وقتی اقتصاد به نفع مردم نیست سلامت دندان هم قربانی می شود؛ مسئولان برای سلامت ارزش قائل نیستند - تلویزیون چیزی جز چیپس و پفک تبلیغ می کند؟

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - مظاهر گودرزی: چرخه معیوب سلامت، دور باطلی که همه در آن ناراضی هستند، هم ارائه دهنده خدمات سلامت و هم دریافت کننده آن. وقتی وضعیت اقتصادی کشور هم خوب نباشد این دور باطل وضعیت بدتری پیدا می کند، درست مانند شرایط ایجاد شده در سلامت دهان و دندان؛ همین امسال تعرفه ارائه خدمات دندانپزشکی حدود ۶۰ درصد افزایش پیدا کرده است، افزایشی که سبب شده بسیاری از مردم خیلی بیشتر از قبل به دندان پزشک مراجعه نکنند و سلامت دهان و دندان خودشان را به اجبار به فراموشی بسپارند، به گفته رئیس هیات مدیره جامعه دندان پزشکی ایران: «متأسفانه سلامت دهان و دندان معمولاً در انتهای سبد خانوار تعریف می شود.» بهزار فرخزاد در گفت وگو با خبرآنلاین از وضعیت اقتصادی کشور ابراز نگرانی می کند چراکه معتقد است شرایط بد اقتصادی خانواده ها سبب می شود سلامت خودشان را نادیده بگیرند.

او می گوید: «آنچه بیش از همه برای من نگران کننده شده وضعیت اقتصادی کشور است. سلامت دهان یکی از شاخص هایی است که نشان می دهد یک کشور از نظر اقتصادی در چه وضعیتی قرار دارد.»

فرخزاد بیان می کند: «مسئولان ما برای سلامت آن گونه که لازم است ارزش قائل نیستند، در علم مدیریت گفته می شود مهم ترین سرمایه هر کشور منابع انسانی آن است، منابع انسانی نیز نیازمند حمایت های درست از نظر مادی و رفاه اجتماعی هستند، در چنین شرایطی که برای سلامت آدم ها ارزش قائل نشدند طبیعی هست که سلامت دهان و دندان اصلا مورد توجه نباشد.»

متن کامل این گفت وگو را در ادامه بخوانید.

تعرفه های دندان هیچ گونه هماهنگی با زندگی مردم ندارد

*در مورد هزینه های دندانپزشکی، امسال نسبت به سال گذشته چه میزان افزایش قیمت داشته ایم؟

به طور میانگین تعرفه ها حدود ۶۰ درصد افزایش داشته اند. البته برخی خدمات افزایش کمتری داشته اند و حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد رشد کرده اند. در مقابل برخی درمان ها مانند ایمپلنت با توجه به اینکه ارز گروه پزشکی قطع شده و تجهیزات آن با ارز آزاد وارد می شود، افزایش بیشتری داشته اند، وقتی تجهیزات با ارز آزاد وارد می شوند طبیعی است که هزینه برخی درمان هایی که وابسته به تجهیزات وارداتی هستند حتی تا حدود ۱۵۰ درصد هم افزایش پیدا کند.

*این افزایش تعرفه ها برای مردم و البته دندانپزشکان چه معنایی می تواند داشته باشد؟

درخصوص مردم باید بگویم در این وضعیت اقتصادی کشور این تعرفه ها هیچ گونه هماهنگی با زندگی مردم ندارد و بسیاری از آن ها توان پرداخت هزینه های درمان را ندارند؛ این روزها موج بیکاری ایجاد شده و بسیاری از صنایع و شرکت ها دیگر قادر نیستند فعالیت خود را مثل گذشته ادامه دهند، در نتیجه با بیکاری کارکنان مواجه هستیم، بنابراین درآمد این افراد نسبت به زمانی که اشتغال داشتند بسیار کمتر شده است و ممکن است افراد پولی نداشته باشند تا بتوانند به خدمات دهان و دندان بپردازند.

درخصوص دندان پزشکان هم باید بگویم هزینه ها چنان افزایش پیدا کرده که حتی با تعرفه های امسال هم نمی شود هزینه های مطب را به طور مناسب پوشش داد، اگر در سطح کلان نگاه کنیم، می بینیم که همه چیز چندین برابر افزایش قیمت داشته است. ساده ترین مثال آن دستکش لاتکس یا همان دستکش معاینه است که به دلیل کمبود پلاستیک و لاستیک، قیمتش نسبت به بهمن سال گذشته سه تا چهار برابر شده، داروی بی حسی که اولین و ضروری ترین داروی دندانپزشکی است و بدون آن اصلاً نمی توان خدمات ارائه داد نیز افزایش قیمت پیدا کرده است. پک های استریل حدود دو و نیم تا سه برابر گران شده اند، از طرف دیگر هزینه های جنبی که به همه تحمیل می شود نیز افزایش یافته از جمله افزایش حقوق بخش کارگری که پرسنل مطب ها را شامل می شود، البته این نکته راهم بگویم که با توجه به شرایط اقتصادی همین حقوق افزایش یافته هم کفاف زندگی منشی و دستیار را نمی دهد اما باعث افزایش هزینه های مطب داری شده است.

 شرایط اقتصادی کشور به نفع اکثریت مردم نیست

*یعنی شرایط اقتصادی به گونه ای شده که هم مردم توان مراجعه و پرداخت هزینه های دندانپزشکی را ندارند و هم دندانپزشکان و مطب ها از نظر اقتصادی آسیب می بینند؟

بله، دقیقاً یک وضعیت معیوب شکل گرفته است. اگر برخی مراکز خاص را کنار بگذاریم، مراکزی که بیماران خاصی دارند و در هر شرایطی از تحریم گرفته تا جنگ کسانی هستند که برای کارهای دندان به آن ها مراجعه می کنند، عموم مراکز ارائه خدمات دندان و همچنین مردم هر دو آسیب دیده اند، چراکه مردم ابتدا باید پول داشته باشند تا بتوانند هزینه کنند، آیا اکثریت مردم ایران چنین توان اقتصادی را دارند؟ قطعاً ندارند؛ شرایط اقتصادی کشور به نفع اکثریت مردم نیست. حتی دولت هم اعلام می کند که باید صرفه جویی شود و از مشکلات گسترده اقتصادی سخن می گوید. در چنین شرایطی مردم تحت فشار هستند و طبیعی است که نتوانند درمان های خود را به موقع انجام دهند. از طرفی چون که مردم به دلیل مشکلات اقتصادی به دندانپزشکی مراجعه نمی کنند چرخه اقتصادی مراکز درمانی هم نمی چرخد و طبیعتاً اقتصاد مطب ها هم افت می کند.

واقعیت این که در شرایطی که افراد دچار استرس هستند و آزردگی های روحی و روانی وجود دارد، قطعاً سلامت تحت تأثیر قرار می گیرد. مشکلات زیادی که در کشور در این مدت با آن ها مواجه بوده ایم، به ویژه بحث های اقتصادی که بر همه چیز سایه افکنده و شدت بیشتری هم پیدا کرده، طبیعتاً کمک نمی کند که افراد به سلامت خود رسیدگی کنند و حتی وضعیت را بدتر هم می کند. در حقیقت در چنین شرایطی سلامت از سبد خانوار حذف می شود یا سهم آن کمتر می شود. در این وضعیت البته سلامت روان اولویت اول است یعنی اگر قرار باشد اتفاقی هم بیفتد قبل از هر چیزی باید سلامت روان افراد برگردد و پس از آن سلامت جسمی، اما متأسفانه سلامت دهان و دندان معمولاً در انتهای سبد خانوار تعریف می شود.

اینجا کالای سلامت و جان آدم ها ارزان است

*اگر کمی از شرایط فعلی فاصله بگیریم، همواره دسترسی به خدمات دندانپزشکی در کشور سخت بوده، چرا؟

این بحث بنیادی است؛ اولین اصل این است که باید درک درستی از سلامت وجود داشته باشد اما متأسفانه هیچ گاه آن طور که باید به آن اهمیت داده نشده است. مسئولان ما برای سلامت آن گونه که لازم است ارزش قائل نیستند، در علم مدیریت گفته می شود مهم ترین سرمایه هر کشور منابع انسانی آن است، منابع انسانی نیز نیازمند حمایت های درست از نظر مادی و رفاه اجتماعی هستند، اما در کشور ما این اتفاق به شکل مطلوب رخ نداده است. اگر در کشور ما سلامت منابع انسانی به درستی تعریف می شد مردم و مسئولین سواد سلامت را در اولویت قرار می دادند، اما اینجا کالای سلامت و جان آدم ها ارزان است، اگر جان آدم ها ارزان نبود به قول مسئولان راهنمایی و رانندگی کشور ماشین بی کیفیت ساخته نمی شد که آمار تصادفات افزایش پیدا کند، در چنین شرایطی که برای سلامت آدم ها ارزش قائل نشدند طبیعی هست که سلامت دهان و دندان اصلا مورد توجه نباشد، آیا در مدارس و مهدکودک بچه ها با سلامت بدن شان آشنا می شوند؟ آیا در مدارس زنگ مسواک داریم؟ تا دل تان بخواهد تاریخ و جغرافی حفظ می کنند اما از شناخت خودشان غافل می شوند.

از طرفی شما در تبلیغات تلویزیونی چیزی به جز چیپس و پفک و مواد زیان آور چیزی پیدا می کنید؟ فضای رسانه ای و تبلیغاتی کشور به نفع مواد آسیب رسان به سلامت هستند، در چنین وضعیتی طبیعی هست که سلامت دهان و دندان اولویت نباشد.

همه ما ایرانی هستیم و سلامتی حق همه ما است

*در کنار آموزش سلامت ضعیف بودن خدمات بیمه ای هم مانع بزرگی برای دسترسی به خدمات دندان هست، این طور نیست؟

بله حتما؛ اساساً بیمه ها شکل گرفتند که سلامت انسان را تامین کنند، یعنی این امکان را به فرد بدهند تا به موقع درمان شود و امنیت فکری از نظر پرداخت هزینه ها داشته باشد، اما بیمه ها در کشور ما این پوشش درست را انجام نمی دهند. در اینجا بیمه پایه یکسری خدمات مشخص ارائه می دهد و بیمه های تکمیلی هم بیشتر بیمه های تجاری هستند، به طور طبیعی در بیمه های تجاری سود وزیان خیلی اهمیت دارد، هدف گذاری این بیمه ها سلامت افراد نیست، بنابراین یکسری خدمات درمانی را پوشش نمی دهند، هدف آن ها پول موجو در صندوق بیمه است، این وظیفه مجلس و دولت هست که یک بودجه مشخص و یک سازمان بیمه گر قوی داشته باشد، در کشور ما باید تمام بیمه های ارائه دهنده خدمات سلامت جمع شوند و تبدیل به یک صندوق بیمه سلامت برای همه ایرانی ها شوند، هر کودکی که در ایران به دنیا امد در کنار شناسنامه به او یک دفترچه بیمه دهند، فارغ از این که پدر و مادرش چه کسی هستند، پول دار هستند یا بی پول، شاغل هستند یا نه، رئیس جمهور هستند یا یک شهروند، همه ما ایرانی هستیم و سلامتی حق همه ما است.

* آماری از وضعیت سلامت دهان و دندان در ایران در مقایسه با سایر کشورها دارید؟

ما شاخصی داریم به نام DMFT که برای سنجش وضعیت سلامت دهان استفاده می شود. آماری که در ایران اعلام شده حدود ۲٫۱ است و هدف گذاری شده که به ۱٫۶ یا ۱٫۵ برسد. البته از نظر من این عدد واقعی نیست و من آن را کمتر از حدود ۲٫۷ یا ۲٫۸ نمی دانم. این شاخص میزان پوسیدگی دندان و مواردی مانند آن را نشان می دهد. شاخص ایران در مقایسه با کشورهایی که از نظر توان اقتصادی در سطح ما قرار دارند شاخص مناسبی نیست. البته اگر بخواهیم ایران را با برخی کشورهای بسیار فقیر در حوزه آفریقا مقایسه کنیم ممکن است وضعیت ما بهتر به نظر برسد، اما مقایسه درست باید با کشورهایی انجام شود که از نظر منابع و توان اقتصادی شرایطی مشابه ما دارند یعنی کشورهای ثروتمندی هستند، کشور ما از نظر منابع کشور فقیری نیست و از نظر منابع طبیعی مانند نفت و گاز یک کشور ثروتمند محسوب می شود. با این رویکرد در کشورهای اسکاندیناوی که به عنوان الگو در حوزه سلامت دهان شناخته می شوند و برنامه های بهداشت دهان در آن ها به خوبی اجرا شده است، این شاخص حدود ۱ تا ۱٫۲ است.

هرچه وضعیت اقتصادی یک کشور بهتر باشد شاخص سلامت دهان بالاتر می رود

*با توجه به همه شرایطی که توضیح دادید، آینده سلامت دهان و دندان در کشور را چگونه می بینید و چه چیزی بیش از همه شما را نگران می کند؟

واقعیت این که آنچه بیش از همه برای من نگران کننده شده وضعیت اقتصادی کشور است. سلامت دهان یکی از شاخص هایی است که نشان می دهد یک کشور از نظر اقتصادی در چه وضعیتی قرار دارد. هرچه وضعیت اقتصادی در یک کشور یا در یک خانواده بهتر باشد، شاخص سلامت دهان نیز بالاتر می رود و به عنوان یک الگو دیده می شود. بنابراین چیزی که من را نگران می کند وضعیت اقتصادی فعلی کشور است. هرچه اقتصاد ضعیف تر شود، ما با سلامت کمتری مواجه خواهیم شد. طبیعتاً روند بیماری ها در کشور افزایش پیدا می کند و مراجعه مردم برای رسیدگی به سلامت خود در همه حوزه ها، از جمله دندانپزشکی، کمتر و کمتر خواهد شد.