چکاپ سالانه؛ پیشگیری هوشمندانه یا آزمایش های اضافه؟ - آیا هر سال باید همه چیز را بررسی کنیم؟

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - یکی از رایج ترین تصورها درباره سلامت این است که اگر سالی یک بار تعداد زیادی آزمایش انجام دهیم، احتمال کشف بیماری بیشتر می شود و در نتیجه سالم تر خواهیم ماند. اما پزشکی پیشگیرانه دقیقاً بر همین اساس عمل نمی کند.

غربالگری یعنی بررسی افراد ظاهراً سالم برای پیدا کردن کسانی که احتمال بیشتری دارد به یک بیماری مبتلا باشند. بنابراین یک آزمایش زمانی ارزشمند است که شواهد نشان دهد انجام آن در گروه مشخصی از افراد، فایده بیشتری از آسیب های احتمالی دارد.

نتیجه آزمایش می تواند تحت تأثیر سن، داروها، تغذیه، زمان نمونه گیری و شرایط بدن قرار بگیرد. از سوی دیگر، حتی آزمایش های غربالگری معتبر هم ممکن است نتیجه مثبت کاذب یا منفی کاذب داشته باشند.

مثبت کاذب یعنی فرد ظاهراً نتیجه نگران کننده ای می گیرد، در حالی که بیماری را ندارد؛ اتفاقی که ممکن است به آزمایش های بعدی، اضطراب و حتی اقدامات غیرضروری منجر شود. NHS نیز درباره همین محدودیت ها و خطرهای غربالگری هشدار داده است.

آزمایش خون می تواند ابزار بسیار مهمی باشد، اما باید سؤال مشخصی پشت آن وجود داشته باشد. آزمایش خون می تواند برای بررسی کم خونی، قند خون، چربی خون، مشکلات تیروئید، عملکرد کلیه و بسیاری از شرایط دیگر استفاده شود؛ اما انتخاب آزمایش به علائم و شرایط فرد بستگی دارد.

برای مثال، راهنمای جدید انجمن قلب آمریکا برای اختلالات چربی خون، غربالگری پروفایل چربی را از ۱۹ سالگی و دست کم هر پنج سال یک بار برای بزرگسالان توصیه می کند؛ البته در افراد دارای عوامل خطر، دفعات بررسی می تواند بیشتر شود.

چکاپ خوب یعنی چه؟

یک چکاپ مناسب الزاماً طولانی ترین فهرست آزمایش ها نیست. بررسی فشار خون، وزن و سابقه خانوادگی و ارزیابی عوامل خطر می تواند در بسیاری از افراد از انجام ده ها آزمایش تصادفی مهم تر باشد.

در برنامه Health Check انگلستان برای افراد ۴۰ تا ۷۴ سال، ارزیابی معمولاً شامل فشار خون، وزن، اندازه گیری دور کمر، کلسترول و در صورت نیاز قند خون است؛ یعنی حتی در یک نظام سلامت که برنامه رسمی پیشگیری دارد، همه آزمایش ها برای همه افراد به صورت یکسان انجام نمی شود.

چکاپ کامل بهتر است به معنای ارزیابی متناسب با خود فرد باشد، نه یک بسته ثابت از ده ها آزمایش که هر سال بدون توجه به شرایط تکرار شود.