خبرهای خوب از یوزکنام - سومین زایمان تلما با 4 توله 3ماهه

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از همشهری - زهرا رفیعی: این سومین زادآوری ثبت شده تلماست؛ رخدادی که در کنار افزایش شمار یوزهای شناسایی شده در طبیعت ایران به ۳۱ فرد، نشانه ای امیدبخش از تداوم زادآوری این گونه در زیستگاه های شرقی کشور است.

حامد ابوالقاسمی، دبیر انجمن صنفی حفاظتگاه های خصوصی حیات وحش، می گوید: هنوز اطلاعات کاملی از سرنوشت توله های قبلی تلما وجود ندارد و مهم تر از آن، ورود دوباره دام به این محدوده در حدود یک ماه آینده می تواند این خانواده را وادار به جابه جایی در زیستگاهی کند که جاده، سگ های گله و ناامنی از تهدیدهای آن هستند.

حامد ابوالقاسمی در گفت وگو با همشهری درباره مشاهده اخیر تلما در یوزکنام می گوید: این خانواده ۵ نفره این بار ابتدا در روزهای پایانی هفته گذشته توسط تعدادی از همیاران محلی دیده شدند. در این مشاهده، تلما به همراه دو توله دیده شد و روز بعد نیز همان ماده یوز همراه چهار توله مشاهده و از آنها تصویربرداری شد. بررسی های میدانی نشان می دهد توله ها متعلق به زادآوری امسال هستند و برآورد متخصصان سن آنها را حدود سه تا چهار ماه اعلام می کند. این خانواده همچنین در محدوده یوزکنام یک آهو شکار کرده و به طور کامل از آن تغذیه کرده اند و پس از آن نیز رد آنها توسط نیروهای حاضر در منطقه پایش شده است.

ابوالقاسمی درباره اینکه این زادآوری مربوط به کدام دوره تولیدمثلی تلماست، می گوید: اطلاعات کاملی درباره سرنوشت توله های زادآوری های قبلی در دست نیست، اما با توجه به سن توله های فعلی، مشاهده آنها نمی تواند مربوط به زادآوری دیگری در فاصله کوتاهی از زادآوری امسال باشد. بر این اساس، اگر هویت تلما و تعلق این توله ها به او در بررسی های بعدی تثبیت شود، این مشاهده می تواند نشانه سومین زادآوری ثبت شده این ماده یوز باشد.

تلما پیش از این نیز سابقه زادآوری ثبت شده دارد. در ۱۹ آبان ۱۴۰۴، محیط بانان ذخیره گاه زیست کره توران تصویر تلما، با کد شناسایی «TR-CH۰۱۱-F»، را همراه یک توله ثبت کردند. آن مشاهده پس از سه سال از آخرین ثبت تصویری این ماده یوز، دومین زادآوری ثبت شده او اعلام شد. تلما از نسل نخست یوز ماده معروف به «تلخاب» معرفی شده است.

تلما چند ماه بعد، در چهارم خرداد ۱۴۰۵، در قرق «اوزوم» در جاجرم نیز مشاهده و تصویربرداری شد؛ مشاهده ای که نشان می دهد این ماده یوز در محدوده گسترده میان زیستگاه های شرق سمنان و خراسان شمالی رفت وآمد دارد.

دانلود ویدیو

توله ای که سیلاب به میاندشت آورد، متعلق به تلما نبود

در فروردین امسال نیز لاشه یک توله یوز در پناهگاه حیات وحش میاندشت مشاهده شده بود که هم زمانی آن با مشاهده تلما در اوزوم، احتمال تعلق آن به تلما را مطرح کرده بود. اما ابوالقاسمی می گوید: با توجه به اندازه آن لاشه و مقایسه آن با اندازه توله های سه چهارماهه ای که اکنون همراه تلما دیده شده اند، این احتمال بسیار ضعیف است. فاصله زمانی رخدادهای امسال با سن توله های فعلی با این فرض سازگار نیست که تلما در ابتدای سال زایمان کرده، توله هایش را از دست داده و سپس در همان سال دوباره وارد چرخه جفت گیری و زادآوری شده باشد. بنابراین احتمال دارد توله ای که لاشه آن در میاندشت پیدا شد متعلق به ماده یوز دیگری بوده باشد؛ ماده ای که تاکنون شناسایی نشده است.

خبر خوب در دل یک خلاء اطلاعاتی

این احتمال از نظر حفاظتی اهمیت زیادی دارد، زیرا به معنای آن است که ممکن است تعداد ماده های زادآور منطقه بیش از آن چیزی باشد که در پایش های فعلی شناسایی شده اند.

ابوالقاسمی می گوید: مشاهده چهار توله از یک سو خبر خوبی برای جمعیت یوز آسیایی است، اما از سوی دیگر بار دیگر نشان می دهد اطلاعات سیستماتیک درباره جمعیت، زادآوری و سرنوشت توله های یوز در زیستگاه های ایران کامل نیست.

این موضوع در حالی مطرح می شود که سازمان حفاظت محیط زیست در خرداد امسال تعداد یوزهای شناسنامه دار و شناسایی شده در طبیعت ایران را ۲۷ فرد اعلام کرده بود. با مشاهده جدید تلما و چهار توله اش، این عدد به ۳۱ فرد افزایش یافته است؛ عددی که البته به معنای برآورد نهایی جمعیت یوز در ایران نیست، بلکه تعداد افراد شناسایی شده است. چند سالی هم می شود که سازمان و فعالان محیط زیست توله ها را هم در افراد جمعیت می شمارند و این در میان اکولوژیست ها مرسوم نبوده است.

یوزکنام؛ حلقه ای میان توران و میاندشت

اهمیت مشاهده جدید فقط به توله های تلما محدود نمی شود. یوزکنام پل ابریشم در پهنه ای حدود ۴۰۰ هزار هکتاری میان ذخیره گاه زیست کره توران، پناهگاه حیات وحش میاندشت و منطقه حفاظت شده خوش ییلاق قرار گرفته و در سال های اخیر به یکی از عرصه های مهم حضور و زادآوری یوز تبدیل شده است. این محدوده که پیش از این نیز شاهد حضور ماده هایی مانند هلیا و توله هایش بوده، برای حرکت یوز میان زیستگاه های اصلی توران و میاندشت اهمیت دارد. در واقع، مشاهدات مکرر یوز در این عرصه نشان داده است که یوزکنام صرفا یک «کریدور عبوری» نیست و می تواند بخشی از زیستگاه مورد استفاده یوز برای تغذیه، زادآوری و پرورش توله باشد.

یک ماه تا ورود دام؛ نگرانی برای خانواده تلما

اما خانواده چهارقلویی که اکنون در یوزکنام دیده شده، ممکن است به زودی با تغییر شرایط زیستگاه روبه رو شود. ابوالقاسمی می گوید: حدود یک ماه دیگر دام ها وارد این محدوده خواهند شد و حضور گله ها، همراه با سگ های گله و رفت وآمد انسانی، می تواند امنیت خانواده یوز را کاهش دهد. در چنین شرایطی ممکن است تلما و توله هایش ناچار به جابه جایی شوند؛ جابه جایی ای که می تواند آنها را به سمت توران در جنوب یا میاندشت در شمال هدایت کند. در هر دو مسیر نیز تهدیدهایی مانند جاده و سگ های گله وجود دارد. در شرایط فعلی تلاش برای کاهش رفت وآمدهای غیرضروری در محدوده و افزایش گشت و پایش اطراف منطقه در حال انجام است، اما این اقدامات تنها می تواند تا پیش از ورود دام مؤثر باشد.

ابوالقاسمی درباره امکان تعامل با دامداران و چوپانان برای کاهش تهدید نیز می گوید: این تعامل می تواند از آسیب مستقیم سگ های گله یا رفتارهای انسانی با یوز جلوگیری کند، اما نمی تواند مانع استفاده دام از زیستگاه شود. حضور گله ها و اشغال بخشی از زیستگاه در نهایت می تواند باعث شود یوزها از محدوده خارج شوند. افزایش حفاظت، پایش و تجهیزات حفاظتی هزینه بر است و اگر قرار باشد حفاظت از یوز به صورت مؤثر انجام شود، باید هزینه های آن نیز تأمین شود. فعلا اصلی ترین مشکل حفاظتگاه خصوصی یوزکنام مسائل مالی و تامین بودجه است.

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین