فتح دماوند با قاطر! - وقتی بار کوهنوردان را حیوانات می کشند + ویدیو

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از همشهری - انتشار ویدئوهای بارکشی این حیوانات در مسیر گوسفندسرا تا بارگاه سوم، بار دیگر بحثی قدیمی را به میان آورده است: دماوند تا کجا می تواند زیر فشار ورود گردشگران، کوهنوردان و فعالیت های انسانی دوام بیاورد؟ یک سو، کارشناسان از آسیب به حیوانات، پوشش گیاهی و خاک و ضرورت ممنوعیت بارکشی با قاطر می گویند و سوی دیگر، بر این باورند که مسئله اصلی نه صرفاً حضور قاطرها، بلکه نبود نظام مشخص برای مدیریت تعداد گردشگران و نحوه استفاده از ظرفیت های دماوند است.

انتشار این ویدئوها در شرایطی است که چندی پیش سازمان منابع طبیعی با توقف فعالیت تمامی معادن بالاتر از ارتفاع ۱۷۰۰ متر و ممنوعیت صدور مجوز معدن و حتی احداث راه دسترسی جدید در این ارتفاع، سخت ترین مانع پیش روی ثبت جهانی دماوند را کنار زد. حالا این پرسش مطرح می شود که استفاده از قاطر برای حمل بار برخی کوهنوردان در ارتفاعات دماوند می تواند مشکلاتی را در این مسیر جهانی ایجاد کند؟

حضور بیشتر از ظرفیت

مدیر انجمن دیده بان کوهستان یکی از مهم ترین پیامدهای استفاده از قاطر برای حمل بار را تسهیل دسترسی افراد به ارتفاعات و مناطق حساس کوهستان می داند و به همشهری می گوید: «این تسهیل در شرایطی رقم می خورد که هر منطقه ظرفیت مشخصی برای پذیرش گردشگر و کوهنورد دارد. برای مثال ظرفیت برد مسیر جنوبی دماوند از سوی کارشناسان ۳۰۰ نفر در روز برآورد شده، اما در روزهای تعطیل تابستان گاهی بیش از ۲ هزار نفر وارد منطقه می شوند. استفاده از قاطر موجب شده است افرادی که آمادگی جسمانی یا صلاحیت لازم برای صعود ندارند هم با اتکا به این حیوانات تا ارتفاعات بالا صعود کنند؛ موضوعی که هم خطراتی برای خود افراد ایجاد و هم فشار بیشتری بر محیط زیست وارد می کند.»

عباس محمدی که مربی فدراسیون کوهنوردی هم هست، توضیح می دهد که گاهی قاطرهایی با بار حدود ۱۰۰ کیلوگرمی، چند بار در روز مسیر ارتفاعات را طی می کنند و در مواردی خارج از ظرفیت تحملشان مورد استفاده قرار می گیرند که منجر به آسیب های جسمی، زخم های ناشی از پالان و بار سنگین و برخوردهای نامناسب با این حیوانات می شود.

او با بیان اینکه حضور قاطرها علاوه بر ایجاد فشار بر حیوانات، موجب تخریب پوشش گیاهی و فرسایش خاک می شود، می افزاید: «این حیوانات بخشی از غذای خود را از پوشش گیاهی کوهستان تأمین می کنند و رفت وآمد مکرر آنها به مراتع و مسیرها نیز آسیب می زند. مطالعات انجام شده در نقاط مختلف جهان نیز آثار مخرب حضور اسب، قاطر و دیگر حیوانات بارکش بر مراتع را تأیید کرده است.»

ورود قاطر برای حمل بار ممنوع شود!

مدیر انجمن دیده بان کوهستان با تأکید بر جایگاه ویژه دماوند می گوید: «دماوند یک اثر طبیعی ملی و نمادی از هویت طبیعی و ملی ایران است و به همین دلیل باید قوانین حفاظتی سختگیرانه تری درباره آن اجرا شود. از این منظر، استفاده از قاطر برای حمل بار در دماوند باید به طور کلی ممنوع شود.»

محمدی در ادامه به جاده منتهی به گوسفندسرا اشاره می کند. او معتقد است جاده ای که تا ارتفاع حدود ۳۱۰۰ متری امتداد یافته، از مشکلات دیگر منطقه است.

او توضیح می دهد: «دسترسی خودروها به این ارتفاع و سپس انتقال افراد و بار با قاطر، موجب افزایش ورود افراد به کوهستان و گسترش نوعی کوهنوردی مکانیزه شده است؛ روندی که بدون کنترل می تواند به تخریب بیشتر دماوند منجر شود.»

این مربی کوهنوردی با تاکید بر اینکه آثار فرسایش شدید خاک در بخش جنوبی دماوند حتی از مسیر جاده هراز نیز قابل مشاهده است، ادامه می دهد: «مجموعه این عوامل، شامل ورود بی ضابطه کوهنوردان، حضور بیش از ظرفیت دام و قاطر، تخریب پوشش گیاهی و افزایش خطر برای کوهنوردان، ضرورت برخورد جدی دستگاه های مسئول را نشان می دهد.»

حضور گردشگران مدیریت نمی شود

با اینکه مدیر انجمن دیده بان کوهستان عنوان می کند ممنوعیت استفاده از حیوانات بارکش در دماوند می تواند در کاهش تخریب محیط زیست، جلوگیری از آسیب به حیوانات و کنترل ورود بی ضابطه افراد به این کوهستان ارزشمند مؤثر باشد، یک راهنمای گردشگری و طبیعت گرد از نمونه های جهانی این مورد صحبت می کند.

علی شادلو به همشهری می گوید: «حمل بار در مناطق کوهستانی موضوعی رایج در بسیاری از نقاط جهان است و در برخی مناطق، بار توسط انسان و در برخی دیگر با استفاده از حیوانات انجام می شود. برای نمونه، در هیمالیا از حیواناتی مانند یاک برای حمل بار در ارتفاعات پایین تر استفاده می شود. بنابراین، مسئله اصلی، انجام یا انجام ندادن بارکشی با حیوانات نیست، بلکه کیفیت، حجم بار، تعداد دفعات حمل و همچنین زمان و فصل انجام آن اهمیت دارد.»

او مسئله اصلی دماوند را نبود قواعد مشخص برای مدیریت حضور گردشگران و فعالیت های مرتبط با آنها در این منطقه می داند و می افزاید: «برای مثال، در ماه های مرداد و شهریور که فصل اوج سفر به دماوند است، قاعده و چارچوب قانونی مشخصی برای تعیین تعداد افرادی که می توانند وارد منطقه شوند و میزان استفاده آنها از ظرفیت های موجود وجود ندارد.»

شادلو ادامه می دهد: «در چنین شرایطی، اگر یک حیوان بتواند در طول هفته دفعات بیشتری بار حمل کند، طبیعتاً فشار بیشتری به آن وارد خواهد شد. در واقع، بسیاری از مسائل و آسیب هایی که امروز درباره دماوند مطرح می شود، از یک مسئله اساسی و مغفول در طبیعت گردی ایران یعنی مدیریت مقصد ناشی می شود.»

این مدرس گردشگری تأکید می کند: «دماوند، پارک جنگلی، پارک ملی یا هر مقصد دیگری که پذیرای گردشگر است، باید یک نظام مدیریتی مشخص و یکپارچه داشته باشد، اما در طبیعت ایران چنین ساختاری به شکل مطلوب وجود ندارد. در مورد دماوند نیز هر بخش در اختیار مجموعه یا مسئول متفاوتی است.»

او با بیان اینکه نبود نظام کنترل ورود جمعیت، ریشه بسیاری از مشکلات است، می گوید: «دغدغه هایی که امروز درباره استفاده از حیوانات بارکش، حیوان آزاری و آسیب های مشابه مطرح می شود، در نهایت به این پرسش بازمی گردد که چه تعداد گردشگر، بر اساس چه استانداردی و با چه قواعدی وارد دماوند می شوند.»

این طبیعت گرد یادآور می شود: «در شرایط فعلی، نه تنها حیوانات بارکش، بلکه خود سرزمین نیز از وضعیت موجود متضرر می شود. منابع آب و خاک منطقه نیز تحت تأثیر این شرایط قرار گرفته اند و حتی برخی تنش ها و درگیری ها میان گردشگران، از جمله بر سر عکاسی، نشان دهنده پیامدهای نبود مدیریت مناسب در مقصد است.»

علی شادلو اضافه می کند: «بسیاری از مشکلاتی که امروز در مقاصد طبیعی کشور مشاهده می شود، از جمله فشار بر حیوانات بارکش، آسیب به منابع طبیعی و افزایش تنش میان گردشگران، به نبود ساختاری با عنوان سازمان مدیریت مقصد بازمی گردد؛ ساختاری که بتواند ورود گردشگران، نحوه استفاده از ظرفیت های منطقه و میزان فشار بر طبیعت را بر اساس استانداردهای مشخص مدیریت و کنترل کند.»

دانلود ویدیو

دانلود ویدیو

منبع: روزنامه همشهری

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین