بررسی گزارشسال 1404 (طلاین)؛ رشد در سایه ی بحران

به گزارش سرویس اقتصادی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - ارزش معاملات «طلاین» طی سال ۱۴۰۴ به ۱۲۸.۶ همت (معادل ۱۲۸ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان) رسید؛ رقمی که رشدی ۶.۴ برابری را نسبت به عملکرد سال ۱۴۰۳ ثبت کرده است. هم زمان، مجموع وزن طلای خریدوفروش شده در پلتفرم به ۹.۹۸ تن بالغ شد؛ اما نکته ی قابل توجه آن است که ثبت رکوردهای جدیدِ معاملاتی «طلاین» در سالی رقم خورد که وقوع دو جنگ، محدودیت اینترنت، اختلالِ زیرساختی و ارتباطات، محدودیت های بانکی و شرایط عمومی جامعه، تداوم خدمات و فعالیت های این پلتفرم را به چالشی مداوم بدل کرد.

روابط عمومی طلاین به تازگی گزارش سال ۱۴۰۴ این پلتفرم خرید و فروش طلای آب شده را منتشر کرده که در این گزارش بخش هایی از آن  را برا بررسی می کنیم.

اختلال در اینترنت

یکی از مهم ترین چالش های «طلاین» در سالِ گذشته، اختلال در زیرساخت های ارتباطی و دسترسی آنلاین بود؛  قطعی اینترنت و به ویژه اختلالات سامانه ی نام دامنه ی (DNS) در جریان حوادث دی ماه، پایداری سامانه و دسترسی کاربران به خدمات را با محدودیت های مستقیم روبه رو کرد.

در یک پلتفرم مبادلات مالی آنلاین، زنجیره ای از درخواست های رفت وبرگشتی، رمزنگاری شده و آنی میان کاربر، سرور پلتفرم، منابع قیمت دهی لحظه ای و درگاه های بانکی برقرار است. اختلال اینترنت محدودیت های دسترسی به سرویس های ابری، سرویس های توزیع محتوا و اَپ های ارسال پیامک یکبارمصرف (OTP) را نیز با اختلال روبه رو ساخت؛ امری که فرایند ساده ورود به حساب یا تایید هویت دوعاملی را برای بخش قابل توجهی از کاربران مسدود کرد.

عدم اتصال به سامانه در شرایط جنگی و ملتهب که معمولاً با تقاضای هیجانی برای خرید یا فروش طلا همراه است، بلافاصله ذهن کاربر را با سناریوهای نگران کننده ای نظیر بلوکه شدن دارایی، نفوذ امنیتی (هک) یا ناتوانی سامانه در ایفای تعهدات مالی روبه رو می کند.

در چنین موقعیت های حساسی، کاربر ناتوانی در ورود به حساب کاربری را صرفاً یک اختلال فنی گذرا تلقی نمی کند، بلکه آن را نشانه ای از به خطرافتادن اصل سرمایه اش می بیند؛ بنابراین، هر دقیقه قطعی یا بی اطلاعی، مستقیماً «سرمایه ی نمادینِ اعتماد کاربر» را هدف می گیرد و می تواند اعتبار برندی را که در طول سال ها اعتمادسازی شکل گرفته، در چند ساعت دستخوش بحران کند. به همین دلیل، حفظ پایداری دسترسی، شفافیت بی درنگ در اطلاع رسانی و اطمینان بخشی درباره امنیت دارایی ها در زمان بحران، به آزمونی تعیین کننده برای سنجش تاب آوری «طلاین» بدل شد.

همچنین در طی ماه های زیادی از سالِ گذشته، کندی یا قطع مقطعی اینترنت منجر به افزایش چشم گیر تراکنش های ناتمام شد؛ به شکلی که پول از حساب بانکی کاربر کسر می شد، اما داده ی تاییدیه به سامانه ی «طلاین» نمی رسید، یا طلا در کیف پول جابه جا می شد اما فیش و سند واریزی صادر نمی شد؛ این وضعیت باعث شد تیم های پشتیبانی و عملیات مالی ناچار شوند برای پیگیری تک تک تراکنش های معلق و بازگرداندن وجوه یا شارژ دستی کیف پول ها وارد عمل شوند، آن هم در شرایطی که کانال های ارتباطی پشتیبانی خود دستخوش اختلال سراسری شبکه بودند.

مواجهه با این سطح از اختلال، «طلاین» را ناچار به بازنگری اساسی در معماری شبکه و زنجیره ی اتکا به سرویس دهندگان بیرونی کرد. «طلاین» با استفاد از چند سرورِ DNS معتبر، دست به کاهش وابستگی به یک شبکه یا تأمین کننده ی پرداخت تا قطعی یک بستر، کلیت پلتفرم را از مدار خارج نکند. همچنین مسیرهای جایگزین احراز هویت و دسترسی بازتعریف شدند و تغییراتی نیز در روش های شناسه ی واریز و کانال های پرداخت آفلاین/بانکی غیروابسته به درگاه های متداول پرداخت اینترنتی برای کاهش اثر مسدودی درگاه ها به وجود آمد.

محدودیت های شبکه بانکی

 بسته شدن مقطعی درگاه های پرداخت و ناپایداری در سرویس های تسویه و بانکی کشور، جریان عادی واریز و برداشت ریالی را تحت فشار قرار داد. در شرایط عادی، بخش عمده ای از جریان واریز وجه و شارژ کیف پول کاربران در پلتفرم های مالی از طریق درگاه های پرداخت اینترنتی و شبکه شاپرک انجام می شود. در جریانِ دو جنگی که در سالِ گذشته روی داد، دسترسی به درگاه های پرداخت به طور مقطعی مسدود یا با محدودیت های شدید مواجه شد و این رخداد به معنای قطع ناگهانی شریان ورودی نقدینگی به «طلاین» بود.

در کنار این مسئله، برخی بانک های متصل به شبکه ی بانکی کشور در مقاطعی دچار اختلال سراسری شدند یا پاسخ گوی درخواست های استعلام تراکنش نبودند؛ وضعیتی که کاربر را در لحظه واریز وجه با خطای «تراکنش ناموفق» یا مسدودی وجه در حساب بانکی مواجه می کرد. با همه ی این مسایل، رکورد چشمگیر ۱ میلیون و ۲۴۹ هزار و ۵۰۱ تراکنش تسویه (با ارزش کل ۲۰.۹۹ همت) در «طلاین» به ثبت رسید و میانگین زمان تسویه را از ۳۰.۳ ساعت به ۵.۶ ساعت کاهش داد.

چنین اتفاقی در شرایط کندی تسویه ها و افزایش تراکنش های معلق، حجم انبوهی از تیکت ها و تماس های اضطراب آلود را روانه تیم پشتیبانی کرد؛ بر همین اساس، «طلاین» برای غلبه بر بحران مسدودی درگاه های پرداخت، ناچار شد مدل های جایگزین واریز وجه را فعال کند؛ به طور مثال به کاربران اجازه داده شد حتی در صورت قطع درگاه های اینترنتی رایج، از طریق شماره شبا یا سامانه های بانکداری متمرکز و انتقال وجه مستقیم با شناسه اختصاصی، حساب خود را شارژ کنند تا سیستم به صورت خودکار شناسایی و کیف پول را شارژ کند.

علاوه بر آن، عملیات تسویه و واریز وجه در مسیری جدا از موتور اصلی خریدوفروش طلا پردازش شد تا ترافیک سنگین تسویه ها کل پلتفرم را از کار نیندازد.

بحران های عمومی و شرایط جنگی

 وقوع دو دوره جنگ و حوادث دی ماه، کارکرد عادی کسب وکارهای فیزیکی را برهم زد، حال می توان حدس زد که اتفاقاتی از این دست که شاملِ پیامدهای مستقیم فنی، اقتصادی و اجتماعی است، چه بر سرِ کسب وکارهای آنلاین به خصوص پلتفرمی چون «طلاین» می آورد.

شرایط جنگی و قطع ارتباطات، موجی از نگرانی را میان کاربران درباره ی امنیت سرمایه و دسترسی به دارایی هایشان ایجاد کرد، هرچند با فروکش کردن بحران، پلتفرم با بازیابی اعتماد کاربران رشد چندبرابری را ثبت کرد، اما این مسئله به آسانی به دست نیامد؛ همچنین با تعطیلی بازارهای سنتی طلا در دوره های بحرانی، تقاضا برای تحویل فیزیکی طلا از انبارهای طلاین افزایش یافت؛ وضعیتی که مراکز تحویل را به دلیل محدودیت ظرفیت و تعطیلی های بیرونی با چالش جدی در پاسخ گویی به مراجعان روبه رو ساخت.

فشار مضاعف بر سرمایه انسانی و فرسودگی تیم ها

در سال ۱۴۰۴، پلتفرم طلاین با جهش معاملاتی مواجه شد، اما این رشد هم زمان با بحران های سنگینی که در بالا به آن اشاره شد، سبب شد تا کارکنان بخش های فنی، عملیات مالی و پشتیبانی، علاوه بر اضطراب ناشی از شرایط جنگی، زیر بار فشار شدید پاسخ گویی به حجم انبوه کاربرانِ نگران قرار گیرند.

همچنین با قطعی زیرساخت ها، بسیاری از امور نیازمند دخالت دستی، اصلاح تراکنش های معلق و پاسخ گویی اضطرابی بود. برای نمونه، در جریان حوادث دی ماه، تیم پشتیبانی ناچار شد به جای دورکاری، به صورت حضوری در شرکت مستقر شود تا با خطوط تلفن ثابت بحران قطعی ارتباطات را مدیریت کند.

تداوم این وضعیت، «ضرورت مدیریت فرسودگی و فراهم کردن فرصت بازیابی برای کارکنان» را به یک اولویت مدیریتی تبدیل کرد. مدیریت «طلاین» برای مقابله با این فرسودگی و حفظ انسجام سازمان، رویکردهای حمایتی مشخصی را به اجرا گذاشت. در هر دو دوره جنگ، پرداخت حقوق کارکنان در اولین فرصت ممکن و حتی زودتر از موعد انجام شد تا استرس اقتصادی به دغدغه های امنیتی و کاری آن ها افزوده نشود. همچنین ترکیبی از مدل های دورکاری و هیبریدی (۸۵.۴ درصد هیبرید و ۱۴.۶ درصد دورکار) به کار گرفته شد تا حداکثر انعطاف ممکن برای حفظ ایمنی و آرامش کارکنان فراهم شود.

نااطمینانی حاکم بر تصمیم گیری مدیریتی

بحران های متوالی موقعیت هایی پدید آوردند که فراتر از سناریوهای معمول پیش بینی شده بودند و سازمان را ناگزیر از تصمیم گیری های آنی، پرریسک و با افق دید محدود می کردند.

محسن ابوالفتحی، مدیرعامل طلاین، در همین چارچوب تصریح می کند که اولویت اصلی پلتفرم در این دوره، «حفظ دسترسی کاربران به دارایی هایشان» بوده است؛ اولویتی که حتی بر شاخص های رشد معاملاتی تقدم داشته و دستیابی به آن با «هزینه قابل توجهی» برای شرکت محقق شده است.

به طور خلاصه می توان گفت در واکنش به فشارهای بیرونی، طلاین مجموعه ای از اقدامات ساختاری و عملیاتی را به اجرا درآورد که از جمله ی آن ایجاد زیرساخت های موازی و جایگزین، کاستن از وابستگی به تأمین کنندگان منفرد خدمات ابری و زیرساختی و گسترش دریافت داده های نرخ از منابع متعدد قیمت دهی، افزودن امکاناتی نظیر انتقال طلا، سفارش گذاری با قیمت دلخواه، ابزارهای تحلیل بازار، تسهیل رویه های احراز و ورود به سامانه و ارتقای شیوه های واریز وجه در شرایط اختلال درگاه ها و تمرکز بر اتوماسیون فرایندها، کاهش اتکا به پردازش دستی، روان سازی تسویه های مالی، تسهیل واریزها و سامان دهی تحویل فیزیکی طلا به متقاضیان بود.

مهم تر از همه، پیش بینی مسیرهای جایگزین عملیاتی، برقراری هماهنگی میان تیمی پیش از وقوع اختلالات حاد و حفظ تاب آوری سازمان برای انجام تعهدات در دوره های ناپایداری شدید.

پاسخ گویی قانونی و نظارتی

در کنار رویارویی با بحران های فنی و محیطی، تداوم فعالیت در فضای پولی و مالی مستلزم تعامل مداوم با نهادهای ناظر بود. در طول سال ۱۴۰۴، مجموعاً ۶ درخواست رسمی در قالب دستور یا استعلام قضایی و انتظامی (از جمله پلیس فتا) به طلاین ارجاع شد. این استعلام ها در چارچوب تحقیقات پرونده هایی نظیر فیشینگ، کلاهبرداری و سایر جرایم مالی صورت گرفتند. تمام ۶ پرونده مورد بررسی قرار گرفته و پس از تبادل اطلاعات و پیگیری های لازم، پاسخ داده شده و حل وفصل شدند.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین