فقط 10 درصد کودکان 6 ساله بدون پوسیدگی دندان هستند - درمورد فلوراید اطلاعات نادرست به خانواده ها می دهند

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از همشهری - سلامت دهان و دندان کودکان در حالی همچنان با چالش پوسیدگی مواجه است که به گفته رئیس اداره سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت، هر کودک ۶ ساله ایرانی به طور میانگین ۵.۵ دندان پوسیده دارد و تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد کودکان این گروه سنی بدون پوسیدگی هستند. زهرا قربانی در نشست خبری به مناسبت روز جهانی کودک با اشاره به برنامه های وزارت بهداشت برای ارتقای سلامت دهان و دندان کودکان، گفت: گروه اصلی هدف برنامه های این حوزه، کودکان به ویژه دانش آموزان مقطع دبستان هستند و تلاش می شود آموزش و خدمات پیشگیرانه از سنین پایین ارائه شود.

ادامه پویش «دو بار مسواک، هر بار دو دقیقه»

به گفته او، پویش «دو بار مسواک، هر بار دو دقیقه» که از سال گذشته آغاز شده، امسال نیز ادامه خواهد داشت. سال گذشته حدود ۳۰۰ هزار مسواک و خمیردندان در ۷ استان محروم کشور توزیع شد و در کنار آموزش های درسی، آموزش سلامت دهان و دندان نیز برای کودکان در نظر گرفته شد.

قربانی ادامه داد: این برنامه با هدف نهادینه کردن فرهنگ مسواک زدن در کودکان اجرا شد و حتی در مناطق مرزی نیز آثار خوبی داشت، اما تعطیلی مدارس باعث شد بخشی از برنامه ها با وقفه مواجه شود. امسال قرار است این طرح با جدیت بیشتری ادامه پیدا کند.

جشن دندان ۶ برای ۴۵۰ هزار دانش آموز

رئیس اداره سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت با اشاره به برنامه های سال گذشته برای دانش آموزان کلاس اولی گفت: از حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار دانش آموز کلاس اولی، حدود ۴۵۰ هزار نفر در یک روز و با حضور والدین در «جشن دندان ۶» شرکت کردند.

او دندان ۶ را یکی از مهم ترین دندان های دائمی عنوان و تاکید کرد: آموزش های لازم به کودکان و والدین آنها ارائه شد تا مراقبت از این دندان جدی گرفته شود. هدف اصلی برنامه های وزارت بهداشت این است که دندان های دائمی کودکان تا حد امکان حفظ شوند و پیشگیری از پوسیدگی از سال های نخست زندگی جدی گرفته شود.

وارنیش فلوراید؛ رایگان در مدارس

یکی دیگر از برنامه های پیشگیرانه وزارت بهداشت، وارنیش فلورایدتراپی است که به گفته قربانی، سال گذشته ۲ بار به شکل رایگان برای کودکان انجام شد.او با بیان اینکه مرحله اول اجرای این برنامه به خوبی پیش رفت، تاکید کرد: مرحله دوم به دلیل تعطیلی مدارس با استقبال و پوشش کمتری همراه شد.

قربانی همچنین نسبت به انتشار مطالب نادرست درباره فلوراید در فضای مجازی هشدار داد و گفت: برخی اخبار و مطالب منتشرشده درباره اینکه وارنیش فلوراید می تواند به سلامت دندان کودکان آسیب بزند، نادرست است. فلوراید یک ماده معدنی است که در مقادیر مشخص می تواند از پوسیدگی دندان جلوگیری کند و با قرار گرفتن در ترکیب مینای دندان، مقاومت آن را افزایش می دهد. این موضوع از نظر علمی در جهان پذیرفته شده است. در کشورهای موفق سلامت دهان و دندان با وارنیش تراپی و افزودن فلوراید به آب آشامیدنی محقق شده است. البته ما نمی توانیم به شکل سراسری این اقدام را در کشور خودمان انجام دهیم اما به عنوان مثال در برخی استان ها فلوراید آب پایین و پوسیدگی بالاست و مدنظر است که در این باره اقداماتی انجام شود.

به گفته قربانی، وارنیش فلوراید در مطب های دندانپزشکی با هزینه بالا انجام می شود، اما در مدارس به شکل رایگان در اختیار کودکان قرار می گیرد.

۵.۵ دندان پوسیده در ۶ سالگی

رئیس اداره سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت در پاسخ به سوالی درباره وضعیت شاخص های سلامت دهان و دندان کودکان گفت: آخرین بررسی های موجود نشان می دهد کودکان ۶ ساله در ایران به طور میانگین ۵.۵ دندان پوسیده دارند و تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد آنها فاقد پوسیدگی دندان هستند. وضعیت پوسیدگی دندان های شیری کودکان ایران در مقایسه با برخی کشورها مناسب نیست، هرچند در مقایسه با برخی کشورهای منطقه شرایط بهتری وجود دارد.

قربانی درباره دندان های دائمی هم بیان کرد: شاخص پوسیدگی در کودکان ۱۲ ساله حدود ۲.۹ است و حدود ۴۰ درصد کودکان این گروه سنی بدون پوسیدگی دندان هستند. این شاخص در مقایسه با سایر کشورهای جهان در محدوده متوسط قرار دارد.

۳۴۰۰ مرکز برای خدمات پایه رایگان

او با اشاره به برنامه های وزارت بهداشت برای گروه های هدف گفت: حدود ۳۴۰۰ مرکز دندانپزشکی معاونت بهداشت در سراسر کشور فعال است و برای گروه هایی مانند مادران باردار، مادران دارای کودک زیر ۲ سال و کودکان زیر ۱۴ سال، بسته خدمات پایه رایگان ارائه می شود. در شهرها نیز بخشی از این خدمات تحت پوشش بیمه قرار دارد و وزارت بهداشت تلاش می کند خدمات پیشگیرانه و مراقبت های اولیه را پیش از ایجاد پوسیدگی در اختیار گروه های هدف قرار دهد.

رئیس اداره سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت درباره نتایج پویش ها و برنامه های آموزشی این نهاد هم توضیح داد: تغییر شاخص پوسیدگی دندان فرآیندی زمان بر است و برای مشاهده تغییرات آن به ۲ تا ۳ سال زمان نیاز داریم. البته در بررسی سال گذشته روی حدود ۸ هزار نفر، افزایش معناداری در میزان دانش سلامت دهان و دندان مشاهده شد. در کمپین های آموزشی انتظار افزایش ۵۰ تا ۶۰ درصدی دانش وجود ندارد، اما تغییرات معناداری در زمینه بهداشت دهان و مسواک زدن دیده شد.

قربانی با بیان اینکه بیشتر افراد در کشور مسواک می زنند، به این نکته اشاره کرد که لزوماً روش صحیح مسواک زدن، مدت زمان ۲ دقیقه و استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید رعایت نمی شود. همچنین تنها حدود ۴۰ درصد افراد از نخ دندان استفاده می کنند.

او درباره مراجعه مردم به دندانپزشک نیز گفت: در تهران حدود ۵۰ درصد افراد به دندانپزشک مراجعه می کنند که این مراجعه می تواند برای درد، ویزیت یا دریافت خدمات درمانی باشد.

پوسیدگی از کودکی شروع می شود

قربانی در پاسخ به سؤال همشهری درباره مهم ترین عوامل پوسیدگی دندان در کودکان گفت: دو عامل اصلی در این زمینه، بهداشت و تغذیه هستند. بسیاری از خوراکی هایی که کودکان مصرف می کنند می توانند در ایجاد پوسیدگی نقش داشته باشند. از سوی دیگر، کاهش آموزش و نظارت در دوران کرونا نیز در این زمینه بی تأثیر نبوده است. در این باره افزایش مصرف خوراکی های شیرین در کودکان و تغییر سبک زندگی پس از کرونا از مهم ترین علل پوسیدگی دندان کودکان شده است.

به گفته او، عادت های والدین نیز در سلامت دهان کودکان اهمیت زیادی دارد؛ اگر مسواک زدن و مراقبت از دندان در خانواده جدی گرفته نشود، احتمال انتقال این الگو به کودک نیز وجود دارد. برای کنترل پوسیدگی دندان به فرهنگ سازی جدی نیاز است و وزارت بهداشت در سال های اخیر تمرکز بیشتری بر اقدامات پیشگیرانه گذاشته است. همچنین مسائلی مانند کاهش نظارت والدین بر مسواک زدن و عدم استفاده از نخ دندان، ضرورت توجه بیشتر به آموزش و نهادینه کردن عادت های صحیح بهداشت دهان را افزایش می دهند.

رئیس اداره سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت با اشاره به اینکه آخرین بررسی جامع شاخص پوسیدگی دندان مربوط به سال ۱۳۹۱ است، گفت: در آن بررسی، افراد ۳۵ تا ۴۴ ساله به طور متوسط ۱۳ دندان پوسیده، کشیده یا پرشده داشتند. در گروه سنی ۶۵ سال به بالا هم حدود ۵۰ درصد بی دندانی گزارش شد. برای تغییر این وضعیت باید از کودکان شروع کنیم و فرهنگ مراقبت از دندان را از سنین پایین در آنها نهادینه کنیم.

بودجه مسواک و خمیردندان تأمین شده است

او درباره افزایش هزینه های دندانپزشکی نیز گفت: تعرفه های این خدمات هر سال از سوی شورای عالی بیمه اعلام می شود، اما افزایش هزینه مواد و تجهیزات دندانپزشکی فشار زیادی بر این بخش وارد کرده است. البته وزارت بهداشت در کنار ارائه خدمات پایه برای گروه های هدف، تلاش کرده ظرفیت مراکز دولتی را نیز افزایش دهد و در برخی مراکز، شیفت عصر فعال شده است تا خدماتی مانند عصب کشی با هزینه دولتی ارائه شود.

رئیس اداره سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت همچنین اعلام کرد بودجه تأمین و عرضه رایگان مسواک و خمیردندان برای امسال پیش بینی شده و در حوزه دندانپزشکی نیز از محل بیمه روستایی حدود ۱.۱ هزار میلیارد تومان برای خدمات دندانپزشکی در نظر گرفته شده است.

قربانی درباره بودجه حوزه شهری نیز گفت این اعتبار به شکل گلوبال و در کنار سایر بودجه های سلامت اختصاص پیدا می کند و دانشگاه های علوم پزشکی تا حد امکان از آن برای برنامه های سلامت دهان و دندان استفاده می کنند، هرچند افزایش قیمت مواد و تجهیزات باعث شده قدرت خرید این اعتبارات کاهش پیدا کند.

«باشم، یادت نره» برای نوزادان و مادران

او از آماده سازی پویش جدیدی با عنوان «باشم، یادت نره» خبر داد که مخاطب اصلی آن مادران و کودکان تازه متولدشده هستند. در این پویش، موضوع پوسیدگی دندان های شیری و اهمیت مراقبت از آنها مورد توجه قرار خواهد گرفت.

قربانی همچنین از آماده سازی دو کتاب خودمراقبتی سلامت دهان و دندان برای گروه های سنی صفر تا ۶ سال و ۶ تا ۱۲ سال خبر داد و گفت: این کتاب ها با همکاری جامعه دندانپزشکی آماده انتشار هستند تا در اختیار مراقبان سلامت قرار گیرند.

او همچنین از اجرای دو پیمایش ملی سلامت دهان و دندان در گروه های کودکان و بزرگسالان با تأمین بودجه وزارت بهداشت خبر داد و گفت: به زودی پس از حدود ۱۰ سال، پیمایش ملی جدید آغاز خواهد شد. نتایج این بررسی می تواند شاخص های سلامت دهان و دندان کشور را مشخص و مبنایی برای برنامه ریزی عملیاتی دانشگاه های علوم پزشکی باشد.

آموزش سلامت دهان به معلمان و مراقبان سلامت

قربانی با اشاره به نقش مدارس در پیشگیری از پوسیدگی گفت: آموزش معلمان دوره های پایه و مراقبان سلامت مدارس با همکاری وزارت بهداشت دنبال می شود. براساس دستور وزیر بهداشت هم دو محور آموزش امداد و نجات و کمک های اولیه و همچنین سلامت دهان و دندان در برنامه های آموزشی مورد توجه قرار گرفته است.

به گفته قربانی، جامعه دندانپزشکی نیز در کنار وزارت بهداشت قرار گرفته تا در زمینه ارتقای دانش و سواد سلامت دهان و دندان نقش بیشتری ایفا کند. مهرماه نیز به عنوان ماه سلامت دهان و دندان مورد توجه جامعه پزشکی قرار گرفته و کمپین هایی با همکاری انجمن های تخصصی برای انتقال پیام های سلامت به مردم در حال اجراست.

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین