این جمله ها را به فرد مضطرب نگویید؛ حالش را بدتر می کند

به گزارش سرویس مجله خبر ناب به نقل از همشهری - دیدن اضطراب یک دوست یا عزیز، ما را به تلاش برای آرام کردن او وامی دارد، اما بسیاری از جمله هایی که از سر محبت می گوییم، نتیجه ی عکس دارند. دلیلش ساده است: فرد مضطرب قادر نیست احساسش را با منطق کنترل کند. اضطراب یک واکنش واقعی و غیرارادی است، نه ضعف یا بی ارادگی. پس بهتر است بدانیم چه جمله هایی ناخواسته باعث فشار بیشتر می شوند و چگونه می توانیم جایگزین های همدلانه تر استفاده کنیم.

نگران نباش

این جمله شاید دلسوزانه باشد، اما برای فرد مضطرب نه تنها اثری ندارد بلکه حس بی توجهی را منتقل می کند. فردی که اضطراب دارد از نگرانی خود آگاه است، اما نمی تواند آن را متوقف کند. وقتی به او می گوییم «نگران نباش»، در واقع احساساتش را کوچک و غیرمنطقی جلوه داده ایم. در نتیجه، او احساس می کند جدی گرفته نمی شود و بیشتر در خود فرو می رود. جمله ای مانند «می فهمم الان نگرانی خیلی اذیتت می کنه، می خوای برام تعریف کنی چه چیزی باعثش شده؟» به او حس درک و امنیت می دهد.

به خودت متکی باش

در لحظه های اضطراب، مغز و بدن پر از فشار است، تمرکز و تصمیم گیری سخت می شود و فرد حس ناتوانی می کند. توصیه ی «به خودت متکی باش» در این موقعیت سنگین به نظر می رسد؛ گویی ما باری تازه به دوش او گذاشته ایم. این نوع جمله به جای اینکه قدرت بدهد، احساس ضعف را بیشتر می کند. بهتر است با همراهی و همکاری، حس حمایت ایجاد کنیم: «دوست داری با هم ببینیم الان چه کاری می تونه حالت رو بهتر کنه؟ من کنارتم.»

این جوری خودت را مریض می کنی

این جمله در ظاهر هشداردهنده است اما در واقع تهدیدآمیز و ترس زاست. فرد مضطرب خود می داند که حالش خوب نیست؛ گفتن چنین عبارتی فقط به اضطراب موجود، ترسی تازه اضافه می کند، مثلاً ترس از بیمار شدن. درحالی که بدن و ذهن به طور طبیعی در اضطراب واکنش فیزیکی نشان می دهند، یادآوری خطر در آن لحظه نتیجه ی معکوس دارد. جمله ای مثل «می دونم این فشار بدنت رو خسته کرده، بیا ببینیم چطور می تونیم آرومت کنیم» کمک کننده تر است.

برو استراحت کن

استراحت خوب است، اما دادن دستور مستقیم برای استراحت به فرد مضطرب بی نتیجه است. کسی که ذهنش درگیر افکار تکرارشونده است، نمی تواند با فرمان “آرام باش” یا “برو بخواب” آرام شود. چنین عبارتی فقط باعث می شود او احساس ناتوانی کند و فکر کند حتی در استراحت هم ناکام است. بهتر است به جای دستور دادن، انتخاب را در اختیارش بگذاریم: «اگه بخوای کمی آروم بشی، فکر می کنی چی کمکت می کنه؟ قدم زدن؟ حرف زدن؟ یه آهنگ آرام؟»

انقدر فکر نکن

مغز مضطرب در حالت هشدار مداوم قرار دارد و افکار ناخوشایند به صورت خودکار تکرار می شوند. بنابراین گفتن «انقدر فکر نکن» فقط باعث شرمندگی یا عصبانیت فرد می شود، چون او واقعاً نمی تواند فکر کردن را متوقف کند. این جمله به جای آرام کردن، حس ناتوانی را افزایش می دهد. جمله ای مانند «می خوای ببینیم کدوم فکرها بیشتر اذیتت می کنه تا با هم بررسیش کنیم؟» حس همراهی و پذیرش به او می دهد و فضای گفت وگو ایجاد می کند.

یک نوشیدنی بخور، حالت خوب می شه

پیشنهاد نوشیدنی یا مواد آرام بخش نوعی تشویق به فرار از احساسات است، نه مواجهه ی سالم با آن ها. گرچه ممکن است به طور کوتاه احساس آرامش بدهد، اما در بلندمدت اضطراب را تشدید و رفتار ناسالم را تقویت می کند. فرد مضطرب نیاز به حمایت و راه حل های سالم دارد، نه خوددرمانی. جایگزین مؤثرتر این است که با او فعالیتی آرام بخش و سازنده انجام دهیم: «می خوای با هم چند دقیقه قدم بزنیم یا چند نفس عمیق بکشیم؟»

این قدر استرسی نباش

این جمله نوعی سرزنش است که فرد مضطرب را مقصر حال خودش می کند. تفاوت بین استرس و اضطراب اینجاست: استرس معمولاً به یک عامل بیرونی مربوط است، اما اضطراب درونی و ذهنی تر است. وقتی می گوییم «استرسی نباش»، در واقع به او می گوییم احساسش اشتباه است. این امر باعث شرم و گناه می شود و ارتباط را قطع می کند. جمله ای مانند «به نظر میاد فشار زیادی روت هست، دوست داری فضایی بسازیم که آروم تر باشی؟» در عوض حس درک و امنیت ایجاد می کند.

مرد باش

اضطراب ربطی به جنسیت ندارد، ولی این جمله چنین القا می کند که احساس ترس یا نگرانی مخصوص افراد ضعیف است. گفتن «مرد باش» احساسات او را بی ارزش و شرم آور می کند و مانع ابراز درد درونی می شود. مردان نیز مانند هر انسان دیگری حق دارند مضطرب باشند و احساساتشان را بیان کنند. جمله ی جایگزین بهتر این است: «حق داری نگران باشی، من اینجام و کنارتم.»

من هم استرس دارم

وقتی برای هم دردی چنین جمله ای می گوییم، ناخواسته توجه را از فرد مضطرب به خودمان برمی گردانیم. نتیجه این می شود که او احساس می کند دردش دیده نمی شود یا در مقایسه با دیگران بی اهمیت است. مقایسه احساسات در چنین شرایطی تقریباً همیشه آسیب زاست. در لحظه ی اضطراب، فرد فقط به یک شنونده ی امن نیاز دارد. کافی است بگوییم: «فعلاً فقط می خوام حرفت رو بشنوم، بگو چی اذیتت می کنه.»

اضطراب یک وضعیت واقعی و پیچیده است، نه ضعف شخصیتی. کمک به فرد مضطرب یعنی درک، گوش دادن بدون قضاوت، و ایجاد حس امنیت. گاهی لازم نیست چیزی بگوییم، فقط حضور آرام و صبورمان بهترین حمایت است.

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین