جراحی در ساختار پژوهش پزشکی؛ مراکز تحقیقاتی بازآرایی می شوند - رشد 1.6 درصدی تولیدات علمی ایران در شرایط جنگ

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از همشهری - شاهین آخوندزاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، در نشست هم اندیشی راهبردی با پیشکسوتان پژوهش های علوم پزشکی کشور، با اشاره به ضرورت حفظ و تقویت نظام علمی در شرایط جنگی گفت: در چنین شرایطی، با توجه به ظرفیت های نظام علمی و شدت جنگ، چهار سناریو شامل شکوفایی، شکوفایی و نوآوری، فروپاشی نظام علمی و رکود علمی قابل تصور است.

او با اشاره به وضعیت تولیدات علمی کشور افزود: در حوزه نوآوری اتفاق مثبتی رخ داده و در سال ۲۰۲۵، بروندادهای پژوهشی ایران نسبت به سال قبل ۱.۶ درصد رشد داشته است؛ هرچند این میزان در مقایسه با برخی کشورهای منطقه رقم بالایی نیست. برای مثال، رشد بروندادهای پژوهشی ترکیه ۲۰ درصد و عربستان ۱۲.۸ درصد بوده است.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با بیان اینکه سه محور اثرگذاری، تاب آوری و حفظ زیرساخت ها در برنامه ریزی کوتاه مدت و بلندمدت این معاونت دنبال می شود، تأکید کرد: مهم ترین هدف ما در این شرایط، حفظ نیروی انسانی فعال در نظام پژوهشی کشور است.

بازآرایی مراکز تحقیقاتی به جای توسعه کمی

آخوندزاده با اشاره به ضرورت بازآرایی ساختار پژوهشی کشور گفت: در برنامه های پنجم و ششم توسعه، بر توسعه کمی زیرساخت های پژوهشی تأکید شده بود و در همین راستا ۸۴۹ مرکز تحقیقاتی در کشور ایجاد شد. در سند برنامه پیشرفت نیز وزارت بهداشت مکلف به داشتن ۷۰۰ مرکز تحقیقاتی شده بود؛ اما اکنون این موضوع مطرح است که تعداد مراکز زیاد است و باید کاهش پیدا کند. ضمن اینکه از نظر قانونی مجاز به افزایش تعداد این مراکز نیستیم.

او ادامه داد: رویکرد ما این است که به جای توسعه کمی، مراکز موجود را متناسب با نیازهای امروز و آینده کشور بازآرایی کنیم. برای مثال، حوزه هایی مانند کوانتوم و هوش مصنوعی از زمینه های جدیدی هستند که باید در ساختار پژوهشی کشور مورد توجه قرار بگیرند.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه در بخش دولتی مرکز تحقیقاتی جدیدی ایجاد نخواهد شد، گفت: قرار است کارکرد مراکز موجود تغییر کند و مراکزی که فعالیت مناسبی ندارند، متناسب با نیازهای جدید بازآرایی شوند. این اقدام می تواند برونداد پژوهشی کشور را تغییر دهد. به ویژه در حوزه پژوهشگاه ها با کمبودهایی مواجه هستیم. این روند از سال گذشته آغاز شده است.

آخوندزاده با اشاره به ظرفیت بخش خصوصی در توسعه زیرساخت های پژوهشی نیز بیان کرد: در بخش خصوصی امکان ایجاد مراکز تحقیقاتی جدید وجود دارد و سال گذشته ۱۲ مرکز تحقیقاتی خصوصی به تصویب رسید.

ارزیابی کیفی طرح های پژوهشی

او با اشاره به افزایش توجه به اثربخشی تحقیقات اظهار کرد: امسال ۱۴۶۰ طرح تحقیقاتی اثرگذار داشتیم که در مقایسه با سال های گذشته وضعیت بسیار بهتری دارد. ارزیابی کیفی این تحقیقات با مشارکت ۲۳ دانشگاه، ۶۰ مرکز و ۲۰۰ داور برجسته انجام شده است.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، توسعه مراکز تحقیقات بالینی در بیمارستان ها را یکی از ظرفیت های مهم نظام پژوهشی کشور دانست و گفت: این مراکز می توانند در بیمارستان های آموزشی نقش مؤثری در توسعه تحقیقات بالینی ایفا کنند. در حال حاضر در بیمارستان نمازی شیراز، بیمارستان بقیه الله و بیمارستان سینا مراکز تحقیقات بالینی خوبی داریم که باید تقویت شوند.

یک همت اعتبار برای تقویت زیرساخت های پژوهشی

آخوندزاده آزمایشگاه های جامع، مطالعات بزرگ جمعیتی، بانک های نمونه زیستی و برنامه های ثبت بیماری ها زیرساخت های پژوهشی کشور عنوان کرد و گفت: آزمایشگاه های جامع همچنان وضعیت مناسبی دارند، اما تجهیزات آنها فرسوده شده و برخی دستگاه ها به دلیل تغییر نسل فناوری، دیگر قابل استفاده نیستند.

او درباره وضعیت مطالعات جمعیتی و کوهورت ها نیز توضیح داد: این مطالعات از زیرساخت های بزرگ پژوهشی کشور محسوب می شوند، اما در مقطعی نسبت به آنها غفلت شد و برخی در معرض نابودی قرار گرفتند یا از بین رفتند. ردیف بودجه این بخش نیز حذف شده بود، اما سال گذشته توانستیم کمک قابل توجهی به این حوزه اختصاص دهیم. البته اجرای این مطالعات دشواری های خاص خود را دارد و باید حمایت بیشتری از آنها صورت بگیرد.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به اعتبارات اختصاص یافته به زیرساخت های پژوهشی در سال گذشته گفت: سال گذشته، به جز بانک های نمونه زیستی، برای سه حوزه دیگر ۷۱ میلیارد تومان از محل اعتبارات معاونت تحقیقات و فناوری، ۴۳۲ میلیارد تومان از محل اعتبارات ماده ۵۶ وزارت بهداشت و ۳۲ میلیارد تومان از محل طرح های نیماد اختصاص یافت که در مجموع نزدیک به نیم همت برای حمایت از زیرساخت های پژوهشی کشور بود.

او افزود: امسال نیز در حال توزیع یک همت اعتبار برای این حوزه هستیم که می تواند کمک قابل توجهی به تقویت زیرساخت های پژوهشی کشور کند.

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین