راز تفاوت ذخیره سدهای تهران؛ سد کرج بالاتر از میانگین 10ساله و سد لار فقط با 4 درصد ذخیره - نقش توپوگرافی البرز در بارش های نامتوازن

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - در مهرماه ۱۴۰۵، سد امیرکبیر یا همان سد کرج با ذخیره ۱۲۹ میلیون مترمکعب، ۷۲ درصد پرشدگی داشت و تنها سد از پنج سد اصلی تأمین کننده آب تهران بود که ذخیره آن از میانگین بلندمدت ۱۰ساله فراتر رفت. در مقابل، میزان پرشدگی سد لار به ۴ درصد و سد ماملو به ۱۲ درصد رسیده بود. این تفاوت در شرایطی ثبت شد که استان البرز نیز با کاهش بارش نسبت به میانگین نرمال مواجه بود.

مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی، در گفت وگو با تفاوت وضعیت سدهای تهران را به مجموعه ای از عوامل اقلیمی و جغرافیایی مرتبط می داند. به گفته او، توپوگرافی البرز، مسیر حرکت سامانه های بارشی، ارتفاع حوضه های آبریز و جهت وزش بادها، در توزیع نامتوازن بارش نقش دارند.

مشروح گفت وگو را با عنوان «سد کرج ۷۲ درصد پر شد، سد لار فقط ۴ درصد / راز تفاوت سدهای تهران در دل کوه های البرز» در خبرآنلاین بخوانید.

زارع توضیح می دهد که سامانه های بارشی مدیترانه ای معمولاً از غرب و شمال غرب وارد ایران می شوند و بخش های غربی البرز را پیش از تضعیف، بیشتر تحت تأثیر قرار می دهند. همچنین برخورد جریان های مرطوب با ارتفاعات باعث صعود هوا، سردشدن و افزایش احتمال بارش می شود؛ پدیده ای که به اثر باروری کوهستانی معروف است. در مقابل، سایه بارشی در بخش هایی از البرز مرکزی و شرقی می تواند میزان بارش را کاهش دهد.

این استاد دانشگاه همچنین به نقش نوسان مادن–جولیان و ال نینو در تغییر الگوهای بارش اشاره می کند، اما تأکید دارد که نمی توان وضعیت حوضه آبریز کرج را صرفاً به یک پدیده جوی نسبت داد. به گفته او، این ارتباط ها احتمالاتی هستند و عواملی مانند رطوبت منطقه ای و شرایط محلی نیز بر بارش اثر می گذارند.

زارع در عین حال یادآور می شود که افزایش ذخیره سد کرج تنها نتیجه ورود آب ناشی از بارش و ذوب برف نبوده است. مدیریت مصرف، کاهش خروجی و رهاسازی آب نیز در حفظ ذخیره مخزن نقش داشته اند. به این ترتیب، تفاوت میزان ذخیره سدهای تهران را باید حاصل هم زمان شرایط جغرافیایی، الگوهای جوی و نحوه مدیریت منابع آب دانست.