چهره ماندگاری که (فرهنگ هزاره) را ساخت - حق شناس، ریل زبان شناسی را بنیان نهاد

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - ایلنا نوشت: علی محمد حق شناس، از نخستین اساتید زبان شناسی در ایران بوده که در زمینه نقد ادبی، سرایش شعر و ترجمه آثار مختلف نیز فعالیت های بسیاری داشته است. 

بهروز بختیاری، عضو هیات علمی دانشگاه و از شاگردان حق شناس به خبرنگار ایلنا گفت: علی محمد حق شناس عضو هیات علمی دانشگاه ملی آن زمان و دانشگاه شهید بهشتی کنونی بود اما برای چندسالی به دانشگاه تهران منتقل شد. حدود سال 52 بود و تا پایان عمر پربارش در هماجا ماندگار شده بود و زیور و زینت دانشگاه شده بود.

او افزود: او برای پایان نامه دکتری هم رساله ای نوشت تحت عنوان همزه و جایگاه آن در زبان فارسی. آقای حق شناس متوجه شده بود که ما چقدر کمبود منابع در زمینه زبان شناسی در کشور داریم. مضمون آن نظام آوایی فارسی گفتاری بود؛ تحت عنوان همزه و جایگاه آن در زبان فارسی. درواقع اولین کتابی که او تالیف کرد "آواشناسی" نام دارد. این کتاب به عنوان کتاب درسی مورد استفاده قرار گرفت.

بختیاری گفت: همچنین ترجمه کتاب تاریخ روانشناسی رابرت هنری روبینز به وسیله آقای حق شناس قدم بزرگی بود در آشنا کردن نسل من با تاریخ زبان شناسی. همچنین دوکتاب از کتاب های کلاسیک مهم روانشناسی را ترجمه و منتشر کرد. یکی از آن ها نوشته ادوارد سایپر و دیگری نوشته لئونارد فیلد است.

او افزود: خدمت دیگری که حق شناس به جامعه زبان شناسی کرده، فرهنگ هزاره است. فرهنگ جامع فارسی هزاره که انتشارات فرهنگ معاصر آن را منتشر کرد قدم بزرگی در زبان شناسی بود. همچنین او دو کتاب کلاسیک مهم روانشناسی را ترجمه و چاپ کرد که یکی نوشته ادوارد ساپیر و دیگری نوشته لئوناردفیلد است. فرهنگ جامع فارسی هزاره قدم بزرگی بود در فرهنگ نویسی مدرن علمی.

بختیاری گفت: حق شناس ترجمه های متعددی دارد، بسیاری از کتاب های رمان را ترجمه کرده و اشعار خود را نیز تحت عنوان شعر آیینه منتشر کرده است. همچنین او مقالات متعددی منتشر کرده که در دو جلد منتشر شده و یکی از آن ها مقالات ادبی زبان شناختی و دیگری زبان فارسی در گذرگاه سنت و مدرنیته نام دارد.

او با اشاره به فعالیت های حق شناس در زمینه نقد ادبی بیان کرد: او رئیس انجمن نقد ادبی ایران بود و مقالات بسیاری در حوزه ادبی نوشته است. به سیمین بهبهانی نیز لقب نیمای غزل داده است. تحلیل هایش در نظام های نشانه ای در شعر، از جمله مباحثی بود که برای اولین بار توی ایران مطرح شد.او همواره می گفت ذهنم در زبان شناسی اما دلم با ادبیات است. حق شناس از سرمایه های بزرگ دانشگاه تهران محسوب شده و بسیاری از اساتید دانشگاه از شاگردان او بودند.

بختیاری گفت: آقای باطنی و آقای صادقی ریل زبان شناسی را در ایران بنا گذاشتند و اگر زبان شناسی در ایران تبدیل به حوزه ای شده که در برترین مجلات علمی دنیا مقالات اساتید ایرانی منتشر می شود به دلیل تلاش های این افراد است.

او افزود: حق شناس در زمینه شعر کلاسیک شعر می سرود و اشعار بسیار زیبایی از او برجای مانده است. البته بعدها به شعر سپید و شعر نیمایی نیز روی آورد.

علی محمد حق شناس در ۱۴ اردیبهشت ۱۳۱۹ در خانواده ای مذهبی از بیت آیت الله حق شناس در جهرم به دنیا آمد. پدرش بازرگان بود. دیپلم ادبی را از دبیرستان نمازی شیراز اخذ کرد. حق شناس از دانشسرای عالی تهران دانشگاه تربیت معلم و خوارزمی کنونی بود وسپس عازم انگلستان شد و از دانشگاه لندن در رشته زبان شناسی و آواشناسی همگانی دکتری گرفت. وی در سال ۱۳۵۲ به ایران بازگشت. او در سال ۱۳۸۵ به عنوان چهره ماندگار معرفی شد. این چهره ماندگار زبان شناسی، از نوجوانی شعر می سروده و تخلصش در اشعار حق شناس بوده است. او کتاب فرهنگ هزاره را با همکاری حسین سامعی و نرگس انتخابی تألیف کرده که این کتاب، در دوره بیستم انتخاب کتاب سال، از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان کتاب سال معرفی و برگزیده شده است.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین