همه چیز درمورد سیر و کلسترول؛ از فواید واقعی تا باورهای اشتباه

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - سیر یکی از گیاهان خوراکی ارزشمندی است که اغلب کمتر از آنچه شایسته اش است مورد توجه قرار می گیرد. تحقیقات مختلف نشان داده اند که مصرف منظم سیر می تواند تا حدی به کاهش کلسترول بد (LDL) کمک کند. اما آیا این ادعا واقعاً درست است یا فقط یک باور رایج است؟

انتخاب در خبری نوشت: سیر از گذشته هم به عنوان یک چاشنی محبوب در آشپزی و هم به عنوان یک درمان طبیعی در طب سنتی شناخته شده است. علاوه بر طعم بخشی به غذاها، سال هاست از آن به عنوان ماده ای مفید برای سلامت قلب یاد می شود و یکی از معروف ترین ادعاها درباره آن، توانایی اش در کاهش کلسترول است.

اما واقعیت چیست؟ آیا خوردن سیر واقعاً می تواند به طور طبیعی کلسترول را پایین بیاورد؟

بنیاد قلب بریتانیا (British Heart Foundation) اعلام کرده است که سیر ممکن است اثر مثبتی بر کاهش کلسترول داشته باشد، اما این تأثیر محدود و نسبتاً اندک است. بنابراین، هرچند سیر می تواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد، اما نباید جایگزین داروهای تجویزشده یا سایر روش های اثبات شده برای کنترل کلسترول بالا شود.

چرا سیر برای سلامت قلب مفید است؟

سیر حاوی ترکیبات طبیعی مختلفی است که مهم ترین آن ها «آلیسین» (Allicin) نام دارد. این ماده زمانی تولید می شود که سیر تازه خرد یا له شود.

این ترکیبات دارای خواص آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی هستند و می توانند از رگ های خونی در برابر آسیب محافظت کنند. همچنین پژوهشگران معتقدند این مواد ممکن است بر نحوه تولید و متابولیسم کلسترول در بدن نیز اثر بگذارند.

از آنجا که التهاب و استرس اکسیداتیو از عوامل مهم بروز بیماری های قلبی عروقی هستند، مصرف مواد غذایی که این فرآیندها را کاهش می دهند می تواند به حفظ سلامت قلب کمک کند.

آیا سیر واقعاً کلسترول را کاهش می دهد؟

دکتر آرچانا باترا، متخصص تغذیه و مربی دیابت، می گوید: «مصرف منظم سیر می تواند باعث کاهش جزئی کلسترول تام و کلسترول بد (LDL) شود، اما این تأثیر معمولاً محدود است. بنابراین اگر کلسترول فرد به میزان قابل توجهی بالا باشد، سیر به تنهایی نمی تواند آن را به محدوده سالم برساند.»

مطالعات نشان می دهند بیشترین فواید سیر زمانی دیده می شود که همراه با سبک زندگی سالم باشد؛ یعنی رژیم غذایی متعادل، فعالیت بدنی منظم و حفظ وزن مناسب.

چه مقدار سیر باید مصرف کرد؟

تاکنون مقدار مشخص و رسمی برای مصرف سیر با هدف کاهش کلسترول تعیین نشده است.

در بسیاری از مطالعات از سیر تازه یا عصاره سیر طی چند هفته یا چند ماه استفاده شده است. بررسی منتشرشده در سال ۲۰۲۴ در مجله Frontiers in Nutrition نشان می دهد مصرف روزانه حدود ۱۰ گرم سیر به مدت دو ماه می تواند به کاهش کلسترول کمک کند.

با این حال، مصرف بیشتر سیر لزوماً نتیجه بهتری ایجاد نمی کند.

استفاده روزانه از یک تا دو حبه سیر تازه در غذاها، راهی ساده، سالم و عملی برای بهره مندی از طعم و خواص احتمالی آن است.

البته باید به خاطر داشت که سیر زمانی بیشترین اثر را دارد که بخشی از یک الگوی غذایی سالم باشد، نه اینکه به عنوان یک درمان معجزه آسا به آن نگاه شود.

سیر خام بهتر است یا سیر پخته؟

بسیاری تصور می کنند سیر خام از سیر پخته مؤثرتر است، زیرا حرارت می تواند مقدار آلیسین را کاهش دهد؛ ترکیبی که بخش زیادی از خواص سیر به آن نسبت داده می شود.

دکتر باترا توضیح می دهد که اگرچه سیر خام ممکن است مقدار بیشتری از برخی ترکیبات فعال را حفظ کند، اما سیر پخته نیز همچنان سرشار از مواد مغذی و ترکیبات گیاهی مفید است.

در نتیجه، چه سیر را خام مصرف کنید و چه پخته، مهم ترین نکته مصرف منظم آن در حد متعادل و در قالب یک رژیم غذایی سالم است.

آیا سیر می تواند جایگزین داروهای کاهنده کلسترول شود؟

پاسخ کوتاه این سؤال خیر است.

دکتر باترا تأکید می کند که سیر هرگز نباید جایگزین داروهای تجویزشده برای کاهش کلسترول یا تغییرات اساسی در سبک زندگی شود، حتی اگر بخشی از یک رژیم غذایی سالم برای قلب باشد.

افرادی که کلسترول بالایی دارند، به ویژه کسانی که در معرض خطر بیماری های قلبی هستند، ممکن است برای کاهش مؤثر LDL به داروهایی مانند استاتین ها نیاز داشته باشند.

قطع خودسرانه دارو و اتکا به سیر می تواند خطر بروز عوارض جدی مانند سکته قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد.

آیا مکمل های سیر مؤثر هستند؟

مکمل های سیر به راحتی در بازار یافت می شوند، اما کیفیت و میزان اثربخشی آن ها یکسان نیست.

مقدار ترکیبات فعال در محصولات مختلف متفاوت است و به همین دلیل نمی توان دقیقاً مشخص کرد که هر مکمل چه میزان فایده دارد.

علاوه بر این، برخی مکمل های سیر ممکن است با داروها، به ویژه داروهای رقیق کننده خون، تداخل داشته باشند و خطر خونریزی را افزایش دهند.

برای بیشتر افراد، مصرف سیر تازه در وعده های غذایی، انتخابی طبیعی تر و ایمن تر محسوب می شود.

اگر قصد مصرف مکمل سیر را دارید، بهتر است ابتدا با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

چه کسانی باید در مصرف سیر احتیاط کنند؟

سیر در مقدار معمول مصرف غذایی برای اغلب افراد بی خطر است، اما مصرف زیاد آن ممکن است باعث بروز عوارضی مانند:

* سوزش سر دل
* ناراحتی معده
* بوی بد دهان
* مشکلات گوارشی

همچنین افرادی که داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنند یا قرار است تحت عمل جراحی قرار بگیرند، باید پیش از مصرف مقادیر زیاد سیر یا مکمل های آن با پزشک مشورت کنند، زیرا احتمال خونریزی را افزایش می دهد.

در نهایت باید توجه داشت که سطح کلسترول تنها به مصرف یک ماده غذایی وابسته نیست. عواملی مانند ژنتیک، سن، فعالیت بدنی، وزن، بیماری های زمینه ای و الگوی کلی تغذیه همگی در میزان کلسترول نقش دارند.

جمع بندی

سیر یک ماده غذایی مغذی با خواص متعدد برای سلامتی است. شواهد علمی نشان می دهد مصرف منظم آن می تواند به کاهش اندک کلسترول تام و کلسترول بد (LDL) کمک کند؛ اثری که احتمالاً به دلیل خواص آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی ترکیبات طبیعی موجود در آن است. با این حال، همان طور که دکتر آرچانا باترا تأکید می کند، این تأثیر محدود است و نباید انتظار داشت سیر به تنهایی جایگزین دارو یا سایر اصول یک سبک زندگی سالم برای کنترل کلسترول شود. بهترین راهکار، گنجاندن سیر در کنار یک رژیم غذایی متعادل، فعالیت بدنی منظم و رعایت توصیه های پزشک است.