وضعیت سمن ها در کشور چگونه است؟ - منحل شدن نداریم، اما مطالبه گری چرا

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از همشهری - محمد سرابی: از آنجا که مرجع اصلی صدور مجوز سازمان های مردم نهاد وزارت کشور است، همین سؤالات را از محمدصادق کریمی کیا، سرپرست مشارکت های اجتماعی سازمان امور اجتماعی وزارت کشور پرسیدیم. وی تأکید کرد که در سال های اخیر و در دولت چهاردهم هیچ سازمان مردم نهادی منحل نشده و تصمیم ها با مشارکت نمایندگان سمن ها گرفته می شود. درمجموع ۱۱ هزار سمن فعال و غیرفعال کشور در وزارت کشور ثبت شده است.

فقر ممکن است از یک سو باعث افزایش فعالیت فعالان اجتماعی شود و از سوی دیگر، ممکن است ظرفیت سازماندهی یک تشکل را کاهش دهد. اکنون در مناطق کشور محروم تعداد سازمان های مردم نهاد بیشتر از بقیه کشور است یا کمتر؟

تعداد سمن ها ارتباط مستقیمی با محرومیت ندارد، بلکه وابسته به جمعیت است. آمارهای ما نشان می دهد که هرجا جمعیت بیشتر باشد، تعداد سمن های ثبت شده هم بیشتر خواهد بود. به همین دلیل است که تهران بیشترین سمن ها را دارد. در استان ها هم نقش جمعیت را می بینیم. از طرف دیگر، مجوزها در ۱۲ رسته مختلف دسته بندی می شود، مانند میراث فرهنگی، محیط زیست، مسئل اجتماعی و آسیب ها، فرهنگ، خیریه و جهادی. ما رشد تشکل ها را در همه حوزه ها داشته ایم، اما مشخصا در حوزه فقر نبوده است. خیریه ها هم متناسب با میراث فرهنگی و محیط زیست رشد کرده اند، نه بیشتر.

آیا تشکل هایی که در حوزه فقر فعالیت می کنند بیشتر شده اند؟

بخش آسیب های اجتماعی بسامد زیادی دارد و سمن هایی در حوزه موادمخدر، بزهکاری، فقر، سلامت روان، خودکشی، آسیب های حوزه خانواده و زنان فعالیت می کنند. در گذشته سمن هایی داشتیم که زمینه فعالیت آنها موضوعاتی مانند ایدز بود، اما در سال های اخیر افزایش تعداد خیریه ها را می بینیم که در زمینه محرومیت زدایی فعالیت می کنند. رسته هایی که اخیرا بیشتر مورد توجه قرار گرفته «مسئولیت اجتماعی» است. مثلا یک کارخانه صنعتی در منطقه ای مشغول کار است که بنا به مسئولیت اجتماعی خود باید به سلامت و تحصیل کودکان روستایی و حاشیه نشین در مناطق اطراف کارخانه توجه کند. فعالان اجتماعی یک سمن تأسیس می کنند و از کارخانه کمک می خواهند و آن را برای آموزش به کودکان صرف می کنند. مدیران کارخانه این تخصص را ندارند، اما این کار از تشکل های اجتماعی، محیط زیستی و بهداشتی بر می آید.

در یک سال گذشته سازمان مردم نهادی بوده که منحل شده باشد؟

هیچ سازمانی. در دولت چهاردهم تقریبا انحلال سمن ها را از سوی دولت نداشتیم. البته تعدادی غیرفعال شده اند. برخی تشکل ها انحرافاتی دارند، اما رویکرد دولت این است که با اشخاص متخلف مواجهه انجام گیرد، نه با شخصیت حقوقی انجمن. اگر سمن خارج از اساسنامه خود فعالیت کند، مؤاخذه می شود. اگر خیریه ای وارد فعالیت اقتصادی غیرمجاز شود و به سمت انتفاعی شدن برود، انحراف از اساسنامه تلقی می شود، اما در این دوسه سال تعطیلی سمن ها را نداشتیم. ساختار مدیریت سمن ها شامل «شورای حمایت و توسعه تشکل ها» در سطح ملی، استانی و شهرستانی است که در همین شورا خود تشکل ها حضور دارند. در انتخاباتی که برای تعیین نمایندگان تشکل ها برگزار شد هم هیچ یک از نامزدهای تشکل ها رد صلاحیت نشدند. در مقابل صدور مجوز سریع و در فرایندی ۲ ماهه انجام می گیرد.

برای فعالیت سمن ها ۳ شرط غیردولتی بودن، غیرانتفاعی بودن و غیرسیاسی بودن وجود دارد. گاهی سمن ها از این ۳ شرط خارج می شوند. من فکر می کنم این ۳ شرط را می توان شرط بقا هم محسوب کرد. اگر وابسته به منابع دولتی شوند، اگر به دنبال سود بروند و اگر از اساسنامه خود خارج شوند، قطعا دچار آسیب می شوند و به حاشیه می روند. سمن های موفق ما آنهایی هستند که آگاهانه و با هدف های بلند تشکیل می شوند و هیچ وقت به هیچ دولتی وابسته نمی شوند. اقبال عمومی هم به آنها بیشتر است.

آیا سمن ها می توانند با خارج از کشور ارتباط داشته باشند؟

بله، تشکل های فراملی و بین المللی در همین زمینه کار می کنند. بعضی از آنها در سطح بین المللی مقام مشورتی دارند. حتی کمک مالی هم می توانند دریافت کنند، اما با رعایت ملاحظات و شفافیت لازم. شریک ما در این زمینه وزارت امور خارجه است.

چهار مرجع مختلف مجوز سازمان های مردم نهاد ایران را صادر می کنند

الف - وزارت کشور که مرجع اصلی صدور مجوزهاست

ب - وزارت ورزش و جوانان که مجوز سمن های این حوزه را صادر می کند

ج - سازمان بهزیستی که سمن های مرتبط با فعالیت های خود را زیر پوشش دارد

د - فراجا که مجوز برخی سمن های عمدتا خیریه را برعهده دارد

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین