دیابت از آنچه فکر می کنید به شما نزدیک تر است - چند رفتار غلط والدین که می تواند کودک را دیابتی کند

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از همشهری - پروانه بندپی: آمارها نشان می دهد دست کم ۱۴ درصد جمعیت بالای ۲۵ سال کشور و بیش از ۱۶ درصد جمعیت استان تهران به دیابت مبتلا هستند. رقمی که با احتساب افراد مبتلا به پیش دیابت، به حدود ۲۰ میلیون نفر می رسد. این آمار نگران کننده در حالی است که بسیاری از مبتلایان هنوز از بیماری خود خبر ندارند. از سوی دیگر، بخشی از جامعه نیز شناخت درستی از دیابت ندارد و تصور می کند تنها افرادی دیابتی محسوب می شوند که انسولین تزریق می کنند! در حالی که دیابت نوع ۲ که ارتباط نزدیکی با سبک زندگی دارد، بخش بزرگی از مبتلایان را دربرمی گیرد.

چاقی؛ یکی از مهم ترین عوامل خطر دیابت

۲۰ تا ۲۶ آبان، هفته ملی دیابت نام گذاری شده است. به همین مناسبت و با توجه به نام گذاری روز اول این هفته به عنوان «پیشگیری از دیابت»، همشهری با دکتر مریم رزاقی آذر، فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم و پژوهشگر درباره عوامل ابتلا به دیابت و راه های پیشگیری از آن گفتگو کرده است.

رزاقی آذر با اشاره به تفاوت عوامل زمینه ساز دیابت نوع یک و دو می گوید: «دیابت نوع یک بیشتر منشأ خودایمنی دارد؛ یعنی در این بیماری، سیستم ایمنی بدن علیه سلول های تولیدکننده انسولین در لوزالمعده آنتی بادی تولید می کند. اما در دیابت نوع ۲، زمینه ژنتیکی نقش پررنگ تری دارد و سلول های بدن به انسولین مقاوم می شوند. البته عوامل محیطی هم در بروز این نوع دیابت بسیار مؤثرند.»

این متخصص غدد، چاقی را یکی از مهم ترین عوامل محیطی مؤثر در ابتلا به دیابت می داند و توضیح می دهد: «چاقی را مادر بسیاری از بیماری ها می دانند. درباره دیابت، چاقی می تواند مقاومت به انسولین ایجاد کند و زمینه افزایش قند خون، فشار خون و چربی خون را فراهم کند. چاقی در کودکان هم پیامدهای متعددی دارد؛ از جمله جلو افتادن سن استخوانی، بسته شدن زودتر صفحات رشد و کاهش قد نهایی. کودکان چاق همچنین در سنین بالاتر بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار می گیرند. بنابراین کم تحرکی، یکی از عوامل خطر قابل پیشگیری است که با اصلاح آن می توان احتمال ابتلا به دیابت را کاهش داد.»

عادت های غذایی ناسالم از کودکی شکل می گیرند

این فوق تخصص غدد، تغذیه نامناسب و مصرف زیاد کربوهیدرات ها را نیز از عوامل مؤثر در افزایش خطر دیابت عنوان می کند و می گوید: «این مسئله مخصوصا در کودکان اهمیت زیادی دارد. چون عادت های غذایی از سال های اولیه زندگی شکل می گیرند. متاسفانه خیلی از والدین هر روز به فرزندانشان شکلات، شیرینی، بستنی و نوشیدنی های شیرین از جمله نوشابه می دهند. وقتی کودک به مصرف روزانه مواد غذایی شیرین عادت می کند، ذائقه اش به شیرینی گرایش پیدا می کند و این عادت ممکن است تا بزرگسالی ادامه یابد. درنتیجه به تدریج چاق تر می شود و در آینده ممکن است به فشار خون بالا، چربی خون بالا و افزایش قند خون یا همان دیابت مبتلا شود.»

دکتر رزاقی آذر اضافه می کند: «افزایش چربی خون می تواند به رسوب کلسترول در دیواره رگ ها و ایجاد تصلب شرایین یا تنگ شدن عروق منجر شود. در چنین شرایطی، احتمال تشکیل لخته در رگ های تنگ شده افزایش پیدا می کند و سکته های مغزی و قلبی، تنگی عروق بزرگ پاها و حتی قانقاریا ممکن است اتفاق بیفتد. همه اینها از پیامدهای کم تحرکی و رعایت نکردن رژیم غذایی سالم و مناسب هستند.»

دیابت همیشه ارثی نیست

این فوق تخصص غدد در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است فردی بدون سابقه خانوادگی دیابت به این بیماری مبتلا شود، می گوید: «بله، گاهی فرد بدون اینکه کسی در خانواده اش مبتلا به دیابت باشد، به این بیماری دچار می شود. ژن های مستعدکننده ابتلا به دیابت ممکن است حتی از نسل های قبل و اجداد به فرد منتقل شده باشند.»

یک باور رایج اما غلط

رزاقی آذر می گوید: «یکی از باورهای نادرست رایج در میان خانواده های ایرانی این است که کودکان تپل سالم تر و زیباترند. این نگاه حتی در میان بزرگسالان هم وجود دارد. به طوری که بعضی افراد، مخصوصا مردها شکم داشتن را نشانه اعتبار و جایگاه خود می دانند.»

این فوق تخصص غدد می گوید: «حتی در کودکان زیر شش ماه هم اگر اضافه وزن و چاقی ایجاد شود، تعداد سلول های چربی بدن افزایش پیدا می کند و این سلول ها در بدن باقی می مانند. حتی اگر فرد بعداً در آینده وزن کم کند، سلول های چربی کوچک تر می شوند، اما تعدادشان کاهش پیدا نمی کند.»

فاصله شام تا خواب را رعایت کنید

این متخصص غدد برای پیشگیری از چاقی و دیابت توصیه می کند: «دست کم دو ساعت بین آخرین وعده غذایی و زمان خواب فاصله بیندازید و از خوردن تنقلات و مواد غذایی بلافاصله قبل از خواب خودداری کنید. همچنین باید از پرخوری پرهیز کرد و مصرف غذاهای چرب و شیرین را هم کاهش داد.»

او با اشاره به نقش چربی در افزایش دریافت کالری می گوید: «خیلی از خانواده ها موقع پخت برنج، آب و روغن زیاد به آن اضافه می کنند تا خوشمزه تر شود. در حالی که هر گرم چربی ۹ کالری و هر گرم کربوهیدرات ۴ کالری انرژی دارد؛ یعنی انرژی چربی بیش از ۲ برابر کربوهیدرات است. ضمن اینکه بسیاری از شیرینی ها هم حاوی چربی هستند.»

رزاقی آذر مصرف روزانه بستنی و شکلات را هم از عادت های غذایی نامناسب می داند و می گوید: «مصرف گاه به گاه این مواد غذایی اشکالی ندارد، اما خوردن روزانه آنها می تواند باعث چاقی شود. بهتر است میوه و سبزیجات جایگزین بخشی از این خوراکی ها شوند. البته مصرف میوه هم باید متعادل باشد. بعضی از بیماران می گویند روزانه یک کیلو میوه می خورند و تصور می کنند که قند طبیعی میوه هیچ مشکلی ایجاد نمی کند. در حالی که در مصرف میوه هم باید تعادل را رعایت کرد.»

او می گوید: «برای کاهش وزن و داشتن وزن ایده آل می توان سه وعده اصلی و دو میان وعده در برنامه غذایی خود داشت. مثلا ساعت ۱۰ صبح و حدود ۴ تا ۵ عصر یک واحد میوه یا یک لیوان شیر مصرف شود. همراه غذا هم می توان از ماست کم چرب و سبزیجات استفاده کرد. ماست چند ساعت در معده باقی می ماند و می تواند به ایجاد احساس سیری طولانی تر کمک کند. همچنین کاهش حجم غذا و تقسیم آن در وعده های بیشتر، به تدریج به کنترل اشتها کمک می کند.»

این فوق تخصص غدد، مهم ترین توصیه خود برای پیشگیری از دیابت را پرهیز از چاقی می داند و تأکید می کند: «مهم ترین توصیه من به مردم به عنوان متخصص غدد این است که تا می توانید، از چاقی فرار کنید.»

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین