کدام سرگیجه ها خطرناکند؟ - علت این مدل سرگیجه کم آبی بدن است

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از همشهری - پروانه بندپی: همه افراد در طول زندگی چند باری دچار سرگیجه می شوند؛ به طوری که ناگهان محیطی که در آن هستند، دور سرشان می چرخد یا سرشان به دَوَران می افتد. خیلی ها با سرگیجه، نگران بیماری های مغزی مثل تومور در خود می شوند. متخصصان مغز و اعصاب می گویند همه سرگیجه ها خطرناک نیستند و همه احساس های ناخوشایند مثل سبکی سر و سیاهی رفتن چشم هم سرگیجه نیستند. اما بعضی سرگیجه ها اگر با نشانه های خاصی همراه باشند، باید حتما جدی گرفته شوند.

همه سرگیجه ها خطرناکند؟

آن طور که متخصصان می گویند افت فشار خون، کم آبی بدن، بعضی داروها، اضطراب و حتی خستگی می توانند باعث احساس سرگیجه شوند. از سوی دیگر، بعضی سرگیجه ها می توانند نشانه وجود مشکلات مغزی و عصبی باشند. دکتر احسان شریفی پور، متخصص مغز و اعصاب و دبیر انجمن سکته مغزی ایران به همشهری می گوید: «سرگیجه، یکی از شایع ترین تظاهرات بیماری های مغز و اعصاب است و خیلی از بیماران با علامت سرگیجه به پزشک مراجعه می کنند.»

شریفی پور می گوید: «البته اسم هر احساسی را نمی توان گذاشت سرگیجه؛ بعضی سرگیجه ها می توانند نشان دهنده سکته مغزی، تومور مغزی و حتی ام اس باشند اما در بعضی سرگیجه ها ممکن است عفونت گوش ایجاد شده باشد یا مایع گوش میانی تکان خورده باشد که اینها سرگیجه های خطرناک و نگران کننده ای نیستند.»

این متخصص مغز و اعصاب درباره انواع سرگیجه ها بیشتر توضیح می دهد: «هر احساسی سرگیجه نیست. سرگیجه واقعی به معنای احساس دَوَران محیط یا دَوَران خود فرد است؛ یعنی فرد احساس می کند محیط اطرافش در حال چرخیدن است یا خودش دارد در محیط می چرخد. این تعریف واقعی سرگیجه است. بعضی حالت ها هم هستند که سرگیجه نیستند و در اصطلاح پزشکی «شبه سرگیجه» یا در اصطلاح پزشکی Dizzinessنامیده می شوند. مثلا فرد از جای خودش بلند می شود و برای لحظه ای چشم هایش سیاهی می رود. این حالت معمولاً به دلیل اختلالات گردش خون اتفاق می افتد؛ یعنی در یک لحظه خون کافی به مغز نمی رسد.»

بعضی سرگیجه ها از سکته و ام اس خبر می دهند

سرگیجه به دو نوع محیطی و مرکزی تقسیم می شود؛ سرگیجه محیطی ناشی از اختلال در گوش داخلی و سرگیجه مرکزی ناشی از اختلال در مغز و سیستم عصبی مرکزی است. دکتر شریفی پور می گوید: «ما باید افتراق دهیم که آیا سرگیجه ما محیطی است یا مرکزی.» این متخصص مغز و اعصاب می گوید: «سرگیجه های محیطی معمولاً خطرناک نیستند و اگر درمان مناسب انجام شود، زود برطرف می شوند. اما سرگیجه های مرکزی اهمیت دارند. چون می توانند نشان دهنده یک بیماری مهم در سیستم مغز و نخاع باشند. مثلا سرگیجه مرکزی می تواند نشان دهنده بروز سکته مغزی، تومور مغزی و حتی ام اس باشد. درمقابل، در سرگیجه های محیطی ممکن است عفونت گوش ایجاد شده باشد، اختلالاتی در گوش میانی اتفاق افتاده باشد یا اصطلاحاً گفته شود که مایع گوش میانی تکان خورده است که خطری ندارد.»

اما چطور می توان تفاوت این دو نوع سرگیجه را تشخیص داد؟ دکتر شریفی پور می گوید: «فردی که دچار سرگیجه های مکرر و تکرارشونده یا سرگیجه ای است که برای مدتی ادامه دارد، باید حتما به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کند. همچنین فردی که سرگیجه اش با علائم نورولوژیک همراه باشد، مثلا ضعف بدن، تاری دید، اختلال در راه رفتن، اختلال تکلم یا اختلال بلع داشته باشد یا تعادلش کاهش پیدا کرده باشد، باید مراجعه کند تا از نظر سرگیجه های مرکزی بررسی شود.»

این متخصص مغز اضافه می کند: «درمقابل، اگر سرگیجه همراه با گوش درد باشد، کوتاه مدت باشد یا با اختلالات نورولوژیک (مشکلات یا علائمی که به مغز، نخاع و اعصاب مربوط می شوند) همراه نباشد، احتمالاً محیطی است و منشأ مرکزی ندارد. این موارد معمولاً با یک درمان علامتی کوتاه مدت برطرف می شوند.» شریفی پور تاکید می کند که «به طور کلی باید به سرگیجه اهمیت داد و آن را ندیده نگرفت.»

دلیل این سرگیجه فقط کم آبی بدن است

سرگیجه ای که در گرما به فرد دست می دهد، از چه نوع سرگیجه ای است؟ آیا ممکن است کم آب نوشیدن هم باعث سرگیجه شود؟ و آیا این حالت خطرناک است؟ شریفی پور پاسخ می دهد: «این حالت همان لایت هددنس» (Lightheadedness) یا «دیزی نس (Dizziness) یا همان شبه سرگیجه ای است که به آن سبکی سر هم می گویند. وقتی گردش خون ناکافی باشد، مثلا فرد در معرض گرما قرار گرفته و مایعات بدنش کاهش پیدا کرده است، طبیعتاً فشار خون افت می کند و وقتی فرد مثلاً حرکت می کند، خون کافی به سر نمی رسد و احساس سرگیجه مانندی به او دست می دهد. این حالت شبه سرگیجه است و خطرناک نیست، اما اهمیت دارد. چون نشانه کم آبی بدن است و باید سریع اصلاح شود.»

این متخصص مغز و اعصاب می گوید: «اگر کم آبی بدن جبران و اصلاح نشود، شدت آن می تواند افزایش پیدا کند و با افت فشار خون و اختلال در خون رسانی به مغز، به صدمات مغزی منجر شود.»

ارتباط سرگیجه و سکته مغزی!

شریفی پور در ادامه به ارتباط سرگیجه و بروز سکته مغزی هم اشاره می کند و توضیح می دهد: «یکی از پنج علامت اولیه ای که می تواند نشان دهنده سکته مغزی باشد، سرگیجه به همراه اختلال تعادل است. یعنی فردی که به صورت ناگهانی تعادلش کاهش پیدا کرده و هم زمان دچار سرگیجه شده، ممکن است یکی از نشانه های اولیه بروز سکته مغزی را داشته باشد.»

به گفته این متخصص مغز و اعصاب، «همراهی سرگیجه با علائم مغزی مثل کاهش بینایی، اختلال بلع، اختلال تکلم یا اختلال در تعادل، ما را به انجام تصویربرداری و بررسی های بیشتر وامی دارد. معمولا این علائم نشان دهنده این است که فرد ممکن است دچار سکته مغزی شده باشد.»

شریفی پور می گوید: «تأکید می کنم که منظور از این نوع سرگیجه، سرگیجه ای است که همراه با اختلال تعادل باشد، نه سرگیجه به تنهایی. مثلا فرد از جای خود بلند شود و موقع راه رفتن نتواند تعادلش را حفظ کند.»

دبیر انجمن سکته مغزی ایران درباره دلیل سرگیجه های ناشی از سکته مغزی توضح می دهد: «معمولاً سرگیجه هایی که در سکته مغزی اتفاق می افتند، به دلیل اختلال در گردش خون خَلفی مغز ایجاد می شوند؛ یعنی ناحیه مخچه و ساقه مغز درگیر می شود.»

این پزشک می گوید: «اگر چنین اتفاقی افتاده باشد، باید درمان فوری انجام شود. کسی که چنین علائمی دارد، نباید مثلاً بگیرد بخوابد. چون این کار باعث می شود زمان طلایی درمان از دست برود. فردِ دارای این علائم باید در زمان طلایی درمان که ۳ تا ۶ ساعت است، به بیمارستان مراجعه کند. در این شرایط، استفاده از داروی حل کننده لخته یا خارج کردن لخته از عروق خونی بزرگ می تواند جان فرد را نجات دهد.»

پایین آمدن سن سکته مغزی در ایران

دبیر انجمن سکته مغزی ایران می گوید: «این اتفاق (سرگیجه و سکته مغزی) در جوانان هم ممکن است رخ دهد و فقط مختص سالمندان نیست. به خصوص در جوانانی که دچار ضربه شده اند یا بیماری زمینه ای قلبی یا خونی دارند.»

به گفته این متخصص مغز و اعصاب، «سکته مغزی، سن نمی شناسد و در هر سنی امکان بروز آن وجود دارد. ما از ۲۸ روزگی انتظار بروز سکته مغزی داریم تا سنین خیلی بالا. البته سکته مغزی در سنین بسیار پایین شایع نیست و اوج بروز آن در دهه ۶۰ سالگی به بالا و به ویژه ۷۰ سالگی به بالا است.»

شریفی پور از پایین آمدن سن سکته مغزی در کشور هم خبر می دهد و می گوید: «متأسفانه میانگین سنی بروز سکته مغزی در کشور ما حدود ۱۰ سال پایین تر آمده است. در دنیا میانگین سنی بروز سکته مغزی بالای ۷۰ سال است، اما در کشور ما این میانگین به حدود ۶۰ تا ۷۰ سال رسیده است.»

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین