اولتیماتوم بی سابقه آمریکا به 35 کشور برای قطع ارتباط با چین - پشت پرده رقابت قدرت ها

به گزارش سرویس بین الملل خبر ناب به نقل از همشهری - هشمهری آنلاین، رقابت آمریکا و چین بر سر هوش مصنوعی در حال عبور از سطح مدل های زبانی و تراشه هاست و به مرحله شکل دهی به بلوک های فناوری رسیده است.

بر اساس پیش نویس نامه ای که وزارت خارجه آمریکا تهیه کرده و رویت آن توسط رویترز گزارش شده، واشنگتن به ۳۵ کشوری که «بیانیه فرصت هوش مصنوعی» را امضا کرده اند هشدار داده است که عضویت هم زمان در ابتکار آمریکایی «پکس سیلیکا» (Pax Silica) و چارچوب رقیب چینی می تواند با ادامه همکاری آنها با ائتلاف آمریکایی ناسازگار باشد.

با این حال، منابع موجود تأکید دارند که این نامه تاکنون ارسال نشده و متن آن نیز ممکن است تغییر کند.

پکس سیلیکا از یک ائتلاف فناوری به ابزار زنجیره تأمین تبدیل شده است

پکس سیلیکا در دسامبر ۲۰۲۵ با محوریت امنیت زنجیره های تأمین هوش مصنوعی، تراشه، مواد معدنی حیاتی، انرژی و زیرساخت های پیشرفته شکل گرفت.
طبق اطلاعات وزارت خارجه آمریکا، این ابتکار پس از نشست ژوئن ۲۰۲۶ به ۲۴ عضو اعلامیه پکس سیلیکا رسید و ۳۵ کشور نیز بیانیه جداگانه «فرصت هوش مصنوعی» را امضا کردند. بنابراین موضوع صرفاً پیوستن به یک پیمان هوش مصنوعی نیست؛ واشنگتن در حال پیوند دادن دسترسی به زنجیره های تأمین، سرمایه گذاری، تراشه و زیرساخت محاسباتی با انتخاب های ژئوپلیتیکی کشورهاست.
در طرف مقابل، چین در ژوئیه ۲۰۲۶ «سازمان همکاری هوش مصنوعی جهان» یا وایکُو (WAICO) را راه اندازی کرد؛ ابتکاری که بر توسعه ظرفیت هوش مصنوعی اعضا، همکاری بین المللی و دسترسی گسترده تر به فناوری تأکید دارد.

طبق گزارش جاکارتا پست، این سازمان در حال حاضر ۳۷ عضو دارد و کشورهایی از جنوب شرق آسیا نیز در آن حضور دارند؛ به این ترتیب، رقابت واشنگتن و پکن عملاً در حال تبدیل شدن به رقابت بر سر شبکه های بین المللی فناوری است.

برتری مدل های آمریکایی دیگر یک فاصله بزرگ و دست نیافتنی نیست

اهمیت فشار جدید آمریکا زمانی روشن تر می شود که فاصله فنی دو طرف بررسی شود. شاخص هوش مصنوعی دانشگاه استنفورد نشان می دهد در مارس ۲۰۲۶، برترین مدل آمریکایی تنها ۲.۷ درصد از برترین مدل چینی جلوتر بوده است؛ در ماه های قبل نیز مدل های دو کشور چند بار جایگاه نخست را میان خود جابه جا کرده اند. این شاخص البته فقط عملکرد مدل های پیشرو را اندازه گیری می کند و به معنای برابری کامل دو کشور در تراشه، سرمایه، مراکز داده یا پژوهش نیست.

از سوی دیگر، نقطه قوت چین فقط در نزدیک شدن به مرز عملکرد نیست؛ هزینه و دسترسی به یکی از ابزارهای اصلی رقابت تبدیل شده است.

رویترز گزارش داده شرکت های چینی مانند دیپ سیک، زی اِی آی و مینی مکس با محدودیت شدیدتر سرمایه و دسترسی به تراشه های پیشرفته، مدل های ارزان تر و وزن باز عرضه کرده اند. گزارش های جدید درباره جنگ قیمتی چین نیز نشان می دهد رقابت در این کشور از کاهش قیمت توکن ها به سمت سنجش هزینه انجام یک وظیفه کامل هوش مصنوعی در حال حرکت است.
همین مسئله، معادله کشورهای در حال توسعه را پیچیده می کند.

برای کشوری که به دنبال راه اندازی مرکز داده، تأمین توان محاسباتی یا استفاده گسترده از مدل های هوش مصنوعی است، فقط بالاترین امتیاز یک مدل اهمیت ندارد؛ قیمت پردازش، امکان شخصی سازی، دسترسی به مدل های وزن باز، زیرساخت ابری، تأمین تراشه و شرایط سرمایه گذاری نیز تعیین کننده اند.
گزارش های جدید درباره مدل های چینی نیز از کاهش قابل توجه هزینه استفاده از برخی مدل های منبع باز نسبت به مدل های پیشرو آمریکایی حکایت دارند.

فشار آمریکا می تواند «پرده آهنین دیجیتال» را به زیرساخت هوش مصنوعی بکشاند

اگر پیش نویس آمریکا به سیاست اجرایی تبدیل شود، پیامد آن صرفاً خروج کشورها از یک سازمان بین المللی نخواهد بود.
مسئله می تواند به انتخاب تأمین کننده تراشه، مراکز داده، خدمات ابری، تجهیزات مخابراتی، مدل هوش مصنوعی و حتی استانداردهای فنی برسد. به همین دلیل، برخی تحلیل های ژئوپلیتیکی از احتمال شکل گیری دو اکوسیستم فناوری رقیب سخن می گویند؛ وضعیتی که پیش تر درباره تجهیزات مخابراتی نیز با تعبیر «پرده آهنین دیجیتال» توصیف شده بود.

اما واکنش کشورها نشان می دهد این دو قطبی شدن هنوز قطعی نیست. سنگاپور رسماً اعلام کرده دعوت نامه وایکُو را دریافت کرده و عضویت یا همکاری با یکی از این ابتکارها را در چارچوب روابط گسترده تر خود با چین و دیگر طرح های بین المللی بررسی می کند؛ دولت این کشور همچنین تأکید کرده که موضع مشترکی در آسه آن درباره پکس سیلیکا یا وایکُو وجود ندارد.

در همین حال، مذاکرات مستقیم واشنگتن و پکن نشان می دهد رقابت الزاماً به معنای قطع کامل ارتباط نیست. وزیر خزانه داری آمریکا و معاون نخست وزیر چین در ۲۰ سپتامبر برای گفت وگو درباره هوش مصنوعی، تجارت و مواد معدنی حیاتی دیدار می کنند و موضوع ایجاد قواعد حفاظتی برای هوش مصنوعی نیز در دستور کار قرار دارد.

این گفت وگوها در آستانه دیدار دونالد ترامپ و شی جین پینگ در ۲۴ سپتامبر انجام می شود.
در نتیجه، آنچه اکنون در حال شکل گیری است را نمی توان هنوز یک «جنگ سرد دیجیتال» کامل دانست؛ اما نشانه ها از تبدیل هوش مصنوعی به زیرساخت اصلی رقابت قدرت های بزرگ حکایت دارد.

آمریکا تلاش می کند برتری خود را از طریق تراشه، سرمایه، مراکز داده و شبکه متحدان تثبیت کند و چین همزمان با نزدیک کردن فاصله فنی، بر مدل های وزن باز، قیمت پایین تر، مقیاس صنعتی و دسترسی کشورهای در حال توسعه تکیه دارد.

برای کشورهایی که میان این دو قطب قرار گرفته اند، مسئله اصلی دیگر صرفاً انتخاب یک مدل هوش مصنوعی نیست؛ بلکه حفظ امکان انتخاب میان چند زنجیره تأمین، چند ارائه دهنده فناوری و چند شریک سرمایه گذاری است.

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین