وقتی هوش مصنوعی به اتاق عمل می رود - آیا روبات ها روزی بدون جراح عمل خواهند کرد؟

به گزارش سرویس علم و فناوری خبر ناب به نقل از همشهری - یکتا فراهانی: تصور کنید بیماری روی تخت اتاق عمل قرار دارد و جراح با کمک یک ربات پیشرفته مشغول انجام عمل است. هم زمان، سامانه ای هوشمند تصاویر زنده بدن بیمار را تحلیل می کند، بافت های حساس را تشخیص می دهد و درباره خطرات احتمالی هشدار می دهد. این تصویر دیگر فقط متعلق به فیلم های علمی تخیلی نیست. ترکیب هوش مصنوعی و رباتیک در حال ایجاد تحول در جراحی است؛ اما آیا روزی ماشین ها جای جراحان را خواهند گرفت؟

از روبات های جراحی تا سامانه های هوشمند

دکتر محمد عنبری، فلوشیپ و پژوهشگر پسادکتری هوش مصنوعی می گوید جراحی طی سال های گذشته امکان انجام عمل های پیچیده را با ابزارهای ظریف و تصاویر سه بعدی فراهم کرده اند. در این فناوری، جراح از طریق یک کنسول بازوهای روباتیک را کنترل می کند؛ بنابراین برخلاف تصور عمومی، روبات به تنهایی جراحی را انجام نمی دهد و تصمیم گیری اصلی همچنان بر عهده پزشک است.

اما ورود هوش مصنوعی این تجهیزات را وارد مرحله تازه ای کرده است. الگوریتم های یادگیری ماشین و بینایی کامپیوتری می توانند تصاویر جراحی را تحلیل کنند، ابزارها را بشناسند و موقعیت بافت های بدن را تشخیص دهند.

هوش مصنوعی چگونه به جراح کمک می کند؟

یکی از مهم ترین کاربردهای این فناوری، شناسایی بافت های حساس مانند عروق خونی، اعصاب و تومورهاست. الگوریتم های پردازش تصویر می توانند اطلاعات دقیق تری از محیط جراحی در اختیار پزشک قرار دهند.

همچنین سامانه های هوشمند قادرند برخی نشانه های غیرعادی، از جمله علائم احتمالی خونریزی یا نزدیک شدن ابزار جراحی به ساختارهای حساس را شناسایی کنند و به تیم پزشکی هشدار دهند.

هر بیمار، یک مدل هوشمند

به گفته این پژوهشگر حوزه هوش مصنوعی، هوش مصنوعی می تواند به شخصی سازی جراحی کمک کند. هر بیمار از نظر ساختار بدن، سوابق بیماری و وضعیت بافت ها شرایط متفاوتی دارد.

این فناوری با تحلیل تصاویر پزشکی، آزمایش ها و پرونده سلامت بیمار می تواند مدل اختصاصی از وضعیت او ایجاد کند. چنین مدل هایی در برنامه ریزی جراحی و ارزیابی خطرات احتمالی کاربرد دارند.

یکی دیگر از چشم اندازهای این حوزه، استفاده از دوقلوهای دیجیتال پزشکی است؛ مدل های مجازی که می توانند امکان شبیه سازی برخی شرایط جراحی را پیش از انجام عمل فراهم کنند.

آیا ربات ها جای جراحان را می گیرند؟

دکتر محمد عنبری می گوید پژوهشگران درحال توسعه ربات هایی هستند که بتوانند برخی مراحل محدود جراحی را به کمک هوش مصنوعی انجام دهند.

برای مثال، در پروژه هایی مانند ربات جراح خودمختار STAR، توانایی ربات ها در انجام وظایف مشخص جراحی در محیط های کنترل شده بررسی شده است.

بااین حال، انجام یک وظیفه محدود در آزمایشگاه با اجرای مستقل یک عمل پیچیده روی انسان تفاوت زیادی دارد. شرایط متغیر بدن، خونریزی و تصمیم های پیش بینی نشده باعث می شود نظارت پزشک همچنان ضروری باشد.

چالش های فناوری در اتاق عمل

از نگاه دکتر عنبری، توسعه هوش مصنوعی در هر حوزه ای، از جمله پزشکی، به همکاری متخصصان فناوری و رشته های تخصصی وابسته است. در جراحی رباتیک نیز تدوین استانداردهای ایمنی و مشخص شدن مسئولیت های پزشکی و حقوقی اهمیت زیادی دارد.

ایران نیز می تواند به جای اتکای صرف به تجهیزات خارجی، در توسعه فناوری های بومی این حوزه سرمایه گذاری کند. دانشگاه های علوم پزشکی، دانشکده های مهندسی و شرکت های دانش بنیان ظرفیت همکاری در زمینه تولید الگوریتم های تحلیل تصاویر پزشکی، سامانه های کمک تصمیم جراحی و تجهیزات هوشمند را دارند.

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین