چطور کمک های 10 هزار تومانی قلعه قمیشلو را نجات داد؟ - مرمت هنوز ادامه دارد

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از همشهری - راحله عبدالحسینی: قلعه ای متعلق به مسعودمیرزا ظل السلطان، پسر ناصرالدین شاه قاجار که با بخش های شاه نشین، اندرونی، بارعام، مطبخ، شربت خانه، اصطبل، محل استقرار تفنگچی ها، خدمه و باغبانان یکی از اماکن دیدنی این شهرستان است و ۲۵ سال پیش به ثبت ملی رسید. انجمن دوستداران میراث فرهنگی تیران و کرون از ۱۵ سال پیش بانی مرمت شده؛ تا امروز سقف قلعه مرمت و ایزوگام شده، اما هنوز تا پایان مرمت قلعه راه درازی در پیش است.

دیدنی های قلعه قمیشلو

قلعه قمیشلو به دستور مسعودمیرزا ظل السلطان، حاکم اصفهان و پسر ناصرالدین شاه قاجار، برای اقامت ییلاقی و شکار ساخته شد و معماری قلعه متناسب با همین کارکرد شکل گرفت؛ مجموعه ای محصور با برج و حصار، حیاط های متعدد و فضاهایی با سلسله مراتب مشخص. خشت و گل، آجر، تیرهای چوبی و سقف های سنتی، بخش مهمی از ساختار بنا را تشکیل می دهند و شاه نشین با فرم نیم دایره خود یکی از عناصر متفاوت این مجموعه است. قلعه قمیشلو با مساحت تقریبی ۹ هزار مترمربع دارای ۱۱۰ اتاق با شومینه هایی با طرح هایی متفاوت است. پنجره های قلعه نیز با تکنیک چلندری ساخته شده اند یعنی اجزای فلزی بدون استفاده از جوش و پیچ، در هم تنیده، خم و به یکدیگر متصل شده اند.

انجمن ۱۰ هزار تومانی ها

داستان مرمت قلعه قمیشلو با نگرانی درباره وضعیت سقف شاه نشین قلعه آغاز شد و با جمع آوری کمک های مردمی ادامه پیدا کرد. عضو انجمن دوستداران میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تیران و کرون به همشهری می گوید: «اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان برای نجات سقف بودجه کافی نداشت. مردم تصمیم گرفتند خودشان دست به کار شوند و انجمن دوستداران میراث فرهنگی با پرداخت حق عضویت های کوچک شکل گرفت و به تدریج خیران، شرکت ها و حتی ایرانیان خارج از کشور نیز به کمک آمدند.»

سید عبدالله جلیلیان با بیان اینکه چراغ انجمن با حضور ۱۲ نفر که هر یک ۳۰ هزار تومان پرداختند، روشن و مرمت سقف آغاز شد، می افزاید: «مرمت سقف که تمام شد، ما ماندیم و صورت حسابی حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون تومان برای بدهی بازار و حق الزحمه استاد و کارگر.»
او با توضیح اینکه انجمن از یک خیریه وام بدون بهره گرفت، توضیح می دهد: «با گرفتن وام، یک بدهی تازه به نام قسط وام ایجاد شده بود. برای پرداخت آن پیشنهاد دادیم، هر یک از ۳۰ نفر اعضا، پول یک پفک که آن زمان فقط ۱۰ هزار تومان بود، به انجمن بدهند. همین شد که ما به انجمن ۱۰ تومنی ها معروف شدیم. بعدتر هم اعضای انجمن از ۳۰ نفر به ۵۰ نفر رسیدند.»
او می گوید این مدل به مرور جواب داد و حتی بعد از مدتی حدود ۲ میلیون تومان در صندوق انجمن باقی ماند که صرف مرمت حوض قلعه و خرید کاشی آن شد. کم کم سنگ های پایه و بخش های مختلف شاه نشین از جمله راه پله شاه نشین هم به همین شیوه مرمت شد.
جلیلان ادامه می دهد: «در یک سال و نیم گذشته با کمک بخش خصوصی حدود ۲ میلیارد تومان برای مرمت سقف های ضربی بنا اختصاص یافت.»

مرمت ادامه دارد

مرمت قلعه قمیشلو همچنان کج دار و مریز با کمک های مردمی پیش می رود. نه چندان سرعتی دارد که بشود گفت درهای قلعه به زودی به روی گردشگران باز می شود و نه آن طور کند که غبار فرسودگی روی قلعه بنشیند.
معاون میراث فرهنگی اصفهان می گوید: «حضور انجمن های تخصصی و دوستداران میراث فرهنگی در فرآیند حفاظت از آثار تاریخی می تواند به تقویت جریان حفاظت مشارکتی کمک کند. صیانت از بناهای تاریخی، به ویژه مجموعه های گسترده ای مانند قلعه قمیشلو، نیازمند همراهی دستگاه های متولی، مجموعه های تخصصی، جوامع محلی و فعالان حوزه میراث فرهنگی است.»

روح الله سیدالعسگری با اشاره به اینکه قلعه در فاصله ۱۲ کیلومتری شمال شرقی شهر تیران و در مرکز پهنه گسترده پارک ملی قمیشلو واقع شده است، ادامه می دهد: «حفاظت از این مجموعه صرفا به نگهداری یک بنای تاریخی محدود نمی شود، بلکه بخشی از صیانت از میراث فرهنگی موجود دریکی از پهنه های مهم طبیعی استان اصفهان محسوب می شود. این قلعه در محدوده ای قرارگرفته که پارک ملی قمیشلو با وسعتی حدود ۸۶ هزار هکتار را در برمی گیرد و همین موقعیت، بر اهمیت ارتباط میان حفاظت از بنا، محیط پیرامونی و ارزش های تاریخی این منطقه افزوده است.»

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین