گزارش ناگوار مرکز آمار از دخل وخرج ایرانیان در سال 1404 - هزینه ها 45 درصد بالا رفت، درآمدها عقب ماندند

این فاصله در شرایطی ثبت شده که بخش عمده هزینه خانوار شهری به اقلامی اختصاص دارد که سهم بالایی در بودجه خانوار دارند. از حدود ۳۹۲ میلیون تومان هزینه سالانه، نزدیک به ۱۱۱ میلیون تومان به خوراکی ها و دخانیات اختصاص داشته و حدود ۲۸۱ میلیون تومان نیز صرف هزینه های غیرخوراکی شده است؛ در بخش غیرخوراکی، مسکن، سوخت و روشنایی همچنان سنگین ترین سهم را در اختیار دارند.

هزینه سالانه خانوار شهری ۳۹۲ میلیون تومان شد

براساس آمار مرکز آمار، هزینه متوسط سالانه خانوار شهری در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۹۲ میلیون تومان بوده است. اگر این رقم به صورت ساده بر ۱۲ ماه تقسیم شود، متوسط ماهانه هزینه خانوار به حدود ۳۲.۷ میلیون تومان می رسد؛ رقمی که البته میانگین کل سال است و تفاوت میان خانوارهای مختلف را نشان نمی دهد.

از مجموع هزینه ها، ۲۸.۳ درصد به خوراکی ها و دخانیات اختصاص داشته و سهم هزینه های غیرخوراکی ۷۱.۷ درصد بوده است. در بخش خوراکی و دخانیات، گوشت با سهم ۲۲.۹ درصدی در صدر قرار گرفته و پس از آن سایر اقلام خوراکی قرار داشته اند.

در بخش غیرخوراکی نیز مسکن، سوخت و روشنایی با سهم ۵۸.۱ درصدی بیشترین وزن را داشته اند. به این ترتیب، بخش بزرگی از هزینه های خانوار شهری در سال گذشته در دو حوزه اصلی متمرکز بوده است: هزینه های مربوط به خوراک و هزینه های مرتبط با محل سکونت و انرژی.

درآمد ۴۸۵ میلیون تومانی؛ هزینه ها اما جلوتر رفتند

متوسط درآمد سالانه خانوار شهری در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۸۵ میلیون تومان اعلام شده است. این رقم در مقایسه با سال قبل ۴۱.۲ درصد افزایش داشته است. معادل ماهانه این درآمد، با تقسیم ساده رقم سالانه بر ۱۲، حدود ۴۰.۴ میلیون تومان است.

در ترکیب درآمد خانوار شهری، ۳۰.۲ درصد از محل مزد و حقوق بگیری، ۱۵.۹ درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و ۵۳.۹ درصد از درآمدهای غیرشغلی تأمین شده است.

در این میان، سهم ۵۳.۹ درصدی درآمدهای غیرشغلی یکی از ارقام قابل توجه گزارش است. این عنوان آماری را نمی توان مستقیماً معادل درآمد سرمایه گذاری یا درآمد حاصل از دارایی دانست، اما نشان می دهد بیش از نیمی از درآمد ثبت شده خانوارهای شهری در سال گذشته در گروه درآمدهای غیرشغلی قرار گرفته است.

فاصله ۴.۲ واحد درصدی هزینه و درآمد

مقایسه نرخ رشد هزینه و درآمد، مهم ترین تصویر آماری گزارش سال ۱۴۰۴ را شکل می دهد. هزینه خانوار شهری ۴۵.۴ درصد رشد کرده، در حالی که درآمد ۴۱.۲ درصد بالا رفته است.

این یعنی سرعت افزایش هزینه ها ۴.۲ واحد درصد بیشتر از درآمدها بوده است. البته این اختلاف به تنهایی وضعیت تمام خانوارها را توضیح نمی دهد؛ زیرا میانگین های آماری، تفاوت میان خانوارهای کم درآمد، پردرآمد و گروه های مختلف هزینه ای را در خود جمع می کنند.

با این حال، جهت حرکت دو شاخص مشخص است. در سال ۱۴۰۴، افزایش هزینه ها از افزایش درآمدها جلو زده و این اتفاق در کنار سهم بالای هزینه های مسکن، انرژی و خوراکی ها، بخش مهمی از تصویر اقتصادی خانوار را تشکیل می دهد.

روستایی ها؛ هزینه ها ۵۲ درصد بالا رفت

فشار افزایش هزینه در آمار خانوارهای روستایی حتی پررنگ تر دیده می شود. متوسط هزینه سالانه خانوار روستایی در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۲۰ میلیون تومان اعلام شده که نسبت به سال قبل ۵۲.۳ درصد افزایش داشته است.

درآمد سالانه خانوار روستایی نیز به حدود ۲۹۷ میلیون تومان رسیده و رشد ۴۷.۵ درصدی را ثبت کرده است. بنابراین در این گروه نیز رشد هزینه از رشد درآمد جلو زده و فاصله دو نرخ رشد به ۴.۸ واحد درصد رسیده است.

ساختار هزینه روستایی ها با خانوارهای شهری تفاوت دارد. حدود ۹۲ میلیون تومان از هزینه سالانه خانوار روستایی به خوراکی ها و دخانیات اختصاص داشته که معادل ۴۱.۷ درصد کل هزینه هاست. هزینه های غیرخوراکی نیز حدود ۱۲۹ میلیون تومان بوده و ۵۸.۳ درصد از کل هزینه را تشکیل داده است.

گوشت در صدر هزینه خوراکی خانوار

در سبد خوراکی خانوارهای روستایی نیز گوشت بیشترین سهم را داشته و ۲۱.۳ درصد هزینه های خوراکی و دخانیات را به خود اختصاص داده است. در بخش غیرخوراکی، مسکن، سوخت و روشنایی با سهم ۳۸.۴ درصدی در رتبه نخست قرار گرفته اند.

تفاوت سهم خوراکی ها میان خانوارهای شهری و روستایی نیز قابل توجه است. در شهرها ۲۸.۳ درصد از کل هزینه به خوراکی ها و دخانیات اختصاص دارد، در حالی که این سهم در خانوارهای روستایی به ۴۱.۷ درصد می رسد.

درآمد روستایی ها نیز ساختار متفاوتی دارد. ۳۰.۷ درصد درآمد از مزد و حقوق بگیری، ۲۹.۱ درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و ۴۰.۲ درصد از درآمدهای غیرشغلی تأمین شده است.

تهران؛ ۵۷۸ میلیون تومان هزینه سالانه

در میان استان ها، تهران بالاترین متوسط هزینه سالانه خانوار شهری را داشته است. هزینه خانوار شهری در این استان به حدود ۵۷۸ میلیون تومان رسیده و متوسط درآمد سالانه نیز حدود ۷۲۱ میلیون تومان اعلام شده است.

با تقسیم ساده این ارقام بر ۱۲، هزینه متوسط ماهانه حدود ۴۸.۲ میلیون تومان و درآمد متوسط ماهانه حدود ۶۰.۱ میلیون تومان به دست می آید. این ارقام البته میانگین است و نمی توان آنها را به عنوان وضعیت مالی همه خانوارهای تهرانی در نظر گرفت.

در نقطه مقابل، سمنان با حدود ۲۲۳ میلیون تومان پایین ترین متوسط هزینه سالانه خانوار شهری را داشته است. از نظر درآمد نیز سیستان با حدود ۲۸۳.۵ میلیون تومان در پایین ترین سطح قرار گرفته است.

در مناطق روستایی، بوشهر با حدود ۳۴۰ میلیون تومان بالاترین متوسط هزینه سالانه را ثبت کرده و سیستان و بلوچستان با حدود ۱۲۲ میلیون تومان پایین ترین رقم را داشته است. در بخش درآمد نیز مازندران با حدود ۴۶۹ میلیون تومان در صدر و سیستان و بلوچستان با حدود ۱۴۴ میلیون تومان در پایین ترین سطح قرار گرفته اند.

خودرو بیشتر شد؛ لوازم خانگی هم تغییر کرد

در کنار درآمد و هزینه، گزارش مرکز آمار تصویری از میزان برخورداری خانوارها از برخی کالاهای بادوام نیز ارائه می کند. در خانوارهای شهری، سهم خانوارهای دارای خودرو از ۵۴.۹ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۵۷ درصد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.

سهم خانوارهای دارای ماشین لباسشویی نیز از ۸۹.۶ درصد به ۹۱.۲ درصد رسیده و برخورداری از یخچال فریزر از ۶۹.۳ درصد به ۷۱.۵ درصد افزایش یافته است. در مقابل، سهم خانوارهای دارای مایکروویو و فرهای هالوژنی از ۱۶.۱ درصد به ۱۵.۲ درصد کاهش داشته است.

در خانوارهای روستایی نیز سهم مالکیت خودرو از ۳۸.۸ درصد به ۴۱ درصد و سهم برخورداری از ماشین لباسشویی از ۶۵.۸ درصد به ۶۷.۴ درصد رسیده است. سهم مایکروویو و فرهای هالوژنی اما از ۳.۱ درصد به ۲.۷ درصد کاهش یافته است.

دخل خانوار زیر سایه رشد هزینه ها

مجموع ارقام گزارش مرکز آمار، تصویری دوگانه از اقتصاد خانوار در سال ۱۴۰۴ ارائه می کند؛ از یک سو درآمدها افزایش یافته اند و از سوی دیگر هزینه ها با سرعت بیشتری رشد کرده اند. در خانوار شهری، هزینه سالانه به حدود ۳۹۲ میلیون تومان رسیده و درآمد به حدود ۴۸۵ میلیون تومان افزایش یافته است؛ اما نرخ رشد هزینه ۴.۲ واحد درصد بالاتر از درآمد بوده است.

در خانوار روستایی نیز همین فاصله دیده می شود و حتی بیشتر است؛ هزینه ها ۵۲.۳ درصد رشد کرده اند، در حالی که درآمدها ۴۷.۵ درصد افزایش یافته اند. همزمان، سهم بالای مسکن، سوخت و روشنایی در هزینه های غیرخوراکی و وزن خوراکی ها، به ویژه گوشت، همچنان بخش مهمی از سبد خانوار را درگیر کرده است.

گزارش سال ۱۴۰۴ در نهایت از اقتصادی برای خانوارها خبر می دهد که در آن افزایش درآمد و افزایش هزینه همزمان رخ داده، اما کفه هزینه ها با سرعت بیشتری بالا رفته است؛ فاصله ای که خود را در رشد ۴۵.۴ درصدی هزینه خانوار شهری در برابر رشد ۴۱.۲ درصدی درآمد نشان می دهد.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین