سردرد میگرنی به زبان ساده؛ علائم، دلیل ها و روش های کنترل میگرن

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - میگرن معمولاً به شکل حمله های تکرارشونده بروز می کند. درد در بسیاری از افراد ضربان دار است و یک طرف سر را درگیر می کند، اما ممکن است در هر دو طرف سر نیز احساس شود. شدت حمله ها متفاوت است و گاهی انجام فعالیت های معمول را دشوار می کند.

بر اساس اطلاعات سازمان جهانی بهداشت، حمله میگرنی در بزرگسالان معمولاً بین ۴ تا ۷۲ ساعت طول می کشد. مدت و شدت حمله در افراد مختلف یکسان نیست و برخی مبتلایان پیش از شروع سردرد یا پس از پایان آن نیز علائمی را تجربه می کنند.

تشخیص میگرن بر اساس بررسی الگوی سردرد، علائم همراه و سابقه پزشکی انجام می شود. بنابراین، هر سردرد شدید یا ضربان داری را نمی توان بدون ارزیابی پزشکی میگرن دانست.

علائم سردرد میگرنی چیست؟

نشانه های میگرن از فردی به فرد دیگر متفاوت اند، اما چند علامت در میان مبتلایان شایع تر است.

درد ضربان دار سر

درد میگرنی معمولاً متوسط تا شدید است و ممکن است در یک طرف سر احساس شود. فعالیت هایی مانند راه رفتن سریع یا بالا رفتن از پله ها گاهی آن را تشدید می کنند. بااین حال، بعضی افراد درد را در دو طرف سر تجربه می کنند.

حساسیت به نور و صدا

نور شدید، صدای بلند و گاهی بوهای تند ممکن است هنگام حمله آزاردهنده باشند. به همین دلیل، بسیاری از افراد مبتلا ترجیح می دهند در محیطی آرام و کم نور استراحت کنند.

تهوع و استفراغ

تهوع از علائم رایج میگرن است و گاهی با استفراغ همراه می شود. این وضعیت ممکن است خوردن غذا و نوشیدن مایعات را دشوار کند.

خستگی و تغییرات خلقی

برخی افراد پیش از شروع درد، خستگی، بی حوصلگی، تحریک پذیری یا تغییر اشتها را تجربه می کنند. پس از پایان حمله نیز ممکن است برای مدتی احساس ضعف یا دشواری در تمرکز داشته باشند.

اورای میگرنی چیست؟

اورا به مجموعه ای از علائم عصبی موقت گفته می شود که معمولاً پیش از سردرد یا هم زمان با آن بروز می کنند. دیدن نورهای چشمک زن، خطوط زیگزاگی، نقاط نورانی یا بخش هایی تار در میدان دید از نشانه های احتمالی اوراست. گزگز و بی حسی نیز ممکن است رخ دهد.

اورا در همه مبتلایان وجود ندارد. این علائم معمولاً به تدریج ظاهر می شوند و هر علامت اغلب بین ۵ تا ۶۰ دقیقه طول می کشد. اگر اختلال بینایی، بی حسی یا مشکل گفتاری برای نخستین بار رخ دهد، ناگهانی باشد یا با الگوی همیشگی فرد تفاوت داشته باشد، باید احتمال علت های دیگر بررسی شود.

علت میگرن چیست و چه عواملی آن را تحریک می کنند؟

علت دقیق میگرن هنوز به طور کامل شناخته نشده است. پژوهش ها نشان می دهند فعالیت شبکه های عصبی مغز و سازوکارهای انتقال پیام های درد در بروز آن نقش دارند. عوامل ژنتیکی نیز مؤثرند؛ به همین دلیل، سابقه خانوادگی می تواند احتمال ابتلا را افزایش دهد.

میگرن صرفاً نتیجه استرس یا مشکلی در رگ های مغزی نیست. در بسیاری از افراد، ترکیبی از زمینه های زیستی و عوامل محیطی در بروز حمله ها نقش دارد.

مهم ترین محرک های احتمالی عبارت اند از:

• کم خوابی یا تغییر برنامه خواب: خواب ناکافی و نامنظم ممکن است زمینه حمله را فراهم کند.
• استرس: فشار روانی یا تغییرات شدید در سطح استرس ممکن است در بعضی افراد محرک باشد.
• گرسنگی و حذف وعده های غذایی: فاصله طولانی میان وعده ها می تواند احتمال سردرد را افزایش دهد.
• کم آبی بدن: نوشیدن ناکافی آب ممکن است سردرد را تشدید کند.
• نور شدید و بوهای تند: نورهای چشمک زن، عطرهای قوی و بعضی صداها برای برخی افراد آزاردهنده اند.
• تغییرات هورمونی: نوسان هورمون ها، به ویژه حوالی دوره قاعدگی، ممکن است بر حمله ها اثر بگذارد.
• تغییر در مصرف کافئین: مصرف زیاد کافئین یا قطع ناگهانی آن می تواند در بعضی افراد باعث سردرد شود.
• برخی خوراکی ها: محرک های غذایی در افراد مختلف متفاوت اند و یک خوراکی مشخص لزوماً برای همه مشکل ساز نیست.

برای شناسایی عوامل شخصی، زمان شروع سردرد، کیفیت خواب، وعده های غذایی و شرایط روزانه را ثبت کنید. حذف گسترده مواد غذایی بدون شواهد مشخص ضروری نیست و ممکن است رژیم غذایی را بی دلیل محدود کند.

هنگام شروع حمله میگرن چه کار کنیم؟

اگر فرد پیش تر میگرن داشته و علائم آشنای حمله در او ظاهر شده است، رعایت چند نکته ممکن است به کاهش ناراحتی کمک کند:

• در محیط آرام استراحت کنید: اتاقی کم نور و ساکت می تواند حساسیت به نور و صدا را کمتر کند. در صورت امکان، استفاده از تلفن همراه و حضور در محیط های پرسروصدا را محدود کنید.
• از کمپرس خنک استفاده کنید: قراردادن پارچه خنک روی پیشانی ممکن است تسکین موقتی ایجاد کند. یخ را مستقیماً روی پوست نگذارید.
• مایعات کافی بنوشید: تأمین مایعات اهمیت دارد، به ویژه اگر فرد به دلیل تهوع کمتر آب نوشیده باشد. استفراغ مکرر یا ناتوانی در نگه داشتن مایعات نیازمند ارزیابی پزشکی است.
• دارو را طبق دستور مصرف کنید: اگر پزشک دارویی برای کنترل حمله تجویز کرده است، آن را مطابق دستور مصرف کنید. انتخاب دارو به شدت درد، بیماری های زمینه ای، داروهای دیگر و شرایط فرد بستگی دارد.

این اقدامات برای کنترل علائم به کار می روند و جایگزین بررسی پزشکی نیستند؛ به خصوص اگر سردرد تازه، غیرمعمول یا شدیدتر از حمله های قبلی باشد.

روش های درمان میگرن چیست؟

درمان میگرن معمولاً دو هدف دارد: کنترل حمله های فعلی و کاهش تعداد یا شدت حمله های آینده. پزشک با توجه به سابقه فرد، دفعات سردرد، علائم همراه و وضعیت سلامت او درباره روش مناسب تصمیم می گیرد.

درمان حمله میگرنی

برای تسکین حمله ممکن است از مسکن های مناسب یا داروهای اختصاصی میگرن استفاده شود. اگر تهوع و استفراغ شدید باشد، کنترل این علائم نیز اهمیت دارد.

مصرف مکرر بعضی مسکن ها یا داروهای میگرن می تواند به سردرد ناشی از مصرف بیش ازحد دارو منجر شود. اگر مرتب به دارو نیاز پیدا می کنید، با پزشک درباره برنامه درمانی مشورت کنید و دوز دارو را خودسرانه افزایش ندهید.

درمان پیشگیرانه

برای افرادی که حمله های مکرر، شدید یا مختل کننده فعالیت های روزانه دارند، ممکن است داروهای پیشگیرانه تجویز شود. هدف این درمان کاهش دفعات و شدت حمله هاست، نه تسکین فوری درد.

انتخاب دارو به شرایط هر فرد بستگی دارد. بیماری های زمینه ای، داروهای مصرفی و احتمال بارداری از عواملی هستند که می توانند بر تصمیم پزشک اثر بگذارند.

چگونه احتمال حمله های میگرنی را کاهش دهیم؟

هیچ روش روزمره ای نمی تواند از همه حمله های میگرنی جلوگیری کند، اما ایجاد عادت های منظم ممکن است به کنترل بهتر آن کمک کند:

۱. خواب منظم داشته باشید. ساعت خواب و بیداری را تا حد امکان ثابت نگه دارید.
۲. وعده های غذایی را حذف نکنید. غذاخوردن در زمان های نسبتاً مشخص به جلوگیری از گرسنگی طولانی مدت کمک می کند.
۳. آب کافی بنوشید. نیاز بدن به مایعات با توجه به فعالیت، آب وهوا و وضعیت سلامت متفاوت است.
۴. فعالیت بدنی متناسب داشته باشید. پیاده روی و ورزش منظم با شدت مناسب می توانند بخشی از برنامه مراقبت باشند. بهتر است شدت فعالیت را به تدریج افزایش دهید.
۵. برای مدیریت استرس وقت بگذارید. تمرین های تنفسی، استراحت کوتاه و روش های آرام سازی ممکن است برای برخی افراد مفید باشند.
۶. دفترچه سردرد تهیه کنید. تاریخ و مدت حمله، علائم، کیفیت خواب، خوراکی ها و داروهای مصرفی را یادداشت کنید. این اطلاعات می توانند به شناسایی الگوهای احتمالی و تصمیم گیری بهتر پزشک کمک کنند.

تفاوت میگرن با سردرد معمولی چیست؟

سردرد تنشی یکی از انواع شایع سردرد است که معمولاً به شکل فشار یا احساس سفتی در دو طرف سر توصیف می شود. درد آن اغلب خفیف تا متوسط است و معمولاً به اندازه میگرن با تهوع یا حساسیت شدید به نور و صدا همراه نیست.

در مقابل، میگرن می تواند درد ضربان دار متوسط تا شدید ایجاد کند و فعالیت بدنی معمول نیز گاهی آن را تشدید می کند. تهوع، حساسیت به نور و صدا و اورا از علائمی هستند که ممکن است به تشخیص میگرن کمک کنند.

البته این تفاوت ها قطعی نیستند و علائم انواع سردرد ممکن است با هم هم پوشانی داشته باشند. تشخیص دقیق، به ویژه در سردردهای جدید یا در صورت تغییر الگوی سردرد، باید با ارزیابی پزشکی انجام شود.

چه زمانی سردرد نیازمند مراجعه فوری به پزشک است؟

بیشتر حمله های میگرنی با برنامه درمانی مناسب قابل کنترل اند، اما بعضی سردردها ممکن است نشانه یک مشکل جدی باشند. در صورت بروز هر یک از نشانه های زیر، فوراً از خدمات اورژانسی کمک بگیرید:

• سردرد ناگهانی و بسیار شدید که در مدت کوتاهی به اوج می رسد؛
• ضعف یا بی حسی ناگهانی یک طرف بدن، افتادگی صورت یا اختلال در صحبت کردن؛
• از دست دادن ناگهانی بینایی، اختلال شدید تعادل یا گیجی؛
• سردرد همراه با تب بالا و سفتی گردن؛
• سردرد شدید پس از ضربه به سر، به ویژه اگر با علائم دیگری همراه باشد.

اگر سردردها به تدریج بیشتر یا شدیدتر شده اند، دفعات آن ها افزایش یافته یا برای کنترلشان مرتب به دارو نیاز دارید، به پزشک مراجعه کنید. حمله ای که بیش از ۷۲ ساعت ادامه پیدا کند یا علائم اورای آن بیش از یک ساعت طول بکشد نیز باید سریع ارزیابی شود.

آیا میگرن درمان قطعی دارد؟

در حال حاضر، درمانی که میگرن را در همه افراد برای همیشه از بین ببرد وجود ندارد؛ اما روش های درمانی می توانند در بسیاری از موارد به کاهش شدت و دفعات حمله ها کمک کنند.

برخی افراد با تنظیم خواب، تغذیه و فعالیت روزانه بهبود قابل توجهی را تجربه می کنند، درحالی که برخی دیگر به داروهای اختصاصی یا درمان پیشگیرانه نیاز دارند. میزان پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است؛ بنابراین، برنامه درمانی باید متناسب با وضعیت هر فرد تنظیم شود.

جمع بندی

میگرن یک اختلال عصبی است که می تواند با سردرد ضربان دار، تهوع، حساسیت به نور و صدا و گاهی اختلالات بینایی همراه باشد. زمینه ژنتیکی و عواملی مانند کم خوابی، استرس، گرسنگی و تغییرات هورمونی ممکن است در بروز حمله ها نقش داشته باشند.

شناخت علائم، شناسایی محرک های شخصی، رعایت برنامه منظم خواب و غذا و استفاده درست از داروها می تواند به کنترل بهتر میگرن کمک کند. بااین حال، سردرد ناگهانی و بسیار شدید یا سردرد همراه با علائم عصبی جدید را نباید خودسرانه به میگرن نسبت داد؛ چنین شرایطی به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارند.

منابع

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین