چرا ترکیه و عربستان از دانشگاه های ایران پیش افتادند؟

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - جعفر توفیقی، وزیر اسبق علوم، افت جایگاه علمی دانشگاه های ایران را بیش از هر چیز ناشی از کاهش فعالیت های پژوهشی می داند و معتقد است این روند نتیجه مجموعه ای از مشکلات ساختاری است که طی سال های گذشته تشدید شده اند.

به گفته او، مهم ترین عامل این وضعیت، کمبود سرمایه گذاری در زیرساخت های پژوهشی است. آزمایشگاه ها، مراکز تحقیقاتی و تجهیزات علمی کشور سال هاست به روزرسانی نشده اند و پژوهشگران برای انجام تحقیقات روز با محدودیت جدی روبه رو هستند؛ در حالی که تحقیقات نوین به امکانات پیشرفته آزمایشگاهی و محاسباتی وابسته است.

توفیقی همچنین به محدودیت های بین المللی اشاره می کند و می گوید تحریم ها ارتباط دانشگاه های ایران با جامعه علمی جهان را کاهش داده است. به گفته او، برخی نشریات علمی خارجی به دلیل تحریم از پذیرش مقالات پژوهشگران ایرانی خودداری می کنند و این موضوع، هرچند از نظر علمی و اخلاقی ناعادلانه است، اما بر تولید علم کشور اثر منفی گذاشته است.

وزیر اسبق علوم، ضعف ارتباطات علمی بین المللی را نیز از دیگر دلایل عقب ماندگی دانشگاه های ایران می داند. او می گوید پژوهشگران ایرانی امکان حضور گسترده در کنفرانس ها، استفاده از فرصت های مطالعاتی و همکاری های مشترک علمی را از دست داده اند؛ موضوعی که باعث کاهش تولید مقالات مشترک و تبادل دانش شده است.

توفیقی در مقایسه با کشورهای منطقه، سرمایه گذاری گسترده عربستان، ترکیه و امارات در دانشگاه ها را یکی از عوامل اصلی پیشرفت آن ها عنوان می کند. به گفته او، این کشورها علاوه بر اختصاص بودجه های کلان به دانشگاه ها، ارتباطات علمی گسترده ای با مراکز معتبر دنیا برقرار کرده اند و از این طریق به زیرساخت ها و ظرفیت های پژوهشی جهانی دسترسی دارند.

او در پایان تأکید می کند که توسعه علمی تنها با افزایش بودجه محقق نمی شود و وجود فضای باثبات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی نیز شرط اساسی برای تمرکز پژوهشگران بر فعالیت های علمی و ارتقای جایگاه دانشگاه هاست.

براساس تازه ترین رتبه بندی جهانی کیواس (QS)، جایگاه دانشگاه های ایران در مقایسه با رقبای منطقه ای تضعیف شده است. در حالی که ترکیه با ۲۵ دانشگاه، عربستان با ۲۲ دانشگاه و امارات با ۱۲ دانشگاه در این فهرست حضور دارند، ایران تنها ۱۱ دانشگاه در میان برترین های جهان دارد. همچنین دانشگاه های شاخص منطقه مانند دانشگاه نفت و مواد معدنی ملک فهد عربستان، دانشگاه خلیفه امارات و دانشگاه فنی استانبول رتبه هایی بهتر از دانشگاه تهران کسب کرده اند. دانشگاه تهران نیز با سقوط ۴۵ پله ای به رتبه ۳۶۷ جهان رسیده و همه دانشگاه های ایرانی حاضر در این رتبه بندی نسبت به سال گذشته افت رتبه داشته اند.

متن کامل گزارش را اینجا بخوانید.