پیشنهاد تأسیس سازمان حمایت از مخاطبان تئاتر در شهرداری تهران - روشی برای گسترش دسترسی فرهنگی و تحقق عدالت فرهنگی

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - تئاتر، به تعبیر پیتر بروک، فضایی خالی است که در آن انسان با خویش و دیگری مواجه می شود؛ اما در تهرانِ امروز، این فضای خالی بیش از هر چیز با دیوارهای بلندِ «گرانی» و «موانع دسترسی» محصور شده است. تورم لجام گسیخته هزینه های تولید و به تبع آن، جهش نجومی قیمت بلیت، سالن های نمایش را از حضور طبقه متوسط، جوانان دانشجو و بدنه حقوق بگیر جامعه تهی کرده است. این بحران، فراتر از یک چالش اقتصادی، زنگ خطری برای شکل گیری یک «آپارتاید فرهنگی» خاموش در پایتخت است. از منظر جامعه شناختی، مصرف فرهنگی نه یک تفریح لوکس، که موتور محرک «سرمایه فرهنگی» و همبستگی مدنی جامعه است. وقتی معلمان، دانشجویان و کارمندان به دلیل موانع مالی از چرخه تماشای تئاتر حذف می شوند، شهر به سوی انجماد فرهنگی و افول سرمایه اجتماعی حرکت می کند. در این میان، پرسش کلیدی اینجاست، نهادهای متولی کلان شهر تهران که بار سنگین مدیریت بحران های کالبدی و عمرانی را به دوش می کشند، چرا نباید پیشگام حل این زخم کهنه فرهنگی شوند؟

از حمایتِ تولید تا نجاتِ مصرف کننده

نگاهی به تجربه شهرهای پیشرو جهان وتوسعه یافته نشان می دهد که مدیریت شهری مدرن سال هاست از مدل کهنه و ناکارآمدِ «یارانه مستقیم به تولید» عبور کرده است. تزریق بودجه های عمومی به سازندگان اثر، غالباً به بوروکراسی سنگین، آثار سفارشی و دور از نیاز جامعه انجامیده است. در مقابل، شهرداری های موفق جهان نقش خود را به «تسهیل گر دسترسی عمومی» تغییر داده اند. آن ها با راه اندازی نهادهای واسط و تخصصی، یارانه را مستقیماً به کف جامعه و دست «مخاطب» می رسانند. توزیع بن های خرید بلیت، کارت های اعتباری فرهنگی ویژه جوانان و خانواده ها، و یارانه متقابل برای سالن ها، مکانیسمی است که هم زمان دو هدف را محقق می کند: نخست، تضمین رونق اقتصادی سالن ها و دوم، گشودن درهای تئاتر به روی طبقاتی که در شرف محرومیت فرهنگی اند.

مدیریت شهری تهران در سال های اخیر نشان داده است که در حوزه عمران، خدمات شهری و مدیریت بحران های کالبدی از پویایی و تجربه قابل اتکایی برخوردار است. با این حال، توازن میان «توسعه بتن و آسفالت» و «توسعه جان و فرهنگ شهر» همواره مطالبه بر زمین مانده نخبگان بوده است.
تهران زیبا نیازمند تحقق مفهوم جامعه شناختی «حق به شهر» است؛ یعنی دسترسی برابر همه شهروندان به منابع و امکانات معنوی شهر. شهرداری تهران با تکیه بر بدنه کارشناسی ارشد و مدیران دوراندیش خود، این ظرفیت بی نظیر را دارد که به عنوان نخستین کلان شهر پیشگام در ایران، سازمانی تخصصی برای «حمایت از مخاطبان و توسعه دسترسی فرهنگی» تأسیس کند. این نهاد می تواند با ارائه تخفیف های ساختاری، بن های حمایتی و زیرساخت های نوین فروش بلیت (نظیر کارت های اعتباری شهروندی)، بار دیگر سالن های نمایش را به پاتوق زنده ی اندیشه و گفتگو تبدیل کند.

تئاتر؛ ارزان ترین سرمایه گذاری در امنیت اجتماعی

چرا شهرداری باید برای تئاتر هزینه کند؟ پاسخ روشن است: تئاتر، کارخانه تولید همدلی و تسامح مدنی است. جامعه ای که در آن شهروندان به تماشای رنج ها و آرزوهای همدگر در سالن های نمایش می نشینند، خشونت شهری در آن کاهش یافته و بزهکاری های اجتماعی تعدیل می شوند. سرمایه گذاری مدیریت شهری در حوزه دسترسی به تئاتر، هزینه نیست؛ بلکه ارزان ترین، پایدارترین و عاقلانه ترین سرمایه گذاری در کاهش آسیب های اجتماعی و ارتقای فرهنگ شهروندی است.

بحران قیمت بلیت تئاتر و خروج خاموش طبقه متوسط از سالن ها، چالشی است که با بخشنامه های اداری حل نمی شود. پیشنهاد مشخص به مدیران ارشد شهرداری تهران این است که با تکیه بر تجربه موفق مدیریت شهری و بهره گیری از خرد جمعی نخبگان تئاتر، پیشگام تأسیس سازمانی برای «توسعه دسترسی فرهنگی به هنر نمایش» شوند.

این اقدام، نه تنها نام مدیریت شهری را به عنوان ناجی فرهنگ و هنر در تاریخ این سرزمین ثبت خواهد کرد، بلکه گامی استوار در جهت تحقق عدالت اجتماعی و بازگرداندن نشاط و امید به رگ های تپنده ی پایتخت خواهد بود. شهر زنده، شهری است که در آن، صحنه تئاتر سهمِ برابرِ همه ی شهروندان باشد.

عضو هیات علمی دانشگاه بین المللی سوره

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین