ایران صنعتی ؛ میراث تولیدمحور رهبر شهید

به گزارش سرویس اقتصادی خبر ناب به نقل از همشهری - تولید شاید پرتکرارترین کلیدواژه اقتصادی در منظومه فکری رهبر شهید، آیت الله سیدعلی خامنه ای باشد. در طول بیش از ۳ دهه رهبری، ایشان بارها بر این نکته تأکید کردند که حل مشکلات اقتصادی کشور از مسیر تقویت تولید ملی، سرمایه گذاری، حمایت از صنعت، افزایش بهره وری و کاهش وابستگی به واردات می گذرد. نامگذاری سال های متوالی با محورهای تولید و اقتصاد نیز نشان دهنده جایگاه ویژه تولید در نگاه ایشان است.

به گزارش همشهری، مرور آمارهای رسمی نشان می دهد که اقتصاد ایران با وجود جنگ تحمیلی، تحریم های گسترده و محدودیت های بین المللی در بسیاری از حوزه های صنعتی مسیر متفاوتی را نسبت به سال های پیش از انقلاب پیموده است؛ مسیری که ایران را در بسیاری از صنایع از یک واردکننده صرف به تولیدکننده و حتی صادرکننده تبدیل کرده است.

مقایسه شاخص های تولیدی ایران در دهه های گذشته با وضعیت کنونی نشان می دهد که اقتصاد کشور در بسیاری از صنایع راهبردی، مسیر قابل توجهی را از وابستگی به سمت خوداتکایی و توسعه ظرفیت های داخلی طی کرده است؛ مسیری که تولید را به یکی از مهم ترین مؤلفه های قدرت اقتصادی ایران تبدیل کرده و میراثی ماندگار از اندیشه اقتصادی رهبر شهید به شمار می رود.

تولید؛ ستون استقلال اقتصادی

رهبر شهید بارها تأکید کرده بودند که اقتصاد بدون تولید قدرتمند نمی تواند در برابر فشارهای خارجی مقاوم باشد. از نگاه ایشان، تولید داخلی تنها یک فعالیت اقتصادی نبود، بلکه پایه اشتغال، امنیت اقتصادی، اقتدار ملی و کاهش آسیب پذیری کشور محسوب می شد.

نامگذاری سال های متعدد با محور تولید نیز بیانگر همین رویکرد بود؛ رویکردی که سرمایه گذاری، نوآوری، حمایت از کارآفرینان و افزایش بهره وری را لازمه پیشرفت اقتصاد کشور می دانست.

اگر به نامگذاری سال ها در ۲ دهه اخیر نگاه کنید، بخش عمده آنها مستقیما با کلیدواژه هایی مثل تولید، پشتیبانی ها، مانع زدایی ها، اشتغال و جهش تولید گره خورده اند که نشان دهنده تمرکز اول نظام بر این مسئله است.

یکی دیگر از نکات مورد تأکید ایشان خنثی سازی تحریم ها بود. در دکترین رهبر شهید راه مقابله با فشارهای خارجی التماس برای لغو تحریم ها نبود، بلکه مصون سازی اقتصاد از درون از طریق رونق صنعت و خودکفایی بود.

صنعتی که از نو ساخته شد

سال ۱۳۵۷ بخش قابل توجهی از صنایع بزرگ کشور وابسته به شرکت های خارجی بود. بسیاری از تجهیزات صنعتی، ماشین آلات، قطعات و فناوری از خارج تأمین می شد و اقتصاد ایران به صادرات نفت خام و واردات کالاهای صنعتی وابستگی زیادی داشت.

پس از انقلاب، اگرچه جنگ ۸ساله و سپس تحریم های اقتصادی محدودیت های فراوانی ایجاد کرد اما همین شرایط موجب شد توسعه صنایع داخلی به یکی از راهبردهای اصلی کشور تبدیل شود. سرمایه گذاری در صنایع مادر، توسعه شرکت های دانش بنیان، داخلی سازی تجهیزات و گسترش زنجیره های تولید از مهم ترین اقداماتی بود که طی ۴ دهه گذشته دنبال شد.

جهش فولاد؛ از نیم میلیون تن تا جمع ۱۰ کشور نخست جهان

صنعت فولاد یکی از شاخص ترین نمونه های این تحول است. ظرفیت تولید فولاد ایران پیش از انقلاب کمتر از ۶۰۰ هزار تن بود اما امروز تولید فولاد خام کشور از مرز ۳۰میلیون تن عبور کرده و ایران را در میان ۱۰ تولیدکننده بزرگ فولاد جهان قرار داده است.

امروزه علاوه بر تأمین نیاز صنایع داخلی میلیون ها تن محصولات فولادی ایران به کشورهای مختلف صادر می شود و این صنعت یکی از مهم ترین منابع ارزآوری غیرنفتی کشور به شمار می رود.

پتروشیمی؛ خام فروشی کمتر، ارزش افزوده بیشتر

در سال های نخست انقلاب صنعت پتروشیمی ایران ظرفیت محدودی داشت اما امروز ظرفیت اسمی تولید این صنعت به بیش از ۹۰میلیون تن رسیده است.

تنوع محصولات پتروشیمی نیز به طور قابل توجهی افزایش یافته و سهم این صنعت در صادرات غیرنفتی کشور هر سال پررنگ تر شده است. توسعه مجتمع های پتروشیمی در عسلویه، ماهشهر و سایر مناطق جنوبی، ایران را به یکی از بازیگران مهم بازار پتروشیمی منطقه تبدیل کرده است.

خودکفایی در برق و انرژی

یکی دیگر از حوزه هایی که رشد قابل توجهی را تجربه کرده، صنعت برق است. ظرفیت نیروگاهی کشور که در سال ۱۳۵۷ حدود ۷ هزار مگاوات بود، اکنون از ۹۵ هزار مگاوات فراتر رفته است.

در کنار توسعه ظرفیت تولید برق، بخش عمده تجهیزات اصلی نیروگاهی ازجمله توربین های گازی، بخاری، ژنراتورها و سامانه های کنترل اکنون توسط شرکت های داخلی طراحی و تولید می شود؛ موضوعی که نقش مهمی در کاهش وابستگی کشور داشته است.

از واردات دارو تا تولید داخل

صنعت داروسازی یکی از نمونه های موفق توسعه تولید داخلی است. اگر پیش از انقلاب بخش عمده داروهای مصرفی کشور وارداتی بود امروز بیش از ۹۵ درصد نیاز دارویی کشور از نظر تعداد اقلام در داخل تولید می شود.

البته همچنان بخشی از مواداولیه دارویی، تجهیزات پزشکی پیشرفته و برخی داروهای خاص از خارج تأمین می شود اما توان تولید داخلی نسبت به ۴ دهه قبل قابل مقایسه نیست.

صادرات غیرنفتی؛ تنوع بیشتر، وابستگی کمتر

یکی از مهم ترین اهداف سیاست های اقتصادی پس از انقلاب کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی بود. هرچند نفت همچنان سهم مهمی در اقتصاد کشور دارد اما صادرات غیرنفتی ایران نسبت به ابتدای انقلاب رشد قابل توجهی داشته است.

امروز محصولات پتروشیمی، فولاد، مس، سیمان، مواد معدنی، محصولات کشاورزی، صنایع غذایی و خدمات فنی و مهندسی سهم مهمی از صادرات کشور را تشکیل می دهند.

در بخش گاز نیز ایران از تولید روزانه کمتر از ۴۰ میلیون مترمکعب در ابتدای انقلاب به تولید بیش از یک میلیارد مترمکعب در روز رسیده و اکنون یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان گاز طبیعی جهان محسوب می شود.

منبع: روزنامه همشهری

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین