بازگشایی بورس در ابهام - شقاقی: دلیلی برای تعطیلی درازمدت بورس وجود ندارد

به گزارش سرویس اقتصادی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - خبرآنلاین روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ همزمان با آغاز حمله ایالات متحده و اسراییل به ایران بازار سرمایه تعطیل شد. تعطیلی که تا همین امروز هم ادامه داشته و به نظر می رسد لااقل تا زمانی که تنش ها به شکلی محسوس فروکش نکنند، این تعطیلی ها ادامه خواهد داشت. بورس پیش از این و در جریان جنگ ۱۲ روزه هم به تعطیلی رفت و پس از جنگ دوباره به فعالیت های خود ادامه داد.

بازگشایی بورس نیازمند موافقت شورای عالی بورس است که در ۱۳ اردیبهشت تشکیل جلسه داد. در آن جلسه بنا شد در مورد بازگشایی بورس در انتهای هفته جاری تصمیم گیری شود. این در شرایطی است که تنش ها در خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز به شدت بالا رفته و چنان چه دامنه جنگ دوباره گسترده شود، به احتمال فراوان بازگشایی بازار سرمایه باز هم به تعویق خواهد افتاد.

نجات بورس نیازمند تقویت بخش خصوصی است

در این باره وحید شقاقی، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی به خبرآنلاین گفت: بازار سرمایه نماد و دماسنج هر اقتصادی است. برای همین هنگامی که این بازار از حالت عادی خارج می شود یا تعطیل می شود، حکایت از این واقعیت می دهد که اقتصاد از کارکرد عادی خود خارج شده و شرایط مساعد ندارد. 

شقاقی در مورد چرایی ضعف بورس در اقتصاد ایران گفت: بازار سرمایه ایران عمق کافی ندارد و شفافیت اطلاعات و تقارن اطلاعات بر آن حاکم نیست. به دلیل این که بخش کلیدی شرکت های بزرگ کشور در بورس، دولتی و شبه دولتی هستند، تبعات جنگ، تنش و تحریمهای اقتصادی مستقیم به این بازار اصابت می کند. این در حالی است که اگر سهم و نقش بخش خصوصی واقعی در کشور بالا بود، جنگ و تحریمهای اقتصادی نمی توانست چنین شرایط نامناسب و تعطیلی گسترده بورس را در پی داشته باشد.

گفتنی است در طول جنگ آمریکا و اسراییل با ایران حملات تلافی جویانه ایران به کشورهایی چون امارات، قطر، کویت و بحرین که در این تجاوز شرکت کرده بودند، بورس آن ها به اندازه بورس ایران به تعطیلی نرفت. درواقع بورس ایران بیش از دیگر کشورهای درگیر جنگ تعطیل شده است.

عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی با انتقاد از محدودیت های بخش خصوصی و حاکمیت بخش شبه دولتی بر اقتصاد ایران عنوان کرد: ریشه مصائب و مشکلات اقتصادی ایران از جمله چالش های بازار سرمایه، در این است که بخش شبه دولتی بر اقتصاد ما غلبه کرده است. این غلبه طوری است که از ۳۰ شرکت بزرگ حاضر در بورس، ۲۸ شرکت شبه دولتی یا مربوط به نهادهای عمومی غیردولتی هستند و همین مساله در شرایط جنگ تبعات ناگواری همچون تعطیلی های مدت دار ایجاد می کند چرا که عمده بمباران و خسارت بر شرکت های شبه دولتی همچون فولاد و پتروشیمی اثرگذار بوده است. 

شرکت هایی چون شرکت های فولاد، شرکت های پتروشیمی و دیگر صنایع مرتبط با آن ها مانند خودروسازی از شرکت های اصلی حاضر در بازار سرمایه ایران هستند. در حملات اسراییل به ایران بخشی از زیرساخت های مورد این بخش هدف قرار گرفت.

او راهکار خروج از این وضعیت را افزایش سهم بخش خصوصی از اقتصاد دانست.

دلیلی برای تعطیلی طولانی مدت بورس نیست

شقاقی توضیح داد: بهترین توصیه برای بهبود عملکرد بازار سرمایه که می تواند به بهبود حال و روز اقتصاد ایران و گریز از تبعات سنگین جنگ و تحریمهای اقتصادی، منجر شود، افزایش سهم و نقش بخش خصوصی واقعی در اقتصاد است.  برای دستیابی به این اهداف، چاره ای جز تقویت رقابت پذیری اقتصاد ملی، بهبود محیط کسب و کار، رقابت پذیری گسترده و تقویت نهادهای تامین مالی بخش خصوصی نداریم.

عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی درباره این که چه زمانی برای بازگشایی بازار سرمایه مناسب تر است، تاکید کرد: با توجه به شرایط موجود و عدم قطعیت های گسترده و خسارات وارده بر برخی شرکت های بزرگ بازار، در صورت هماهنگی با حقوقی های بزرگ و صندوق تثبیت، دلیلی بر تعطیلی مدت دار وجود ندارد؛ به ویژه برخی شرکت های بورسی مانند بخش زراعت، دارو، مواد غذایی و سیمان با استقبال خوبی همراه خواهند شد و صنعت بانک و بیمه نیز تعدیل خواهند شد.