ایران باید به چین و منطقه بفهماند هر اقدام اقتصادی بزرگ بدون حضور ما تخریب می شود - چنین اراده ای پکن را به متحد ایران تبدیل می کند

1- تفاوتی ظریف اما اساسی بین دو مفهوم «متحد» و «واسطه» وجود دارد. واسطه استراتژیک مددکار شما و رابط حمایتگر شما در برخی بحران هاست، اما منافع زیادی در حمایت از شما ندارد و واسطه گری اش را تا آنجا پیش می برد که ضرری برای منافعش نداشته باشد.

اساسا واسطه گری را برای دستیابی به منافع جاری یا استراتژیک خود به کار می گیرد؛ چون با شما ارتباطات اقتصادی گسترده ای ندارد. در بزنگاه حادثه هم کاملا علیه شما موضع می گیرد. چینی ها بارها گفته اند برای تعمیق روابط اقتصادی با ما، مشکل تان را با آمریکا حل کنید و این همان لحظه ای است که تفکیک متحد را از واسطه بازمی شناساند.

چینی ها حتی توسعه روابط با کشورهای خلیج فارس را بر توسعه روابط با ایران برتری داده اند.

«متحد استراتژیک» پیوندهای قوی ژئوپلیتیک، نظامی، اقتصادی یا فرهنگی دارد که سبب می شود روابطی پایدار شکل بگیرد. در چنین صورتی طرفین بیش از پیش به گسترش روابط اقتصادی همت می گمارند و در مناسبات خود با طرف های دیگری همچون آمریکا به دلیل تعمیق روابط اقتصادی-ژئوپلیتیک ملاحظه روابط دوجانبه خود را می کنند.

روابط ایران و چین در این سطح نیست و شماری از تحلیلگران و مقامات ایرانی هنوز به درستی به تفکیک «متحد-واسطه» دقت نکرده اند و هنوز چین را متحدی استراتژیک می پندارند. درحالی که همین کشور در برخی قطع نامه های شورای امنیت و در ادعاهای امارات بر جزایر سه گانه منافع استراتژیک خود را بر واسطه گری های گاه و بیگاه خود ترجیح داده و هنوز تفاهم نامه 25ساله را اجرا نکرده است.

2- معضل یک واسطه آن است که وابستگی پدید آید و به «واسطه استراتژیک» تبدیل شود، چون آن کشور می تواند دقیقا در راستای منافع مخالفان شما وارد معرکه شود. مثلا درباره تنگه هرمز منافع چین می تواند سبب شود شما از مزیت خود در تنگه هرمز استفاده نکنید و چین و آمریکا به یکدیگر بپیوندند. از همین رو بود که سالیانی چند بسیاری از تحلیلگران در بستن تنگه هرمز توسط ایران تردید داشتند. اینک همان لحظه تاریخی است که چین در آستانه مرز میان متحد و واسطه ایستاده است و ممکن است در واسطه گری اش در این موضوع حیاتی چرخشی به سوی آمریکا داشته باشد. واسطه استراتژیک می تواند یک بازی خطرناک باشد.

3- در نتیجه در میانه جنگ با آمریکا با سه مؤلفه مفهومی فرصتی اساسی برای ایران پدیدار شده است که روابط با چین به سطح اتحاد استراتژیک ارتقا یابد:

- نخستین مؤلفه خودآگاهی نسبت به تفکیک واسطه گری از اتحاد است و اینکه این دو را یکی نپنداریم. «خودآگاهی» نقطه عزیمت سیاست گذاری است. دلخوشی به واسطه گری سبب می شود سیاست خارجی اسیر روزمرگی شود.

- مؤلفه دوم توان بهره برداری از موفقیت نظامی ایران است. «استقلال عمل» ایران در مقابله با اسرائیل و آمریکا و بستن تنگه هرمز فرصتی برای این تغییر پارادایم است. ایران با پافشاری بر «استقلال عمل» خود از چین در تنگه هرمز می تواند آن را از واسطه به متحد تبدیل کند. به طریقی متناقض نما فاصله گیری بیشتر از چین و استقلال عمل در تنگه هرمز و در ارتباط با همسایگان می تواند چین را به سوی اتحاد استراتژیک با ایران ترغیب کند و از واسطه گری اجتناب ورزد.

- مؤلفه سوم درک «قدرت تخریب» است. فرصتی مهم برای ایران پدیدار شده است که بتواند این معنا را جا بیندازد که توسعه در خلیج فارس و اجرای پروژه های بزرگ با اعراب بدون ایران ناممکن است. ایران علاوه بر موفقیت در مقاومت و بستن تنگه هرمز، نیروی سومی کشف کرده است و آن هم «قدرت تخریب» است. اگر این معنا از سوی ایران با جدیت جا بیفتد که نمی توان با تحریم ایران، کاخ های شیشه ای توسعه در منطقه به قیمت کوخ توسعه نیافتگی ایران بنا شود، کل بازی توسعه منطقه ای متحول می شود.

ایران کشف کرده است می تواند هر بازی توسعه توسط دیگران را به سادگی به هم بزند، مگر اینکه او هم در بازی باشد، یا آنکه پروژه های بزرگ نفت و گاز به صورت مشترک یا با رعایت ملاحظات ایران در منطقه اجرا شود و مگر آنکه امنیت دیگران وابسته به امنیت او باشد و مگر آنکه... .

با توسعه چنین درکی از فرصت های ایران در منطقه، چین می تواند سرمایه گذاری های بزرگ خود را در خلیج فارس بازبینی کند و به صورت یک متحد استراتژیک هم زمان برای ایران و کشورهای خلیج فارس ظاهر شود.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین