فروپاشی دیوار دفاع مشروع در مقابل جنایت جنگی - اعتراف تلخ استراتژیست یهودی به جنایتکار بودن ارتش اسرائیل

به گزارش سرویس بین الملل خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - نشریه نیویورکر در یادداشتی تحلیلی به قلم یک روزنامه نگار اسپانیایی، به بررسی تحول فکری مایکل والزر، فیلسوف و نظریه پرداز آمریکایی در قبال جنگ غزه پرداخته است. والزر که اکنون ۹۰ سال سن دارد، استاد ممتاز موسسه مطالعات پیشرفته در پرینستون و سردبیر پیشین مجله چپ گرای دیسنت است. او با نگارش کتاب «جنگ های عادلانه و ناعادلانه» در نزدیک به ۵۰ سال پیش، تلاش کرد تا مرزهای حق و باطل را در علل و نحوه هدایت جنگ ها ترسیم کند. این کتاب پس از جنگ ویتنام نوشته شد و هنوز هم در بسیاری از مدارس نظامی از جمله وست پوینت به عنوان متن درسی تدریس می شود.

اصول بنیادین «جنگ های عادلانه و ناعادلانه» پیچیده نیست. بر اساس این کتاب، دفاع از کشور در برابر تهاجم عادلانه است، اما بمباران کورکورانه شهرها برای وادار کردن دشمن به تسلیم، ناعادلانه تلقی می شود. در نظریه او، عدالت در آغاز جنگ که همان حق دفاع است، از عدالت در نحوه جنگیدن و رعایت حقوق غیرنظامیان کاملاً مجزا در نظر گرفته می شود. با این حال، تحولات پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ میلادی در سرزمین های اشغالی و نوار غزه، این فیلسوف یهودی را در مسیر یک بازنگری عمیق و دردناک قرار داد.

از توجیه اولیه تا اعتراف به محاصره ناعادلانه

والزر که همواره حامی موجودیت تل آویو بوده است، در روزهای نخست پس از هفتم اکتبر حق این رژیم را برای پاسخگویی به رسمیت شناخت، اما خیلی زود محاصره طولانی مدت غزه را یک اقدام کاملاً ناعادلانه توصیف کرد. او با استناد به متون مذهبی یهودیت تاکید کرد که محاصره کامل یک شهر ممنوع است و همواره باید مسیری برای خروج غیرنظامیان باز گذاشته شود. والزر در ماه های ابتدایی جنگ معتقد بود که اصل جنگ تل آویو عادلانه است و پنهان شدن نیروهای مقاومت در میان غیرنظامیان، اجتناب از تلفات را غیرممکن کرده است، اما با گذشت زمان و افزایش تصاعدی آمار کشته شدگان، لحن و نگاه این فیلسوف نیز تغییر کرد.

والزر در ماه های ابتدایی جنگ معتقد بود که اصل جنگ تل آویو عادلانه است و پنهان شدن نیروهای مقاومت در میان غیرنظامیان، اجتناب از تلفات را غیرممکن کرده است، اما با گذشت زمان و افزایش تصاعدی آمار کشته شدگان، لحن و نگاه این فیلسوف نیز تغییر کرد.

نخستین نشانه های این تغییر در سپتامبر ۲۰۲۴ و پس از انفجار پیجرها در لبنان و سوریه نمایان شد. این رویداد که به کشته و مجروح شدن هزاران نفر از جمله کودکان منجر شد، والزر را واداشت تا در مقاله ای در نیویورک تایمز این اقدام را یک حمله تروریستی و احتمالاً جنایت جنگی بخواند که تندترین انتقاد او از مقامات تل آویو تا آن زمان به شمار می رفت.

فروپاشی مرزهای نظریه دفاع مشروع

با طولانی شدن جنگ و مشخص شدن ابعاد ویرانی ها، والزر به تدریج با ایده موشه یعلون، وزیر دفاع پیشین اسرائیل هم سو شد که معتقد بود این مناقشه به دو جنگ مجزا تبدیل شده است؛ یک دفاع مشروع در ابتدا و یک جنگ ناعادلانه برای پاکسازی قومی در شمال غزه در مقطع کنونی. والزر در گفتگو با خبرنگار نیویورکر اعتراف کرد که همواره سعی داشته قضاوت درباره مشروعیت جنگ و نحوه جنگیدن را از یکدیگر جدا نگه دارد، اما اکنون این دیوار در ذهن او در حال فروپاشی است.

او با صدایی آمیخته به تسلیم گفت که کشتار مداوم و بی رحمانه در غزه، اساساً کل این جنگ را به یک جنگ ناعادلانه تبدیل کرده است. این چرخش تاریخی در تفکر کسی رخ می دهد که نیم قرن از استقلال این دو مفهوم دفاع کرده بود. او اکنون استدلال می کند که همان طور که در موارد اضطراری مربوط به بقا، حقانیت هدف می تواند اقدامات غیراخلاقی را توجیه کند، در نقطه مقابل نیز، عبور از مرزهای کشتار شدید می تواند حقانیت اولیه هدف را به طور کامل از بین ببرد.

انتقاد صریح در قلب اسرائیل

اوج این تحول فکری زمانی آشکار شد که والزر در کنفرانسی که به افتخار او در قدس برگزار شده بود، سخنرانی کرد. او در برابر حضاری که برخی از آن ها منتقدان سرسخت او بودند، با صراحت حملات اخیر به غزه را با هدف غیرقابل سکونت کردن این منطقه توصیف کرد و تاکید داشت که تل آویو محاصره را به گونه ای مدیریت کرده است که هیچ پایانی برای رنج و هیچ تسکینی برای آوارگان متصور نیست.

او در این سخنرانی تاریخ ساز افزود که تلاش برای پیروزی، زمانی که هیچ راهی برای پیروز شدن جز نابودی غزه و بیرون راندن تمام یا بیشتر مردم آن وجود ندارد، یک تلاش کاملاً جنایتکارانه است. این سخنان در سالنی که به احترام او سکوت کرده بود بازتابی گسترده یافت و والزر در پایان از مقامات تل آویو خواست تا پیش از آنکه نهادهای بین المللی به حساب آن ها رسیدگی کنند، خودشان به محاسبه اعمالشان بپردازند.

سرخوردگی از توجیهات و وفاداری به اصول

در پایان گفت‎وگوها میان روزنامه نگار و فیلسوف، والزر به سرخوردگی خود از رویکردهای دولت جدید آمریکا در قبال ونزوئلا و ایران اشاره کرد و کاربرد ادبیات جنگ عادلانه توسط مقامات تندرو را مورد انتقاد قرار داد. او همچنین از جریان چپ گرای آمریکا که اکنون تنها در یک جبهه می جنگند و اصول پیشین خود را فراموش کرده اند، ابراز بیگانگی کرد، اما بزرگترین درگیری او درونی و با وجدان خودش بود.

او اعتراف کرد که در قضاوت درباره ویرانگری جنگ غزه بیش از حد کند عمل کرده است. والزر گفت دوستان اسرائیلی اش مدام به او اطمینان می دادند که ارتش در انتخاب اهداف خود دقت می کند، اما او دیر متوجه شد که این ادعاها حقیقت نداشته و سیاستی پنهان برای غیرقابل سکونت کردن بخش هایی از غزه در جریان بوده است. با وجود این حسرت و تاخیر در قضاوت، والزر در ۹۰ سالگی همچنان بر این باور است که تلاش کرده تا گفتگویی را پایه گذاری کند که در نهایت به پایان دادن به جنگ ها کمک کند. فیلسوفی که نیم قرن پیش برای توجیه دفاع نظریه پردازی کرده بود، اکنون به نمادی از وجدان بیدار در برابر جنایاتی تبدیل شده است که چارچوب های تئوریک خودش را نیز در هم شکسته است.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین