نرخ باروری در ایران به 1.34 فرزند رسید - 29 استان زیر سطح جانشینی جمعیت - کاهش 43 درصدی موالید در یک دهه

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین -  علیرضا رئیسی در بیست وچهارمین کنگره بین المللی انجمن علمی باروری و ناباروری ایران با محوریت جوانی جمعیت، با ارائه تصویری از وضعیت جمعیتی کشور اظهار کرد: ایران هم زمان با سه روند کاهش باروری، ریزش پیوسته موالید و شتاب فزاینده سالمندی مواجه است؛ روندهایی که در صورت تداوم، ساختار جمعیتی کشور را با تغییرات جدی روبه رو خواهد کرد.

ایسنا در خبری نوشت:وی با اشاره به کاهش مستمر نرخ باروری کل در کشور افزود: این شاخص از ۱.۵۴ فرزند به ازای هر زن در سال ۱۴۰۲ به ۱.۴۴ در سال ۱۴۰۳ و ۱.۳۴ در سال ۱۴۰۴ رسیده است. در حال حاضر ۲۹ استان از ۳۱ استان کشور پایین تر از سطح جانشینی جمعیت، یعنی ۲.۱ فرزند به ازای هر زن، قرار دارند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه تعداد موالید کشور طی یک دهه گذشته حدود ۴۳ درصد کاهش یافته است، گفت: تعداد تولدها از یک میلیون و ۵۷۰ هزار و ۲۱۹ مورد در سال ۱۳۹۴ به حدود ۸۹۲ هزار مورد در سال ۱۴۰۴ رسیده است همچنین بررسی آمار شش ماهه نخست سال ۱۴۰۵ از ادامه روند کاهشی موالید نسبت به مدت مشابه سال قبل حکایت دارد.

کاهش ازدواج و تأخیر در تولد فرزند اول؛ ریشه اصلی افت باروری

رئیسی با تأکید بر ضرورت توجه به عوامل ساختاری کاهش باروری تصریح کرد: مقایسه نرخ باروری کل با باروری نکاحی نشان می دهد مسئله اصلی صرفاً کاهش تمایل زوج های متأهل به فرزندآوری نیست. نرخ باروری نکاحی حدود ۲.۵۴ فرزند است، در حالی که نرخ باروری کل به ۱.۳۴ رسیده است. این فاصله نشان می دهد کاهش ازدواج و تأخیر در تشکیل خانواده و تولد فرزند اول، نقش مهمی در افت باروری کشور دارد.

وی با اشاره به کاهش حدود ۲۳ درصدی ازدواج ها در فاصله سال های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ افزود: میانگین سن ازدواج زنان در کشور حدود ۲۴ سال و سن مادر شدن در زمان تولد نخستین فرزند حدود ۲۷ سال است. این فاصله زمانی و افزایش سن ازدواج، فرصت فرزندآوری خانواده ها را محدودتر می کند و احتمال تولد فرزندان دوم و سوم را نیز کاهش می دهد.

شتاب سالمندی و کاهش رشد طبیعی جمعیت

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به تغییر ساختار سنی جمعیت کشور اظهار کرد: سهم جمعیت ۶۰ سال و بیشتر از حدود ۹ درصد در سال ۱۳۹۵ به حدود ۱۲ درصد در سال ۱۴۰۵ رسیده و میانه سنی جمعیت کشور نیز اکنون حدود ۳۵ سال است. این شاخص ها نشان می دهد جمعیت ایران از ساختار جوان فاصله گرفته و به سمت سالمندی حرکت می کند.

وی ادامه داد: رشد طبیعی جمعیت از حدود ۱.۳ درصد در سال ۱۳۹۰ به حدود نیم درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است. از سوی دیگر، کوچک شدن گروه های سنی متولدشده در سال های گذشته به معنای کاهش تعداد مادران بالقوه در دهه های آینده است بنابراین حتی ثابت ماندن نرخ باروری نیز به تنهایی برای توقف روند کاهش موالید کافی نخواهد بود.

رئیسی با اشاره به افزایش سن جمعیت و پیامدهای آن برای نظام سلامت خاطرنشان کرد: با افزایش سهم سالمندان، نیاز به خدمات سلامت سالمندی، مراقبت های طولانی مدت و برنامه ریزی متناسب با تغییر ساختار سنی جمعیت نیز افزایش خواهد یافت.

ضرورت تدوین سیاست های جمعیتی متناسب با شرایط استان ها

معاون بهداشت وزارت بهداشت با تأکید بر تفاوت های منطقه ای در شاخص های جمعیتی گفت: یک سیاست یکسان برای همه استان ها پاسخگوی شرایط جمعیتی کشور نیست. تفاوت در سطح باروری، سن ازدواج، فاصله ازدواج تا تولد فرزند اول و سرعت سالمندی ایجاب می کند سیاست ها و مداخلات جمعیتی متناسب با ویژگی های هر منطقه طراحی و اجرا شوند.

وی چند اولویت را برای مواجهه با چالش های جمعیتی کشور برشمرد و افزود: نخست، تمرکز برنامه های جوانی جمعیت بر زنجیره ازدواج تا تولد فرزند اول، سن ازدواج و فاصله زمانی تا نخستین فرزند است زیرا مداخلات نباید صرفاً بر فرزند دوم و سوم متمرکز باشند.

به گزارش وبدا رئیسی در پایان اظهارکرد: اولویت دوم، تقویت نقش نظام سلامت در مشاوره فرزندآوری، شناسایی فعال زوج های نیازمند خدمات، تشخیص و درمان ناباروری، مراقبت از بارداری سالم، کاهش سزارین های غیرضروری و پیشگیری از سقط است.