عبدالامیر نبوی: هیچ بازیگری به تنهایی قادر به خاموش کردن شعله های بحران ایران نیست - مصر و پاکستان؛ ارتش های بزرگ با ترجیح نقش صلح جو

به گزارش سرویس بین الملل خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - خبرآنلاین - سید عبدالامیر نبوی استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در گفتگو با خبرگزاری خبرآنلاین اظهار داشت: مصری ها به شدت نگران اند که تداوم بحران موجب کاهش عبور و مرور کشتی ها و نفتکش ها در دریای سرخ و کانال سوئز شود. طی دو سال میلادی اخیر، کاهش چشمگیر درآمدهای مصر از محل عبور و مرور در کانال سوئز مشهود بوده است و برای سال ۲۰۲۶ نیز پیش بینی می شود که رقم مورد انتظار که حدود هفت میلیارد دلار برآورد شده به طور کامل محقق نشود. این مسئله برای اقتصاد شکننده مصر بسیار مخاطره آمیز است.

در ادامه بخشی از مصاحبه سید عبدالامیر نبوی با خبرآنلاین را می خوانید؛ 

مصری ها تلاش کرده اند جایگاه خود را به عنوان یک میانجی قابل اعتماد در بحران های منطقه ای حفظ کنند و از همین رو، تحرکات دیپلماتیک آن ها در قبال پرونده ایران نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است.

مصری ها همواره کوشیده اند خود را به عنوان یک بازیگر مسئولیت پذیر و صلح طلب در منطقه معرفی کنند و از دستگاه دیپلماتیک فعال و چابکی نیز برخوردار بوده اند. اوج حضور مصر در پرونده هسته ای ایران را می توان در «تفاهم قاهره» میان ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی مشاهده کرد؛ تفاهمی که البته عمر طولانی نیافت.

در مورد مذاکرات اسلام آباد نیز مصری ها حضوری فعال داشتند و ضمن حمایت، کوشیدند هماهنگ با وزرای خارجه پاکستان، عربستان و ترکیه مواضع مثبتی برای کاهش تنش ها اتخاذ کنند. تردیدی نیست که مصر از این طریق تلاش کرده است بر روند بحران اثر بگذارد و آن را به سمت نوعی مصالحه یا دست کم مدیریت بحران سوق دهد. همچنین تردیدی نیست که مصری ها، مشابه سایر بازیگران، از این مسیر در پی تقویت جایگاه منطقه ای خود برآمده اند.

با این حال، باید توجه داشت که پیچیدگی پرونده ایران به اندازه ای است که نه تنها مصر، بلکه بسیاری دیگر از کشورهای منطقه ای و فرامنطقه ای تاکنون نتوانسته اند مدیریت کامل آن را در دست بگیرند و به سرانجام برسانند. در سال های گذشته کشورهایی چون عمان، قطر، ترکیه، عراق و در مقطع اخیر پاکستان کوشیده اند کانال هایی برای گفت وگو، مذاکره و مصالحه فراهم کنند و حتی با جلب همراهی قدرت های بزرگی مانند چین، به مدیریت این بحران کمک کنند. اما طولانی شدن این بحران و پیچیدگی های متعدد آن سبب شده است که هیچ بازیگری به تنهایی نتواند نقش یک میانجی کامل را ایفا کند و شعله های بحران را خاموش سازد. از این رو، انتظار حل وفصل کامل این مخاصمات از یک بازیگر منطقه ای، انتظار واقع بینانه ای به نظر نمی رسد.

مصر و پاکستان؛ ارتش های بزرگ با ترجیح نقش صلح جو

این مسئله برای اقتصاد شکننده مصر بسیار مخاطره آمیز استدر خصوص جایگاه مصر و پاکستان پس از آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران، باید گفت که هر دو کشور از ارتش های بزرگ و توانمند برخوردارند و همواره مورد توجه کشورهای عربی جنوب خلیج فارس بوده اند. با این حال، رویکرد سنتی این دو کشور، پرهیز از ورود مستقیم به درگیری های نظامی منطقه ای و ترجیح نقش های دیپلماتیک و صلح جویانه بوده است. این رویکرد نه تنها از ارزش جایگاه آن ها نکاهیده، بلکه در شرایط فعلی، بر اهمیت نقش آن ها افزوده است.

اگرچه ممکن است مصر نسبت به پاکستان با احتیاط بیشتری وارد این پرونده شده باشد، اما هر دو کشور به خوبی آگاه اند که گسترش این بحران می تواند تبعات مستقیم امنیتی، اقتصادی و سیاسی برای آن ها داشته باشد.

از همین رو، ترجیح داده اند با ایفای نقش های متوازن، از یک سو حساسیت متحدان عرب خود را در نظر بگیرند و از سوی دیگر، در جایگاه بازیگران صلح جو و میانجی باقی بمانند. این رویکرد سبب شده است که تصویر آن ها به عنوان کنشگرانی مسئول و ثبات طلب در منطقه، بیش از پیش تقویت شود.

بحرانی که با قدرت نظامی مصر و پاکستان هم قابل مهار سریع نیست...

از سوی دیگر، مضرات و آسیب های آن برای امنیت ملی هر دو کشور بسیار گسترده و حتی ویرانگر خواهد بود. از همین رو، هر دو کشور، با همراهی بخش های مهمی از منطقه و جهان، خواهان آن هستند که این بحران هرچه سریع تر فروکش کند، مهار شود و از بروز آسیب های بیشتر جلوگیری به عمل آید.

پیش تر به برخی آسیب های مرتبط با مصر اشاره شد. مصری ها به شدت نگران اند که تداوم بحران موجب کاهش عبور و مرور کشتی ها و نفتکش ها در دریای سرخ و کانال سوئز شود. طی دو سال میلادی اخیر، کاهش چشمگیر درآمدهای مصر از محل عبور و مرور در کانال سوئز مشهود بوده است و برای سال ۲۰۲۶ نیز پیش بینی می شود که رقم مورد انتظار — که حدود هفت میلیارد دلار برآورد شده — به طور کامل محقق نشود.

این مسئله برای اقتصاد شکننده مصر بسیار مخاطره آمیز است؛ زیرا تداوم بحران و احتمال ورود انصارالله یمن به درگیری ها می تواند به عبور و مرور نفتکش ها و کشتی ها در خلیج عدن و تنگه باب المندب آسیب بیشتر وارد کند. از این رو، مصری ها نیز در پی آن هستند که این بحران هرچه سریع تر کاهش یابد؛ چراکه این بحرانی نیست که بتوان صرفاً با اتکا به توان نظامی ارتش مصر یا ارتش پاکستان آن را به سرعت مدیریت و کنترل کرد.