جزئیاتی از لحظات خاکسپاری رهبر شهید - چرا رواق دارالذکر انتخاب شد؟

به گزارش سرویس علم و فناوری خبر ناب به نقل از همشهری - همشهری آنلاین:در این خاک مقدس که رهبر شهید از ساکنان تازه وارد آن است، پیکر بزرگان صاحب نامی مدفون شده که امام رضا (ع) اولین آنها بوده و مانند نگینی مجاورانش را به دور خود گرد آورده است. در آیین و مراسم بدرقه رهبر شهید صحنه های زیبایی رقم خورد که تا همیشه در یاد و خاطره زائران امام رضا(ع) باقی خواهد ماند.

حاشیه نگاری مراسم بدرقه

صحن حرم رضوی در مراسم تشییع و خاکسپاری رهبر شهید، شاهد تصاویری خاص بود که در سایه ارادت مردم به رهبر خلق شد. یکی از این تصاویر، حضور پرشور تعدادی از ایرانیان مقیم خارج از کشور بود که دشواری سفری دراز را به جان خریده بودند تا در مشهدالرضا با رهبر شهید وداع کنند. «فرزاد مجددی» یکی از ایرانیان مقیم کانادا است که برای شرکت در مراسم بدرقه رهبر به مشهد آمد. او می گوید: «بعد از نهم اسفند بسیاری از ایرانیان مقیم خارج از کشور حس دلتنگی عجیبی را تجربه کردند و حال کسانی را داشتند که عضوی از خانواده و نزدیکان شان را از دست داده اند. من به همراه تعدادی از دوستان و آشنایانم که سال ها خارج از کشور زندگی کرده اند، در این روزها به ایران آمده ایم تا رهبرخستگی ناپذیرمان را تا آرامگاه ابدی اش بدرقه کنیم.»

در روز بدرقه رهبر شهید هر جا باری روی زمین می ماند، دست های بسیاری برای یاری خادمان آستان رضوی دراز می شد و تعداد زیادی از اهالی مشهد وظایفی مانند نگهداری کودکان خردسال شرکت کننده در مراسم، شستشوی لباس زائران و استحمام زائران بیمار و مسن را بر عهده گرفته بودند. «طاهره آل طه» یکی از این خادم یاران داوطلب بوده که روز پنج شنبه تعداد زیادی از زائران از منزل او برای استحمام و استراحت استفاده کردند. آل طه می گوید: «آن روز من و تعدادی از بانوان ساکن محله های نزدیک حرم، موقع پخت ناهار خانواده چند پرس غذای اضافه درست کردیم تا اگر شرکت کنندگان مراسم تدفین رهبر برای استحمام به منزل ما آمدند، ناهار هم میهمان ما باشند.»

آخرین وداع

شاید بسیاری از سوگواران رهبر شهید که از تهران تا قم و مشهد، کوی به کوی، او و خانواده اش را همراهی کردند، تا لحظه خواندن تلقین بر پیکرها باور نداشتند که تا وداع ابدی شان چندان نمانده است. وقتی صدای قرائت تلقین رهبر شهید و نوه خردسال شان از بلندگوهای حرم در حیاط و شبستان های آن پیچید، یکی از تلخ ترین لحظاتی بود که درودیوار حرم رضوی شاهد بود.

خیابان های اطراف حرم بعد از خاکسپاری هم خالی از جمعیت نشد و عده ای با گریه های بی صدای شان شام غریبان رهبر شهید را سر کردند و عده ای با خواندن نماز لیله الدفن برای آرامش ابدی او. عده ای هم در روشنایی شمع های کوچکی که در پیاده روها و گوشه کنار حرم روشن کرده بودند، آخرین قول و قرارهای شان را با رهبر شهید گذاشتند تا حرف های شان ناگفته در گلوی شان نماند.

سفارش و خواست رهبر انقلاب و خانواده رهبر شهید بوده که شهدا در رواق دارالذکر به خاک سپرده شوند تا دسترسی زائران به مزارشان آسان باشد. پس از اعلام محل تدفین، کسانی که آماده سازی این رواق را برای خاکسپاری بر عهده داشتند، شاهد نوحه خوانی و هق هق افراد بسیاری بودند که آن شب تا صبح نتوانستند از این خاک عزیز دل بکنند و از رواق دارالذکر دور شوند.

دلیل انتخاب رواق دارالذکر

رواق دارالذکر حرم مطهر رضوی، محل دفن پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب و خانواده شهید ایشان است، رواقی آکنده از معنا که برای آشنایان سلوک زیارت، تنها یک مکان نیست بلکه نشانی روشن از ادب در برابر ساحت قدسی امام رئوف (ع) است.

براساس اطلاعاتی که در سایت آستان قدس رضوی منتشر شده است:«این رواق، در پایین پای حضرت قرار دارد، همان مسیری که رهبر شهید انقلاب در تشرف های خود به حرم رضوی همواره بر آن مقید بودند و آن را با ظرافتی معنوی و رفتاری سرشار از فروتنی، طی می کردند.

ایشان معمولاً از مسیر دارالزهد وارد می شدند، اما آنچه این تشرف را به الگویی ماندگار از زیارت مؤدبانه بدل می کرد، توقف معنوی در پایین پای حضرت بود. برای ایشان، زیارت تنها رسیدن به ضریح نبود، آدابی داشت که با جان به آن پایبند بودند.

پیش از هر چیز، از پایین پای ضریح مطهر به روضه منوره مشرف می شدند، گویی می خواستند نخست در جایگاه ادب بایستند و سپس با اذن دل، قدم در حریم نور، بگذارند. پس از آن، با عبور از رواق دارالذکر، اذن دخول می گرفتند و سپس وارد رواق دارالسرور می شدند؛ جایی که توقفی کامل داشتند و درنگی از سر حضور.در همان لحظه، اذن کامل را بر زبان جاری می کردند، لحظه ای که برای همراهان و خادمان تنها یک رفتار آیینی نبود بلکه درسی روشن از نسبت میان اقتدار و بندگی به شمار می آمد.قائد امت اسلامی، پیش از ورود به روضه منوره، خود در جایگاهی حضور می یافتند که نشانه آشکار ادب، فروتنی و معرفت در زیارت است.»

تاریخچه دفن در ارض مقدس رضوی

آغوش گشودن امام غریب مهربان برای چهره های سعادتمندی مانند رهبر شهید سبقه ای دیرینه دارد و همجواری با غریب الغربا (ع)، آرزویی است که ارادتمندان به این درگاه همیشه آن در دل داشتند.

پس از دفن امام رضا(ع) در بخشی از باغ حمیدبن قحطبه طوسی، پیکرافراد سرشناس زیادی را از راه دور و نزدیک برای دفن به خاک خراسان آورده شدند، اما به گواه عزیزالله عطاردی نویسنده کتاب «تاریخ آستان قدس»، تا چندین دهه بعد از شهادت امام رضا (ع)، تدفین سایر اشخاص در محدوده زیر گنبد ممنوع بوده و اشخاص مشتاق همجواری ایشان در آرامستان نزدیک بقعه حضرت به خاک سپرده می شدند. عطاردی عصر حکومت سامانیان و غزنویان را زمان افزایش مقبره سازی در گوشه کنار حرم می داند و ساخت مقبره و خاکسپاری شخصیت  ها و خاندان  های بزرگ خراسان، امیران، دبیران، مالداران و متنفذان ایران در جوار امام هشتم را مقدمه تدفین افراد شاخص و صاحب نام دیگری برمی شمارد که پس از مرگ، پیکرهایشان را از ماورا ءالنهر، خوارزم، هند، سند و سایر مناطق دوردست برای تدفین به مشهدالرضا می آوردند. بر اساس اسناد تاریخی، در دوران حکومت تیموریان، علاوه بر حفظ ممنوعیت دفن اشخاص در زیر گنبد، خاکسپاری در دیگرقسمت های مجاور بقعه شریف هم با محدویت ها و سخت گیری هایی روبرو می شود و پس از آن نیز دفن افراد معمولی در این مکان تابع قوانین و ضوابط سخت گیرانه ای همراه گشت که هنوز هم با وجود تغییرات فراوان، پابرجا مانده است.

٢٨ هزارهمسایه مشهور

شمار دفن شدگان نامدار حرم مطهر رضوی که رهبر شهید هم به جمع آنها پیوسته،به بیش از ٢٨هزار تن می رسد که در میان آنها خادمان قدیمی آستان قدس، چهره ها و شهدای سیاسی و نظامی، عالمان دینی، دانشوران، ادیبان و هنرمندان به چشم می خورد، اما دفن شدگان صحن ها و رواق  های حرم از صاحب نام ترین ساکنان حرم رضوی هستند.

شیخ بهایی (محمدبن حسین عاملی) که آرامگاهش در رواق دارالسعاده قرار دارد، ازجمله این مشاهیر به شمار می آید و جزء عالمان و فقهای بزرگ شیعه و از شعرا و فلاسفه بوده است.

شیخ حر عاملی، صاحب کتاب مشهور «وسائل الشیعه» از دیگر نامداران مدفون در حرم رضوی است که پیکر ایشان در رواق دارالسعاده دفن شده است.

شیخ محمدتقی ادیب نیشابوری، استاد برجسته ادبیات و تفسیر قرآن؛ در رواق دارالسیاده آرام گرفته وعلامه محمد قزوینی، محقق و ادیب بزرگ؛ در رواق دارالحکمه دفن شده است.

مدفن میرزا جهانگیرخان قشقایی که از شهدای مشروطه به شمار می آید، رواق دارالسیاده است و شیخ محمد علی معماریان که از خادمان بسیار قدیمی و برجسته حرم بوده، در رواق دارالهدایه دفن شده است. پیر پالان دوز در ضلع شرقی حرم، شیخ محمد نخودکی، در ضلع شمالی صحن انقلاب و علامه محمدتقی جعفری هم در رواق دارالزهد به خاک سپرده شده اند. ایوان عباسی هم مزار محمدحسن ادیب نیشابوری است که از ادبای زبان فارسی و عربی، فیلسوف، ریاضیدان و حکمای علوم طب و نجوم بود.

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین