آیا مذاکره نشانه ضعف است؟ - آشنا: تاب آوری اجتماعی با دستور و شعار تولید نمی شود - آتش بس موفق باید پل صلح باشد، نه وقفه ای برای جنگ بعدی...

به گزارش سرویس بین الملل خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - خبرآنلاین - حسام الدین آشنا، مشاور رئیس جمهور در دولت حسن روحانی، با انتشار یادداشتی در خبرگزاری خبرآنلاین، ضمن تشریح گفتمان «اعتدالی» در سیاست خارجی، تأکید کرده است که اعتدال به معنای قرار گرفتن در نقطه میانی میان گفتمان های حداکثری و حداقلی نیست، بلکه اداره قدرت دفاعی بر پایه سه اصل «عزت، حکمت و مصلحت» است؛ رویکردی که به گفته او، هم زمان بر دفاع در برابر تجاوز، حفظ تاب آوری داخلی و باز گذاشتن مسیر صلح و مذاکره تأکید دارد.

در ادامه بخشی از این یادداشت را می خوانید؛

حکمت؛ حفظ تاب آوری داخلی و طراحی "مسیر خروج"

حکمت در جنگ فقط انتخاب هدف نظامی یا زمان حمله نیست. حکمت یعنی اداره زندگی مردم در همان زمانی که کشور دفاع می کند.
مردم باید بتوانند کار کنند، درمان شوند، آموزش ببینند، کالاهای ضروری تهیه کنند و برای فردای خود برنامه داشته باشند. اگر همه ظرفیت حکومت در میدان نظامی متمرکز شود و اقتصاد، خدمات عمومی، امنیت روانی و اعتماد مردم رها گردد، ممکن است جامعه پیش از ارتش فرسوده شود.

تاب آوری اجتماعی با دستور و شعار تولید نمی شود. مردم باید بدانند چه اتفاقی افتاده، حکومت چه می داند و چه نمی داند، از آنان چه انتظاری دارد و برای حفظ زندگی روزمره چه می کند. البته همه جزئیات نظامی قابل انتشار نیست؛ اما محرمانگی نیز نباید به سکوت، انکار واقعیت یا رهاکردن میدان برای شایعه تبدیل شود.
حکمت همچنین به معنای تقدم  سیاست ورزی بر جنگ است. فرماندهی نظامی باید بداند چگونه بجنگد؛ اما تعیین هدف نهایی، حدود جنگ و شرایط توقف، وظیفه راهبرد سیاسی است.

در ادبیات حل منازعه، بالا رفتن هزینه جنگ برای رسیدن به صلح کافی نیست. حتی در یک بن بست دردناک، مذاکره هنگامی امکان پیدا می کند که طرف ها در کنار احساس هزینه، «راه خروج» قابل تصوری نیز ببینند.
پس دفاع حکیمانه باید دو پیام را هم زمان منتقل کند: ادامه تجاوز برای دشمن پرهزینه خواهد بود؛ اما راهی برای پایان دادن به جنگ، بدون تحقیر ایران و بدون ادامه تجاوز، باز است.

این همان معنای «طرح صلح در دل طرح دفاع» است. طرح صلح نباید پس از خستگی و فرسایش تهیه شود. کشور باید از ابتدا بداند چه چیزی را پایان قابل قبول جنگ می داند: توقف قابل راستی آزمایی حملات، تضمین عدم تکرار، سازوکار تشخیص و پاسخ به نقض، حمایت از غیرنظامیان و آغاز ترتیبات امنیتی پایدار.

تجربه قطعنامه ۵۹۸ نیز نشان داد که پایان جنگ فقط خاموش شدن سلاح ها نیست. آتش بس، توقف عملیات، عقب نشینی به مرزهای شناخته شده، نظارت بین المللی، آزادی اسرا و حرکت به سوی یک حل وفصل جامع و شرافتمندانه، اجزای به هم پیوسته پایان جنگ اند.

راهنمای سازمان ملل درباره آتش بس نیز بر همین نکته تأکید دارد: آتش بس مؤثر باید از غیرنظامیان حفاظت کند، کمک رسانی را ممکن سازد و پایه گفت وگویی فراگیرتر برای صلح شود؛ نه اینکه فقط فاصله ای میان دو دور جنگ ایجاد کند.  
مصلحت؛ بقای عزتمندانه در همسایگی دشوار

مصلحت یکی از بدفهمیده شده ترین واژه های سیاست ایران است. گاهی آن را به فرصت طلبی، سازش کاری یا عقب نشینی از اصول تقلیل می دهند. حال آنکه مصلحت یعنی تشخیص اینکه در هر موقعیت، کدام رفتار بهتر می تواند اصل مهم تر را حفظ کند.
ایران کشوری است با هویت شیعی در میان همسایگانی عمدتاً اهل سنت و در منطقه ای آکنده از رقابت های قومی، مذهبی و ژئوپلیتیک. رقبا و دشمنان ایران نیز از پشتیبانی نظامی، اقتصادی و رسانه ای قدرت های بزرگ برخوردارند. در چنین محیطی، بقا فقط با نشان دادن قدرت تأمین نمی شود؛ به مدارا، زمان شناسی، کنترل تحریک و جلوگیری از یکپارچه شدن همه رقبا علیه ایران نیز نیاز دارد.

در اینجا «تقیه مداراتی» معنای سیاسی پیدا می کند. تقیه مداراتی یعنی حفظ هویت و قدرت عمل، همراه با تنظیم سنجیده رفتار برای امکان هم زیستی و جلوگیری از دشمنی های غیرضروری؛ نه دروغ گفتن، پنهان کردن واقعیت از مردم یا دست کشیدن از حق.
در این برداشت، اختلاف ها نباید به نزاع تبدیل شوند؛ هر توانایی نباید به نمایش گذاشته شود؛ هر تهدیدی نباید به زبان آید و هر امکان مصالحه ای نیز نباید خیانت تلقی شود. هدف، حفظ نظام و کاهش خطر است، نه نمایش دائمی شجاعت. مصلحت گرایی را می توان چنین خلاصه کرد: حق خود را حفظ کن، اما برای بیان و پیگیری آن، زمان، زبان، مخاطب و پیامد را نیز بسنج.

در این چارچوب، مذاکره، آتش بس و مصالحه نه ارزش هایی مطلق اند و نه نشانه ضعف. ابزارهایی اند که باید در خدمت راهبرد بزرگ ترِ بقا، عزت، امنیت و پیشرفت ایران قرار گیرند. ممکن است در موقعیتی مذاکره مصلحت باشد و در موقعیتی ادامه دفاع؛ گاه سکوت لازم است و گاه سخن صریح؛ گاه مصالحه از نظام حفاظت می کند و گاه یک توافق بی ضمانت آن را فرسوده می سازد.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین