قهرمان پور: همبستگی ایجادشده بیشتر ناشی از میهن دوستی است تا رضایت از عملکرد حاکمیت - برداشت های ذهنی دو طرف آن قدر از هم دور است که مذاکره را قفل کرده

به گزارش سرویس بین الملل خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - خبرآنلاین - رحمن قهرمان پور کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتگو با خبرگزاری خبرآنلاین اظهار داشت: «با نوعی «مسابقه تاب آوری» میان ایران و آمریکا مواجه ایم. ایران امیدوار است که با افزایش تاب آوری خود، ترامپ را به عقب نشینی وادارد؛ در مقابل، ترامپ نیز امیدوار است که با تشدید محاصره دریایی، اعمال فشار و حتی گسترش دامنه درگیری، تاب آوری ایران را تضعیف کرده و این کشور را به تسلیم وادار سازد.»

در ادامه بخشی از مصاحبه سید عبدالامیر نبوی با خبرآنلاین را می خوانید؛ 

در خصوص پیامدهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی تداوم این وضعیت نیز باید گفت که از نظر سیاسی، شرایطی از عدم قطعیت و فقدان افق روشن سیاسی و اجتماعی ایجاد می شود که ممکن است در کوتاه مدت، به دلیل تبعات تجاوز خارجی، قابل تحمل به نظر برسد. در ادبیات سیاسی، از این وضعیت با عنوان «نظریه جمع شدن حول پرچم» یاد می شود؛ بدین معنا که هرگاه کشوری در معرض تجاوز خارجی قرار گیرد، بخشی از جامعه اختلافات داخلی را کنار گذاشته و حول نمادهای ملی همبستگی پیدا می کند.

این وضعیت در کوتاه مدت می تواند نوعی انسجام سیاسی و اجتماعی ایجاد کند، اما این انسجام می تواند فریبنده باشد؛ زیرا ممکن است حاکمیت ها تصور کنند که این همبستگی پایدار و عمیق است، در حالی که در بلندمدت، تداوم فشارهای اقتصادی، نااطمینانی سیاسی و فرسایش اجتماعی می تواند پیامدهای متفاوت و بعضاً معکوسی به همراه داشته باشد.

همچنین همبستگی شکل گرفته، بیش از آن که صرفاً ناشی از عملکرد مطلوب باشد، ریشه در میهن دوستی، تجاوزستیزی و بی اعتمادی به بیگانگان دارد. این وضعیت، وضعیتی معلق است که افزون بر پیامدهای اجتماعی، تبعات اقتصادی آن به مراتب گسترده تر خواهد بود. زیرا بخش مهمی از تاب آوری اجتماعی و سیاسی که تصمیم گیر و سیاست گذار بر آن اتکا کرده اند، متکی بر تاب آوری اقتصادی است. به بیان دیگر، چرخ اقتصاد باید بچرخد، کارخانه ها باید تولید کنند و زنجیره های تأمین باید برقرار بمانند تا حکومت بتواند در عرصه نظامی و سیاسی نیز از تاب آوری برخوردار باشد.

از این رو، اکنون با نوعی «مسابقه تاب آوری» میان ایران و آمریکا مواجه ایم. ایران امیدوار است که با افزایش تاب آوری خود، ترامپ را به عقب نشینی وادارد؛ در مقابل، ترامپ نیز امیدوار است که با تشدید محاصره دریایی، اعمال فشار و حتی گسترش دامنه درگیری، تاب آوری ایران را تضعیف کرده و این کشور را به تسلیم وادار سازد.

برداشت های ذهنی دو طرف آن قدر از هم دور است که مذاکره را قفل کرده است

در پاسخ به این پرسش که آیا نشانه هایی از طراحی اقدام خاصی برای تغییر این وضعیت از سوی یکی از طرفین وجود دارد یا خیر، باید میان اقدامات تاکتیکی و اقدامات استراتژیک تمایز قائل شد. در سطح تاکتیکی، نشانه ها کاملاً مشهود است؛ آمریکا کشتی های ایران را توقیف می کند، امارات در بندر فجیره هدف قرار می گیرد و امروز نیز کویت و عربستان سعودی با حملات پهپادی نیروهای مقاومت مواجه می شوند. این ها همگی اقدامات تاکتیکی هستند.

با این حال، در حال حاضر اقدام استراتژیکی از سوی ایران برای تغییر وضع موجود مشاهده نمی شود؛ هرچند برخی در داخل معتقدند که ایران باید به سمت اقدام پیش دستانه نظامی حرکت کند، اما به نظر می رسد تصمیم حاکمیت بر آن است که آغازگر جنگ شناخته نشود.

در سوی آمریکایی نیز اقدامات تاکتیکی نظیر تشدید محاصره دریایی و افزایش تحریم ها قابل مشاهده است. هم زمان، نشانه هایی از آمادگی برای یک اقدام استراتژیک، یعنی احتمال اقدام نظامی برای تغییر وضع موجود، نیز به چشم می خورد.