ثبت جهانی قلعه الموت پایان راه نیست - الموت چگونه می تواند به ایران امروز درس تاب آوری بدهد؟

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از همشهری - همشهری آنلاین، کارشناسان میراث فرهنگی در نشست تخصصی «میراث استراتژیک قلعه الموت» تأکید کردند که ثبت جهانی این مجموعه به عنوان سی امین اثر ایران در فهرست یونسکو، پایان راه نیست؛ بلکه آغاز مسیری برای شناخت عمیق تر، حفاظت مؤثرتر و بهره گیری از دانش و تجربه تاریخی نهفته در این میراث است.
مدیرکل حفظ و احیای بناها، محوطه ها و بافت های تاریخی و دبیر این نشست، با تاکید بر اینکه موضوع ثبت های جهانی دیگر آثار فاخر یا با شکوه معماری نیستند، گفت: «ثبت های جهانی آثاری هستند که در حقیقت حرف ها و موضوعات جدی در دل خود نهان دارند. پیشینیان ما در این سرزمین شیوه زیست را به بهترین و عالی ترین شکل رقم زدند و این موضوع در قلعه الموت دیده می شود.»
فاطمه داوری ادامه داد: «ثبت جهانی قلعه الموت که بیشتر از اینکه یک منظومه معماری باشد، یک منظومه مدیریت استراتژیک در این سرزمین است، به ما گوشزد می کند که ثبت جهانی پایان راه نیست؛ آغاز راه حفاظت در مفهوم کلان است. به طوری که تجارب تاریخی را در زندگی امروزی را به کار ببندیم.»

ارتقای سواد میراثی نسل جدید

قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در این نشست اظهار کرد: «۱۱۰ نفر بیش از ۵ سال به صورت مستمر برای تهیه و تکمیل پرونده الموت تلاش کردند تا این موفقیت حاصل شد و سی امین اثر ایران در فهرست یونسکو جای گرفت. ثبت جهانی یک اثر حاصل تلاش جمعی و نتیجه سال ها کار کارشناسی، پژوهشی و مدیریتی است.»

علی دارابی افزود: «ثبت جهانی یک اثر پایان کار نیست بلکه تازه آغاز کار ماست. حفاظت، نگهداری، بهره برداری صحیح و معرفی این میراث به نسل جوان، مسئولیت بزرگی است که پس از ثبت جهانی بر عهده ماست. باید کاری کنیم نسل جوان با دارایی های تاریخی و فرهنگی کشور خود آشنا شود، به آنها افتخار کند و در قبال حفظ و انتقال این میراث به نسل های آینده احساس مسئولیت داشته باشد.»
دارابی با تاکید بر ضرورت افزایش سواد میراثی جامعه گفت: «باید تلاش کنیم از فرصت ثبت جهانی برای ارتقای سواد میراثی مردم استفاده کنیم تا توجه به میراث فرهنگی به بخشی از فرهنگ عمومی کشور تبدیل شود. حفاظت و بهره برداری شایسته از این میراث، مسئولیتی مشترک است که باید آن را برای نسل های آینده به بهترین شکل انجام دهیم.»

ایران، آغاز هر داستان

رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به اینکه ایران گنجینه ای عظیم از میراث و داستان های ناگفته است که باید با بهره برداری از آنها، ثروت نمادین را به ثروت مادی و اجتماعی تبدیل کرد، گفت: «ایران سرزمینی است که اگر دور آن را دیوار بکشند، همه جا میراث جهانی است؛ مشکل ما این است که از میان صدها اثر قابل ثبت جهانی، کدام را انتخاب کنیم.»

حجت الله ایوبی، در ادامه ثبت جهانی یک اثر را به معنای معرفی یک ثروت نمادین جهانی عنوان کرد که بهره برداری از آن می تواند آغازگر تحولات بزرگی باشد. او ادامه داد: «باید تلاش کنیم این ثروت نمادین را تبدیل به ثروت مادی و اجتماعی کنیم. جهانی شدن، افزایش بازدید گردشگران، ارزش هایی که خلق کرده ایم و خلق ثروت های جدید، همگی از نتایج این فرآیند است. رسانه ها، همچون رسانه ملی و سایر رسانه ها و هنرمندان باید در معرفی این سرمایه ها نقش فعال تری ایفا کنند.»
ایوبی افزود: «پروژه هایی مانند "ایران، آغاز هر داستان" را با هدف معرفی گنج های پنهان و داستان های ناگفته ایران طراحی کرده ایم. قدیمی ترین نیایش ها، ادبیات عرفانی، موسیقی و سازهای کهن، همگی ریشه در این سرزمین دارند و نشان می دهند که زندگی بشر و تمدن، ریشه های عمیقی در ایران دارد. با شناسایی و معرفی سرمایه های فرهنگی، شاهد رونق گردشگری و ارتقای جایگاه ایران در سطح جهانی خواهیم بود.»

یادآوری پیشینه ملی به نسل جوان

در ادامه نشست معاون راهبردی و امور مجلس رئیس جمهوری ثبت جهانی الموت را شایسته یک جشن بزرگ ملی دانست و گفت: «ثبت بین المللی یک اثر مانند صدور شناسنامه برای هویت آن کشور است و ایران همیشه در زمینه ثبت جهانی سرافراز بوده و هست.»
محسن اسماعیلی در ادامه به بحران هویت نسل جدید اشاره کرد و ادامه داد: «یکی از راه حل های این بحران، یادآوری پیشینه ملی به نسل جوان است.»

الموت؛ مدلی از حکمرانی تاب آور

دبیر کل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، ثبت جهانی الموت را قبل از هر چیز مرهون خوشنامی ایران فرهنگی بزرگ عنوان کرد و گفت: «زمانی که در یونسکو نام ایران برده می شود، کمتر کسی است که سرش را به علامت احترام و خضوع تکان ندهد.»
حسن فرطوسی، ثبت جهانی الموت را همچنین نتیجه یک کارگروهی دانست و افزود: «با کار گروهی هماهنگ می توانیم نتایج ارزشمند ایجاد کنیم.»
فرطوسی در ادامه در مورد میراث استراتژیک قلعه الموت تاکید کرد: «آنانی که در این قلعه ها زندگی کردند، به نوعی در حصری قرار گرفته بودند که منشأش عقیدتی بود و تجلی سیاسی داشت و با درایت و نگاه فرهنگی که داشتند جغرافیا را به خدمت گرفتند. الموت صرفاً به عنوان یک میراث دفاعی نبوده، بلکه یکی از نمونه های موفق مدیریت آب و کشاورزی بوده است. در ضمن این قلعه ها مالامال از کتابخانه ها بودند. آنان به درستی فهمیدند که با سازگاری با چالش های طبیعی و سیاسی و با تسخیر جغرافیای زمانه می توانند ایده های خودشان را ماندگار کنند. ما امروز از این مدل حکمرانی برای تاب آوری هرچه بیشتر و موثرتر ایران فرهنگی بهره ببریم.»

بهره مندی از دانش پنهان در میراث ایران

مدیر پایگاه های میراث ملی و جهانی، ایران را ظرفیت عظیمی از یک اکوسیستم ارزشمند دانست و گفت: «ثبت جهانی الموت یک دریچه جدیدی پیش روی ما باز کرده و یک انگیزه مضاعفی فراهم شده که برای سایر آثار تاریخی که در نوبت ثبت جهانی قرار دارند، تلاش کنیم.» فرهاد عزیزی ادامه داد: «با وجود تمام محدودیت ها، ما جزو ۱۰ کشور دنیا هستیم که می توانیم از دانش پنهان در این مجموعه های عظیم کشور مانند الموت برای امروز بهره ببریم.»
ثبت جهانی پرونده «دژ الموت و استحکامات وابسته به آن» ۴ مرداد ۱۴۰۵ در نشست چهل و هشتم کمیته میراث جهانی یونسکو در شهر بوسان کره جنوبی به عنوان سی امین اثر فرهنگی ملموس ایران، با رأی همه اعضای یونسکو ثبت شد.

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین