اختفای روزگاهی ماه و زهره در آسمان ایران

به گزارش سرویس علم و فناوری خبر ناب به نقل از همشهری - دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵، ماه از مقابل سیاره زهره عبور می کند و در بخش هایی از ایران شاهد پدیده زیبای اختفای ماه و زهره خواهیم بود؛ رویدادی که به دلیل درخشش بسیار زیاد زهره، باریک بودن هلال ماه و امکان مشاهده آن در آسمان روز، از پدیده های جذاب نجومی این روزها به شمار می رود.

اختفا به پدیده ای گفته می شود که در آن، از دید ناظر زمینی، یک جرم آسمانی برای مدتی پشت جرم دیگری قرار می گیرد و از دید ناظر پنهان می شود. ماه، به دلیل قطر ظاهری نزدیک به ۳۰ دقیقه قوسی در آسمان، بارها موجب اختفای ستارگان می شود؛ اما اختفای سیارات به مراتب کمتر رخ می دهد و از جذابیت رصدی بیشتری برخوردار است.

اختفای زهره اگرچه پدیده ای بسیار نادر نیست، اما به دلیل درخشش فوق العاده این سیاره، رویدادی دیدنی و مناسب برای رصد، عکاسی نجومی و حتی انجام اندازه گیری های علمی است. در اختفای ۲۳ شهریور، ماه تنها حدود ۱۲درصد روشن است و زهره نیز با قدر ظاهری حدود منفی۴.۵ یکی از درخشان ترین اجرام آسمان خواهد بود. این شرایط، در صورت مساعد بودن وضعیت جوی و شفافیت آسمان، امکان مشاهده زهره حتی با چشم غیرمسلح را نیز فراهم می کند؛ هرچند برای رصد دقیق لحظه های اختفا استفاده از تلسکوپ توصیه می شود.

اختفایی متفاوت در شمال شرق ایران

یکی از جذاب ترین ویژگی های این رویداد در ایران، تفاوت شکل اختفا در نقاط مختلف کشور است. در بخش هایی از استان های خراسان شمالی، خراسان رضوی و خراسان جنوبی و همچنین قسمت کوچکی از استان سمنان، اختفا به صورت خراشان رخ می دهد. در این مناطق، مسیر ظاهری زهره از نزدیکی لبه قرص ماه عبور می کند و ناظر می تواند با تلسکوپ شاهد پنهان شدن بخشی از هلال زهره پشت لبه ماه باشد.

این وضعیت از نظر رصدی جذابیت ویژه ای دارد؛ زیرا در یک اختفای خراشان، به جای آنکه زهره در ناحیه ای دور از لبه ماه به طور کامل پشت قرص ماه پنهان شود، بخشی از قرص زهره در امتداد لبه ماه ناپدید می شود. بنابراین عوارض و پستی وبلندی های لبه ماه نیز می توانند در شکل و زمان دقیق پنهان شدن و دوباره ظاهر شدن زهره نقش داشته باشند.

با حرکت از شمال شرق به سمت مناطق جنوب غربی ایران، مدت زمانی که زهره پشت ماه قرار دارد افزایش می یابد و در برخی مناطق می تواند به حدود ۸۰دقیقه برسد. بنابراین محل دقیق رصدگر نقش مهمی در زمان بندی و شکل مشاهده این اختفا دارد.

بر اساس محاسبات انجام شده، این اختفا در بسیاری از نقاط ایران قابل مشاهده است، اما در بخش هایی از شمال شرق کشور، از جمله مشهد و بجنورد، اختفا رخ نمی دهد. زمان دقیق آغاز و پایان پدیده نیز از شهری به شهر دیگر متفاوت است.

برای نمونه، در تهران آغاز اختفا حدود ساعت ۱۳:۵۹ و پایان آن حدود ساعت ۱۴:۵۳ خواهد بود. علاقه مندان می توانند با مراجعه به جدول زمان بندی شهرهای مختلف، زمان دقیق تر رویداد را برای محل رصد خود بررسی کنند. این زمان ها را علی ابراهیمی سراجی، عضو هیئت دبیران کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران بر اساس محاسبات نرم افزار تخصصیOccult ۴ استخراج کرده است:

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین