بررسی حاشیه های پلت فرم طلای آنلاین میلی -  طلای آنلاین بر مدار بی اعتباری

به گزارش سرویس اقتصادی خبر ناب به نقل از همشهری - ماجرای میلی گلد در روزهای اخیر از یک اختلال در تسویه حساب مشتریان به بحرانی جدی برای بازار طلای آنلاین تبدیل شده است؛ بحرانی که حالا چند پرسش اساسی را همزمان مطرح کرده است: طلای مشتریان میلی کجاست؟ چه میزان طلا واقعاً در خزانه های بانکی وجود دارد؟ این طلا با چه عیاری نگهداری می شود و چه مقدار از آن در هر لحظه قابل استفاده برای تسویه با مشتریان است؟ و مسئول نظارت بر پلت فرم های طلا کیست؟

به گزارش همشهری، ماجرا از اواخر شهریورماه جدی شد؛ زمانی که تعدادی از کاربران میلی که طلای خود را در این پلتفرم فروخته بودند، از تأخیر در دریافت وجه حاصل از فروش شکایت کردند. گزارش هایی از طولانی شدن زمان تسویه و پاسخ های نامشخص پشتیبانی در فضای مجازی منتشر شد و نگرانی درباره پشتوانه طلای این پلتفرم را افزایش داد. یک گزارش منتشرشده در ۲۹ شهریور نیز از کاربری خبر می داد که ۲۱ شهریور درخواست برداشت ریالی ثبت کرده، اما تا ۲۸ شهریور همچنان وجه خود را دریافت نکرده بود.

با بالا گرفتن اعتراض ها، پای شائبه خالی فروشی نیز دوباره به میان آمد؛ یعنی این احتمال که پلتفرم بیش از میزان طلای واقعی و قابل اتکای خود به مشتریان تعهد ایجاد کرده باشد. در روزهای اخیر نیز ویدئویی از تجمع و تنش شماری از مشتریان در مقابل دفتر میلی در شبکه های اجتماعی منتشر شد؛ ویدئویی که در برخی کانال ها با عنوان حمله طلبکاران به ساختمان میلی بازنشر شده است. آنچه روشن است، افزایش نگرانی مشتریانی است که می خواهند بدانند طلایی که در حساب دیجیتال خود می بینند، تا چه اندازه پشتوانه فیزیکی و قابل دسترسی دارد.

اختلافی که از آبان ۱۴۰۳ شروع شد

اما اطلاعاتی که در اختیار همشهری قرار گرفته، نشان می دهد مسئله پشتوانه طلای میلی موضوعی جدید نیست و اختلاف این پلتفرم با بانک کارگشایی به آبان ۱۴۰۳ بازمی گردد.

بر اساس این اطلاعات، اختلاف میان میلی و بانک کارگشایی از همان زمان بر سر احراز میزان واقعی طلای تحویلی و کیفیت و عیار آن شکل گرفته است. بررسی های انجام شده درباره بخشی از طلای تحویلی، ابهام هایی درباره عیار و انطباق آن با طلای مورد پذیرش ایجاد کرده و همین مسئله باعث شده میزان ذخایری که میلی اعلام می کند با ارقام مورد احراز در بانک کارگشایی یکسان نباشد.

اختلاف بانک کارگشایی و میلی گلد ظاهرا بر سر این است که طلای اعلام شده از سوی میلی گلد عیار پایین تری نسبت به آنچه اظهار می کند دارد و میزان ذخایری که اعلام می کند کمتر از ارقام واقعی است و به همین دلیل این موضوع منجر به ورود پلیس امنیت اقتصادی و دادستانی کل کشور هم شده است.

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می شود که بدانیم در مقررات جدید بازار طلای آنلاین، خزانه صرفاً محل نگهداری طلا نیست، بلکه موظف است اصالت یا عیار و مقدار طلای تحویلی را تأیید کند.

بنابراین اگر درباره میزان یا عیار طلای تحویلی اختلافی وجود داشته باشد، موضوع مستقیماً به میزان طلایی که یک پلتفرم می تواند به مشتریان خود عرضه کند ارتباط پیدا می کند.

۸۵۰ کیلو طلا یا ۹۶۵ کیلو؟

در روزهای اخیر میلی برای پاسخ به نگرانی کاربران اعلام کرده است که بیش از ۸۵۰ کیلوگرم طلا در خزانه های بانکی دارد و مشکل تسویه را ناشی از مسدود شدن بخشی از این دارایی ها در بانک کارگشایی و همچنین محدودیت درگاه های پرداخت دانسته است.

اما چند روز پیش از این اطلاعیه، در نامه ای که میلی به دبیر شورای عالی امنیت ملی ارسال کرده، رقم ۹۶۵ کیلوگرم طلای مربوط به تعهدات کاربران مطرح شده بود. این شرکت گفته بود این میزان طلا به صورت فیزیکی در خزانه های بانکی قرار دارد، اما محدودیت دسترسی به ذخایر، بخشی از تسویه ها را با تأخیر مواجه کرده است.

همزمان میلی اعلام کرده بود که طی یک ماه بیش از ۷ هزار میلیارد تومان تسویه ریالی و بیش از ۳۶ کیلوگرم تحویل فیزیکی طلا انجام داده است.

تفاوت میان ارقام ۸۵۰ و ۹۶۵ کیلوگرم لزوماً به معنای تناقض نیست و می تواند به تفاوت تاریخ، نوع ذخیره یا تعریف طلای مربوط به تعهدات مربوط باشد؛ اما در شرایط فعلی لازم است این تفاوت برای مشتریان روشن شود. به ویژه آنکه رسیدهایی که میلی برای اثبات سپرده های خود در سایتش منتشر کرده، طبق بررسی های انجام شده، از آبان ۱۴۰۳ تا آذر ۱۴۰۴ را پوشش می دهد و سندی با تاریخ جدیدتر در صفحه مذکور مشاهده نمی شود.

میلی چه می گوید؟

میلی تأکید دارد که مشکل از نبود طلا نیست. این پلتفرم در اطلاعیه اخیر خود گفته است در خزانه بانکی بیش از ۸۵۰ کیلوگرم طلا دارد، اما مسدود شدن دارایی ها و محدودیت دسترسی به خزانه باعث اختلال در تسویه شده است. میلی همچنین گفته طی یک ونیم ماه، حدود ۳۵۰ کیلوگرم از طلای خود را که خارج از خزانه های بانکی داشته، برای تسویه با کاربران استفاده کرده و اکنون محدود شدن طلای موجود در بانک کارگشایی مانع ادامه این روند شده است.

این شرکت ضمن رد خالی فروشی، کاربران را به آرامش دعوت کرده و گفته دارایی آنها محفوظ است و پیگیری ها برای رفع محدودیت ها ادامه دارد.

بانک مرکزی: این موضوع به ما منتسب نشود

در ادامه انتشار نامه میلی و بازتاب آن در فضای مجازی، بانک مرکزی نیز وارد ماجرا شد؛ البته نه برای تأیید یا رد میزان طلای میلی، بلکه برای رد انتساب برخی مطالب به این بانک.

بانک مرکزی اعلام کرد برخلاف مطالب منتشرشده در برخی شبکه های اجتماعی، در نامه مورد اشاره نام، درخواست مستقیم یا ادعایی خطاب به بانک مرکزی وجود ندارد و انتساب چنین مطالبی به بانک مرکزی خلاف واقع است. بنابراین این واکنش را نمی توان به معنای تأیید موجودی اعلامی میلی یا رد ادعای خالی فروشی دانست.

نقش تعیین کننده سامانه ناظر

در این میان، شاید مهم ترین ابزار برای پایان دادن به این ابهام ها، نه اطلاعیه میلی و نه واکنش های رسانه ای، بلکه سامانه ناظر باشد.

طبق دستورالعمل اجرایی خرید و فروش طلا و نقره به صورت برخط، پلتفرم باید پیش از فروش، طلای خود را به خزانه مورد تأیید تحویل دهد و پس از تأیید خزانه، فقط به اندازه طلای موجود و متعلق به خود در خزانه اجازه فروش داشته باشد. سامانه ناظر نیز باید تعهدات پلتفرم به مشتریان را با موجودی طلای تحویلی به خزانه تطبیق دهد.

حتی در زمان انجام معامله، اطلاعات مشتری و مقدار طلای مورد معامله باید به سامانه ناظر اعلام شود و در صورت وجود موجودی کافی، سامانه شماره استعلام صادر کرده و مقدار طلای قابل معامله را از موجودی پلتفرم نزد خزانه کسر می کند. در ادامه نیز مشتری باید بتواند اطلاعات معامله و مقدار طلای خریداری شده را با شماره رهگیری مشاهده کند.

به بیان ساده، سامانه ناظر قرار است همان حلقه ای باشد که طلای روی صفحه تلفن همراه را به طلای واقعی در خزانه متصل می کند.

به همین دلیل، پرونده میلی یک آزمون مهم برای این سامانه نیز محسوب می شود. اگر موجودی طلای میلی در خزانه و تعهدات آن به کاربران در سامانه ناظر ثبت و تطبیق شده باشد، می توان با عددی روشن درباره میزان پشتوانه صحبت کرد. اگر چنین تطبیقی هنوز کامل نشده باشد، بخش قابل توجهی از ابهام موجود باقی خواهد ماند.

میلی چند کاربر دارد؟

ابعاد این پرونده زمانی مهم تر می شود که اندازه کسب وکار میلی را در نظر بگیریم. طبق آمار اعلامی خود پلتفرم، میلی بیش از ۲۴.۳ میلیون کاربر دارد و تاکنون ۶۰.۴ میلیون تراکنش در آن انجام شده است. میلی همچنین رقم ۲۱.۸ تن طلا را در آمار عملکرد خود اعلام کرده است.

این اعداد، آمار اعلامی خود شرکت هستند و لزوماً به این معنا نیست که ۲۱.۸ تن طلا اکنون در خزانه نگهداری می شود؛ بنابراین باید میان مجموع طلای معامله شده در طول فعالیت پلتفرم و طلای موجود در خزانه و متناظر با تعهدات جاری کاربران تفاوت قائل شد.

همین مقیاس است که موضوع را از یک اختلاف میان یک شرکت و مشتریانش فراتر می برد. وقتی یک پلتفرم از میلیون ها کاربر و ده ها میلیون تراکنش سخن می گوید، کوچک ترین اختلال در تسویه می تواند اعتماد عمومی به کل بازار طلای آنلاین را تحت تأثیر قرار دهد.

دو سال هشدار؛ هنوز پاسخ یک سؤال روشن نیست

بحران میلی در شرایطی رخ داده که درباره خطرات این بازار از حدود دو سال پیش هشدار داده شده است. نگرانی درباره خالی فروشی، محل نگهداری طلا، نحوه تطبیق موجودی سکوها با تعهدات مشتریان و مسئولیت دستگاه های مختلف بارها مطرح شده است.

حتی در ماه های گذشته نیز درباره اینکه چه نهادی باید متولی اصلی نظارت بر این بازار باشد، روایت های مختلفی منتشر شده است؛ از نقش بانک مرکزی و سازمان بورس تا ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز. برای نمونه، در خردادماه گزارشی از واگذاری نظارت به سازمان بورس منتشر شد و در شهریورماه نیز گزارش دیگری از برنامه بانک مرکزی برای واگذاری کنترل سامانه ناظر به ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز منتشر شد.

این وضعیت در کنار هشدار اخیر نوش آفرین مومن واقفی، معاون سابق فناوری های نوین بانک مرکزی، اهمیت بیشتری پیدا می کند. او در شهریورماه گفته بود نگرانی درباره خالی فروشی برخی پلتفرم ها وجود دارد و چارچوب های نظارتی هنوز کاملاً شفاف نشده است.

او همچنین گفته بود: افزایش استقبال مردم از این پلتفرم ها طی دو سال اخیر، همزمان با نوسانات ارز و قیمت طلا، ریسک های جدیدی ایجاد کرده است. بخشی از پلتفرم ها به اندازه فروش، دارایی فیزیکی نگهداری می کنند، اما نگرانی درباره خالی فروشی برخی دیگر وجود دارد و ادامه روند کند تنظیم گری می تواند در شرایط بحرانی به موج گسترده کلاهبرداری در حوزه طلا و رمزارز منجر شود. اعتماد به پلتفرم های ناشناس و تبدیل دارایی بدون شناخت کافی از ریسک های این حوزه می تواند زیان کاربران را افزایش دهد.

حالا مشتری چه می خواهد؟

در نهایت، مشتری میلی کاری به اختلافات نهادی ندارد. برای او یک سؤال بیشتر وجود ندارد. طلایی که در حسابش می بیند واقعاً وجود دارد یا نه و اگر امروز بخواهد آن را بفروشد یا تحویل بگیرد، چه کسی تضمین می کند که بتواند دارایی خود را دریافت کند؟

پاسخ این سؤال نیز نمی تواند صرفاً یک اطلاعیه از سوی پلتفرم باشد. پاسخ باید از محل نگهداری طلا، تأیید عیار و وزن، تطبیق آن با تعهدات مشتریان و اطلاعات سامانه ناظر به دست بیاید.

تجمع اخیر شماری از مشتریان مقابل ساختمان میلی نشان داد مسئله دیگر فقط یک بحث تخصصی درباره تنظیم گری نیست؛ اعتماد مشتریان به دارایی است که برخلاف طلای سنتی، آن را در دست خود نمی بینند.

اکنون دو موضوع باید روشن شود. نخست اینکه اختلاف قدیمی میلی و بانک کارگشایی بر سر میزان و عیار طلای تحویلی دقیقاً به چه نتیجه ای رسیده است و دوم اینکه موجودی نهایی و قابل دسترس طلای میلی در برابر کل تعهداتش به میلیون ها کاربر چقدر است.

تا زمانی که این دو عدد به طور شفاف و قابل راستی آزمایی منتشر نشود، بحران میلی صرفاً یک بحران تسویه باقی نمی ماند؛ بلکه به آزمونی برای اعتبار کل بازار طلای آنلاین ایران تبدیل خواهد شد.

منبع: روزنامه همشهری

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین