اولدترافورد؛ قتلگاه مربیان و ستاره ها - آیا فقط گلیزرها مقصر این وضعیت هستند؟

به گزارش سرویس بین الملل خبر ناب به نقل از همشهری - سر الکس فرگوسن در سال ۲۰۱۳، پس از ۲۷ سال حضور روی نیمکت منچستریونایتد، با قهرمانی در لیگ برتر و کسب بیستمین عنوان قهرمانی باشگاه در انگلیس خداحافظی کرد. از آن زمان تاکنون، یونایتد نه تنها نتوانسته جای خالی او را پر کند، بلکه در انتخاب جانشینانش هم به یک بحران مزمن گرفتار شده است.

دیوید مویز، لوییس فان خال، ژوزه مورینیو، اوله گونار سولسشائر، رالف رانگنیک، اریک تن هاخ، روبن آموریم و مایکل کریک، هشت سرمربی دائمی پس از فرگوسن هستند. با اضافه شدن پوچتینو، تعداد به ۹ نفر خواهد رسید.

با احتساب مربیان موقت، تعداد چهره هایی که از زمان فرگوسن هدایت تیم را برعهده گرفته اند به ۱۱ نفر رسیده است. یعنی منچستریونایتد در حدود ۱۳ سال، ۱۱ بار سراغ تغییر سرمربی رفته است.

منچستر بزرگ ترین افتخار زندگی مورینیو

شاید هیچ کس به اندازه ژوزه مورینیو نتوانسته باشد عمق مشکلات منچستریونایتد را با یک جمله به تصویر بکشد. مورینیو که با پورتو قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شده بود و بعدتر با اینتر هم همین افتخار را تکرار کرد، تابستان ۲۰۱۸ درباره نایب قهرمانی منچستریونایتد در لیگ برتر فصل قبل گفت که این نتیجه را بزرگ ترین دستاورد دوران مربیگری خود می داند!

یونایتد در آن فصل با ۱۹ امتیاز اختلاف نسبت به منچسترسیتی قهرمان، در رتبه دوم قرار گرفته بود. شاید برای هر باشگاه دیگری نایب قهرمانی لیگ برتر دستاوردی قابل توجه باشد، اما این که مربی ای با آن همه افتخار اروپایی، دوم شدن با منچستریونایتد را بزرگ ترین دستاورد خود بداند، نشان می داد اوضاع پشت پرده اولدترافورد تا چه اندازه پیچیده شده است.

مورینیو چند ماه بعد اخراج شد و باشگاه برای پایان دادن به همکاری با او و اعضای کادر فنی اش ۱۹.۶ میلیون پوند غرامت پرداخت کرد؛ رکوردی که در فهرست غرامت های مربیان اخراج شده یونایتد همچنان بالاترین رقم است.

گلیزرها؛ پول خرج می کنند و مورد انتقاد قرار می گیرند

آیا خانواده گلیزر، مالکان آمریکایی منچستریونایتد واقعا مقصر وضعیت هستند؟ اگر معیار را صرفا پولی بدانیم که برای خرید بازیکن هزینه شده، نمی توان گفت این مالکان باشگاه را از نظر خرید بازیکن فقیر نگه داشته اند.

منچستریونایتد از زمان ورود گلیزرها در سال ۲۰۰۵ تا پاییز ۲۰۲۶، در مجموع حدود ۲.۸۶ میلیارد یورو برای خرید بازیکن هزینه کرده است. در همین مدت، حدود ۹۳۷.۲ میلیون یورو از محل فروش بازیکنان درآمد داشته اند. بنابراین هزینه خالص نقل وانتقالات باشگاه به حدود یک میلیارد و ۹۲۳ میلیون یورو می رسد.

چند نمونه از هزینه های سنگین این باشگاه در سال های اخیر:

- فصل ۲۰۱۴/۱۵: حدود ۱۸۸ میلیون یورو

- فصل ۲۰۱۶/۱۷: حدود ۱۸۵ میلیون یورو

- فصل ۲۰۱۷/۱۸: حدود ۱۹۸.۴ میلیون یورو

- فصل ۲۰۱۹/۲۰: حدود ۲۳۵.۳ میلیون یورو

- فصل ۲۰۲۲/۲۳: حدود ۲۳۸ میلیون یورو

- فصل ۲۰۲۴/۲۵: حدود ۲۴۶.۵ میلیون یورو

- فصل ۲۰۲۵/۲۶: حدود ۲۵۰.۷ میلیون یورو

- فصل ۲۰۲۶/۲۷: حدود ۱۷۳ میلیون یورو

یونایتد از فصل ۲۰۱۴/۱۵ به بعد، در تمام فصل ها به جز دو فصل بیش از ۱۰۰ میلیون یورو برای خرید بازیکن هزینه کرده است.

گران ترین خریدهای این دوره هم کم اهمیت نیستند: پل پوگبا با ۱۰۵ میلیون یورو، آنتونی با ۹۵ میلیون یورو، هری مگوایر با ۸۷ میلیون یورو، جیدون سانچو با ۸۵ میلیون یورو و روملو لوکاکو با حدود ۸۴.۷ میلیون یورو.
پس مشکل این نبود که گلیزرها هیچ پولی برای خرید بازیکن اختصاص نمی دادند. مشکل این بود که این همه هزینه به ساختن یک تیم منسجم و موفق منجر نشد.

مربیان گران قیمت؛ هزینه اخراج ها چقدر شد؟

منچستریونایتد در دوران پس از فرگوسن سراغ نام های بزرگی رفت. مویز جانشین انتخاب شده فرگوسن بود؛ فان خال با سابقه هدایت آژاکس و بارسا و بایرن و تیم ملی هلند و یکی از پرافتخارترین مربیان اروپا بود؛ مورینیو 3بار قهرمان لیگ برتر انگلیس شده و دو بار لیگ قهرمانان اروپا را فتح کرده بود؛ سولسشائر اسطوره باشگاه بود؛ تن هاخ با نسل طلایی آژاکس به نیمه نهایی لیگ قهرمانان رسیده بود و آموریم هم با اسپورتینگ قهرمانی های مهمی به دست آورده بود.

اما هزینه این رفت وآمدها فقط به حقوق مربیان محدود نشد. رقم غرامت پرداختی به مربیان و کادرهایشان در دوره پس از فرگوسن به این ترتیب بوده است:

- دیوید مویز و کادر فنی: ۴.۹ میلیون پوند

- لوییس فان خال و کادر فنی: ۸.۴ میلیون پوند

- ژوزه مورینیو و کادر فنی: ۱۹.۶ میلیون پوند

- اوله گونار سولسشائر و کادر فنی: ۹.۱ میلیون پوند

- رالف رانگنیک و مجموعه تغییرات کادر فنی: ۱۴.۷ میلیون پوند

- اریک تن هاخ و کادر فنی: ۱۰.۴ میلیون پوند

- روبن آموریم و کادر فنی: ۸.۲ میلیون پوند

- مایکل کریک و کادر فنی: دست کم ۵ میلیون پوند برآورد شده است.

جمع این ارقام به حدود ۸۰.۳ میلیون پوند می رسد. البته رقم مربوط به رانگنیک صرفا غرامت اخراج مربی نیست و هزینه لغو قرارداد مشاوره ای آینده او و تغییرات دیگری در بخش فوتبال باشگاه را هم در بر می گیرد. رقم کریک نیز هنوز برآوردی است.

اما هزینه ها به همین جا ختم نمی شود. باشگاه برای آوردن برخی مربیان نیز پول پرداخت کرده است. از جمله حدود ۱۱ میلیون پوند برای آزادکردن آموریم از اسپورتینگ و ۷.۴ میلیون پوند برای فعال کردن بند فسخ قرارداد پوچتینو با فدراسیون فوتبال آمریکا.

اگر هزینه های مربوط به مدیران ورزشی و سایر تغییرات مدیریتی بخش فوتبال را هم اضافه کنیم، رقم بسیار بزرگ تری به دست می آید.

بر اساس محاسبه ای که روزنامه تلگراف منتشر کرده، مجموع هزینه های استخدام و اخراج مربیان، اعضای کادر فنی و مدیران ورزشی از سال ۲۰۱۳ تا نوامبر ۲۰۲۶ به حدود ۱۰۸.۲ میلیون پوند رسیده است. این رقم شامل ۹۵.۸ میلیون پوند هزینه قطعی و ۱۲.۴ میلیون پوند برآورد مربوط به تغییرات اخیر، از جمله اخراج کریک و استخدام پوچتینو است. حقوق و پاداش سالانه مربیان در این محاسبه منظور نشده است.

به عبارت دیگر، یونایتد در این سال ها بیش از ۱۰۰ میلیون پوند فقط بابت عوض کردن آدم های حاضر در بخش فنی و مدیریتی هزینه کرده است؛ پولی که می توانست صرف خرید چند بازیکن باکیفیت شود.

پس چرا هواداران از گلیزرها متنفرند؟

اینجا باید پرونده را از مستطیل سبز بیرون ببریم. اعتراض اصلی هواداران منچستریونایتد فقط به این نیست که تیم شان قهرمان نمی شود یا بازیکنان گران قیمتش خوب بازی نمی کنند. موضوع مهم تر، شیوه ای است که گلیزرها باشگاه را در سال ۲۰۰۵ خریدند و طی دو دهه اداره کردند.

خانواده گلیزر برای خرید منچستریونایتد از وام و بدهی استفاده کردند و بخش بزرگی از این بدهی را به خود باشگاه منتقل کردند. درحالی که بدهی ناخالص باشگاه پیش از این معامله حدود ۵۰ میلیون پوند بود، پس از خرید گلیزرها به ۶۰۴ میلیون پوند رسید. یعنی باشگاهی که پیش از ورود آن ها تقریبا بدون بدهی بود، ناگهان با کوهی از بدهی روبه رو شد.

بررسی BBC Verify از حساب های مالی باشگاه نشان می دهد که بین سال های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۴، در مجموع حدود یک میلیارد و ۱۸۷ میلیون پوند از منابع باشگاه برای این موارد خارج شده است:

- ۸۱۵ میلیون پوند بابت بهره بدهی ها

- ۱۶۶ میلیون پوند سود سهام پرداختی به سهام داران

- ۱۰ میلیون پوند کارمزدهای مدیریتی و اداری به شرکت های مرتبط با خانواده گلیزر

- ۱۹۷ میلیون پوند بازپرداخت خالص بدهی خارجی

این رقم بدون احتساب برخی هزینه های بانکی و مالی دیگر محاسبه شده است.

همچنین از زمان عرضه سهام باشگاه در بورس نیویورک در سال ۲۰۱۲، ۱۲۵ میلیون پوند بابت حق الزحمه مدیران پرداخت شده که با توجه به عضویت اعضای خانواده گلیزر در هیات مدیره، حدود ۶۳ میلیون پوند از آن احتمالا به خود خانواده رسیده است.

از سوی دیگر، گلیزرها بین سال های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۲ حدود ۵۵۵ میلیون پوند از سهام باشگاه را فروختند که ۴۸۴ میلیون پوند آن مستقیم به خودشان رسید و فقط ۷۱ میلیون پوند برای کاهش بخشی از بدهی خرید استفاده شد.

پول خرید بازیکن از کجا آمده بود؟

نکته مهم این است که برخلاف تصور رایج، گلیزرها پس از خرید باشگاه، مرتبا سرمایه شخصی جدیدی وارد منچستریونایتد نکردند.

بر اساس بررسی BBC، آن ها در زمان خرید ۲۷۳ میلیون پوند از سرمایه شخصی خود را نیز وارد معامله کردند، اما پس از آن سرمایه گذاری شخصی تازه ای در باشگاه انجام ندادند. هزینه خرید بازیکنان عمدتا از درآمدهای خود باشگاه و استقراض تامین شده است.

این تفاوت مهمی است: وقتی باشگاهی سالانه صدها میلیون یورو برای خرید بازیکن هزینه می کند، لزوما به این معنا نیست که مالکانش از جیب خودشان برای آن هزینه کرده اند.

گلیزرها از یکی از بزرگ ترین برندهای فوتبال جهان درآمد تجاری عظیمی ساختند. درآمد تجاری سالانه یونایتد از ۵۵ میلیون پوند در سال ۲۰۰۶ به ۳۰۳ میلیون پوند در سال ۲۰۲۴ رسید. ارزش باشگاه هم از حدود ۷۹۰ میلیون پوند در زمان خرید، به بیش از ۳.۲ میلیارد پوند در ارزش گذاری بازار سهام در سال ۲۰۲۵ رسید.

بنابراین نمی توان گفت آن ها در اداره تجاری باشگاه هیچ موفقیتی نداشتند. اتفاقا یکی از انتقادهای اصلی هواداران این است که یونایتد به یک ماشین درآمدزایی و برند تجاری تبدیل شد، درحالی که موفقیت ورزشی دیگر اولویت اصلی به نظر نمی رسید.

اولدترافورد؛ ورزشگاه فرسوده و وعده های تازه

یکی دیگر از دلایل اعتراض هواداران، وضعیت زیرساخت های باشگاه بود. در سال هایی که رقبای یونایتد ورزشگاه ها و امکانات تمرینی خود را توسعه می دادند، اولدترافورد با مشکلاتی مانند فرسودگی و نشتی سقف و وفور موش روبه رو بود.

طبق گزارش مالی باشگاه، هزینه سرمایه ای انجام شده برای خود ورزشگاه در سال مالی ۲۰۲۴، ۸.۲ میلیون پوند، در سال ۲۰۲۵، ۱۳.۱ میلیون پوند و در سال ۲۰۲۶، ۷.۷ میلیون پوند بوده است.

در مقابل، هزینه توسعه مرکز تمرینی کارینگتون در سال مالی ۲۰۲۵ به ۴۲.۷ میلیون پوند رسید و در سال ۲۰۲۶ نیز ۱۴.۷ میلیون پوند دیگر برای آن هزینه شد. مجموعه جدید تیم اول مردان در اوت ۲۰۲۵ افتتاح شد.

حالا قرار است ورزشگاه جدیدی با ظرفیت ۱۰۰ هزار تماشاگر و هزینه تخمینی حدود ۲ میلیارد پوند ساخته شود. این طرح در مارس ۲۰۲۵ از سوی جیم رتکلیف اعلام شد. در گزارش مالی سال ۲۰۲۶ نیز ۶۳.۵ میلیون پوند هزینه مربوط به زمین و املاک آزاد برای پروژه ورزشگاه جدید ثبت شده است.

اما یک نکته مهم وجود دارد؛ طرح ورزشگاه جدید، پروژه ای است که در دوره ورود رتکلیف و پس از واگذاری بخشی از سهام به او مطرح شد؛ نمی توان آن را به عنوان دستاورد سرمایه گذاری مستقیم گلیزرها معرفی کرد.

گلیزرها هنوز صاحب اصلی اند؟

با وجود ورود جیم رتکلیف و شرکت اینئوس در سال ۲۰۲۴، خانواده گلیزر همچنان کنترل اکثریت حق رای باشگاه را در اختیار دارند.

طبق گزارش رسمی سال مالی ۲۰۲۶ منچستریونایتد، خانواده گلیزر حدود ۶۷.۹۱ درصد حق رای و اینئوس حدود ۲۸.۹۵ درصد حق رأی را در اختیار دارند. در عین حال، مدیریت عملیات فوتبالی از سال ۲۰۲۴ به رتکلیف و تیم مدیریتی او واگذار شده است.

بدهی، ساختار مالکیت و بخش بزرگی از مشکلات زیرساختی میراث دوران گلیزرهاست، اما تصمیم های فوتبالی و تغییرات مدیریتی دوره اخیر را نمی توان تماما به گردن آن ها انداخت. اخراج آموریم، کریک و انتخاب پوچتینو در دوره ای اتفاق افتاده که اینئوس مسئولیت عملیات فوتبالی را برعهده داشته است.

مشکل یونایتد پول نبود؛ برنامه بود

خانواده گلیزر می توانند به هزینه چند میلیارد یورویی برای خرید بازیکن، افزایش درآمد تجاری، افزایش ارزش باشگاه و جام هایی که در این دوره به دست آمده اشاره کنند. در مجموع، یونایتد در دوران مالکیت آن ها ۱۵ جام مهم کسب کرده که البته فقط 5 جام پس از بازنشستگی فرگوسن به دست آمده است.

اما مشکل اصلی این است که هزینه های سنگین، خرید نام های بزرگ و تغییر مداوم مربیان به یک برنامه فوتبالی منسجم تبدیل نشد.

در دوران ادوارد وودوارد، باشگاه بارها بازیکنان گران قیمت خرید، اما ساختار فنی و مدیریتی لازم برای انتخاب درست، هماهنگی میان سرمربی و مدیران و ساختن یک تیم پایدار وجود نداشت. رالف رانگنیک هم زمانی که به عنوان سرمربی موقت به یونایتد آمد، از نیاز باشگاه به «جراحی قلب باز» صحبت کرد.

منبع: روزنامه همشهری

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین