساده، اجرای دقیق و شناخت درست از ترس های مخاطب نیز می تواند به نتیجه ای چشمگیر منجر شود.

موسیقی و دوربین؛ دو ابزار اصلی برای ساخت وحشت

یکی از عناصر متمایز «هالووین»، موسیقی آن است که جان کارپنتر خود آهنگ سازی اش را بر عهده داشت. الگوی تکرارشونده و ضرب آهنگ ناآرام موسیقی، بدون نیاز به توضیح مستقیم، حس نزدیک شدن خطر را به مخاطب منتقل می کند.

فیلم برداری دین کاندی نیز در شکل گیری فضای اثر نقش مهمی دارد. حرکت دوربین در خیابان های خلوت، قاب بندی های دقیق و استفاده از دیدگاه قاتل در برخی صحنه ها، مخاطب را به موقعیتی نزدیک می کند که گویی خود در حال تعقیب قربانیان است.

این شیوه ها به کارپنتر اجازه دادند تا با امکانات محدود، فضایی پرتنش خلق کند؛ فضایی که بخش مهمی از قدرت آن نه از آنچه دیده می شود، بلکه از چیزی ناشی می شود که ممکن است در گوشه ای از قاب پنهان شده باشد.

تصویری از فیلم «هالووین»

فیلمی که به الگویی برای نسل های بعد تبدیل شد

«هالووین» به یکی از آثار شاخص فیلم های قاتل محور تبدیل شد؛ زیرژانری که در آن قاتلی مرموز، معمولاً در تعقیب گروهی از شخصیت هاست و روایت حول تلاش آن ها برای فرار و زنده ماندن شکل می گیرد.

البته این الگو پیش از فیلم کارپنتر نیز در آثار سینمایی وجود داشت، اما موفقیت «هالووین» به گسترش تجاری آن کمک کرد. پس از این فیلم، تولید آثار کم هزینه با محوریت قاتلان نقاب دار و تعقیب نوجوانان افزایش یافت و مجموعه هایی مانند «جمعه سیزدهم» نیز در همین فضای سینمایی به شهرت رسیدند.

کتابخانه کنگره آمریکا در سال ۲۰۰۶ «هالووین» را برای نگهداری در فهرست ملی ثبت فیلم انتخاب کرد؛ اقدامی که نشان دهنده اهمیت فرهنگی، تاریخی یا زیبایی شناختی اثر در تاریخ سینمای آمریکا است. در توضیح منتشرشده از سوی این نهاد، به تأثیر فیلم بر موج آثار کم هزینه قاتل محور و ویژگی های بصری و روایی آن اشاره شده است.

از یک فیلم مستقل تا مجموعه ای جهانی

موفقیت فیلم نخست، راه را برای ساخت دنباله ها، بازسازی ها و آثار مرتبط با شخصیت مایکل مایرز باز کرد. در طول دهه های بعد، این شخصیت بارها به سینما بازگشت و هر نسل از فیلم سازان کوشیدند برداشت تازه ای از داستان او ارائه کنند.

با وجود تغییرات متعدد در روایت مجموعه، فیلم سال ۱۹۷۸ همچنان نقطه آغاز اصلی آن و یکی از آثار مرجع برای شناخت سینمای وحشت مدرن به شمار می رود.

اهمیت «هالووین» تنها در میزان فروش یا تعداد دنباله هایش خلاصه نمی شود. این فیلم نمونه ای از آن است که چگونه محدودیت مالی می تواند به فرصتی برای تمرکز بر عناصر بنیادین سینما تبدیل شود: میزانسن، تدوین، موسیقی، حرکت دوربین و مدیریت اطلاعاتی که در اختیار تماشاگر قرار می گیرد.

اکران «هالووین» در سوم آبان ۱۳۵۷، در نهایت یادآور لحظه ای است که یک فیلم مستقل با داستانی ساده، به الگویی تأثیرگذار برای سینمای وحشت تبدیل شد؛ الگویی که اثر آن را می توان در دهه های بعد و در نسل های مختلف فیلم های این ژانر دنبال کرد.

منابع: موسسه فیلم آمریکا - باکس آفیس موجو

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین