تعیین نرخ سوم باعث کاهش مصرف در سه ماهه پایانی سال شد؟

به گزارش سرویس اقتصادی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - کاهش شدت مصرف انرژی از جمله راهکارهایی است که هیات وزیران در مصوبه آذر ماه ۱۴۰۴ برای کنترل ناترازی، مورد تاکید قرار گرفت. پس از اجرای آن مصوبه از آذرماه کاهشی در مصرف دیده شد. به نحوی که تا پیش از آن مصرف روزانه به ۱۳۱ میلیون لیتر در روز رسیده بود اما با اجرای مصوبه هیات وزیران، تا پایان اسفند ماه میزان مصرف به ۱۲۳ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر در روز کاهش پیدا کرد.

این کاهش مصرف در سه ماهه پایانی سال منجر به این شد که روند فزاینده افزایش مصرف بنزین که در سال های گذشته همواره وجود داشته، کنترل شود. میانگین مصرف بنزین در پایان سال ۱۴۰۴ به ۱۲۴ میلیون لیتر در روز رسید، مشابه میزان مصرف بنزین در سال ۱۴۰۳ است. در سال ۱۴۰۳ میزان مصرف بنزین نسبت به ۱۴۰۲ با ۸ میلیون لیتر افزایش مصرف روزانه مواجه شده بود و این در حالی است که در ۱۴۰۲ هم نسبت به سال پیش از آن مصرف بنزین روزانه ۷ میلیون لیتر دیگر بیشتر شد.

این امر موجب شده تا برخی این فرضیه را مطرح کنند که افزایش گام به گام نرخ سوم خواهد توانست تا مصرف بنزین به هر روی کنترل شود. با این وجود، تنها عامل کاهش مصرف بنزین در آن بازه زمانی، تعیین نرخ سوم به ازای هر لیتر ۵ هزار تومان نبود زیرا در سه هفته پایانی اسفند که روزهای بسیار پرتردد و پر مصرفی در حوزه بنزین هستند، به دلیل حمله نظامی آمریکا و اسراییل به ایران، روند طبیعی زندگی تغییر کرد و این مساله به شدت از مصرف بنزین در طول روز هم کاست.

هر چند نمی توان نادیده گرفت که در سالهای افزایش قیمت تا اندازه ای از میزان مصرف بنزین کاسته می شود ولی این مساله اغلب در یک بازه زمانی کوتاه مدت رخ می دهد. تنها در نیمه دوم دهه ۸۰ افزایش قیمت بنزین برای چند سال با کاهش مصرف روبه رو شد که بیش از آن که تحت تاثیر مستقیم افزایش قیمت ها باشد، متاثر از توسعه استفاده از دیگر سوخت ها مانند سی ان جی بود.

یک نگاه بلند مدت تر . بررسی آمارها نشان می دهد تنها زمانی که مصرف بنزین به نحوی محسوس کاهش پیدا کرد در سال ۹۹ بود آن هم نه به دلیل جراحی قیمتی آبان ۹۸؛ بلکه به دلیل شیوع ویروس کرونا در طول سال ۹۹ مصرف بنزین روزانه ۱۴ میلیون لیتر کاهش یافت. درواقع شیوع کرونا با تحمیل تعطیلی های گسترده به کشور زمینه را برای کاهش تردد و متعاقب آن کاهش مصرف حامل های انرژی و بنزین مهیا کرد. بنابراین افزایش قیمت با هدف کاهش مصرف با وجود تکرار چند باره آن در ایران، هیچ گاه محقق نشده است.