در پرفورمنس معنا اهمیتی ندارد؛ (جاگات) یک اجرای مانیفستی نیست!

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - مهر، پوریا جلال وندی کارگردان پرفورمنس «جاگات» که این شب ها در تماشاخانه خورشید روی صحنه است،  درباره مضمون این اثر بیان کرد: «جاگات» به معنای هر چیزی است که در حال تغییر و حرکت است و به گمان من، خود این واژه می تواند مضمون اجرای ما را توضیح دهد. اساساً در مواجهه با پرفورمنس، مسئله معنا به شکل متعارف آن برای ما اهمیت ندارد، زیرا زمانی که کلام و روایت را از یک فرم اجرایی حذف می کنیم، از همان ابتدا با مخاطب قراردادی نانوشته می بندیم که قرار نیست در این اجرا با داستان یا معنایی مشخص روبه رو شود.

وی ادامه داد: می دانم که به صورت سنتی و از روی عادت، مخاطب انتظار دارد در هر اجرا با کلام، قصه و روایتی روشن مواجه شود اما در پرفورمنس، این موضوع چندان اهمیت ندارد. به اعتقاد من، فرم هر اثر، خود سازنده مضمون و محتوای آن است و فرم «جاگات» نیز دقیقاً همین کار را انجام می دهد. در متن معرفی اجرا جمله ای داریم که می گوید ««جاگات» از نگاه تو دیده می شود؛ یعنی این مخاطب است که با مشارکت خود، نسبتش را با اجرا پیدا می کند و بر اساس تجربه شخصی اش به برداشت و معنای مورد نظر خود می رسد.

جلال وندی تأکید کرد: پرفورمنس «جاگات» به هیچ عنوان در پی ارائه مانیفست یا اعلام معنایی مشخص نیست. تلاش کرده ایم اتمسفری خلق کنیم که در آن، احساسات و عواطفی شکل بگیرد و ادامه این مسیر توسط خود مخاطب تکمیل شود و در نهایت به معنای شخصی او برسد.

این کارگردان درباره ضرورت تجربه گرایی در تئاتر گفت: فکر می کنم در عصری زندگی می کنیم که ناچاریم مدام خودمان را به روز کنیم و هنر هم از این قاعده مستثنی نیست. باید به سمت تغییر نگرش و استفاده از شیوه های مدرن تر حرکت کنیم و به خلق تجربه های تازه عادت داشته باشیم. ذائقه مخاطب و محصولات هنری رابطه مستقیمی با یکدیگر دارند. تا زمانی که مدام آثار تکراری و سنتی تولید کنیم، نه به بدنه تئاتر اجازه رشد می دهیم و نه زمینه تغییر ذائقه مخاطب را فراهم می کنیم.

وی افزود: نباید از اینکه بخشی از مخاطبان در ابتدا با این گونه آثار ارتباط برقرار نکنند یا آنها را نپذیرند، نگران باشیم. اگر این مسیر را ادامه دهیم، به مرور اتفاقات بهتری هم برای تئاتر، هم برای هنر و هم برای نگرش مخاطبان رقم خواهد خورد.

جلال وندی درباره شرایط اجتماعی و تأثیر آن بر فعالیت های هنری اظهار کرد: در حدود ۱۰ سال اخیر، همواره با رخدادها و بحران های مختلفی روبه رو بوده ایم؛ از اتفاقات سال ۱۳۹۸، تورم، افزایش قیمت بنزین و همه گیری کرونا گرفته تا رخدادهای سال ۱۴۰۱ و جنگ. انگار تلاطم به بخشی از زیست ما تبدیل شده است. در این شرایط بیشتر به این بیت فکر می کنم که «موجیم که آسودگی ما عدم ماست».

وی ادامه داد: نگاه ما این نیست که یک اجرا قربانی شرایط باشد یا قرار باشد راهگشای همه مسائل شود. دست کم در گروه «بوژان» چنین ذهنیتی نداریم. طبیعی است اگر شرایط کشور آرام تر و باثبات تر باشد، روند فعالیت های هنری نیز نتیجه بهتری خواهد داشت اما واقعیت موجود را پذیرفته ایم و با وجود همه دشواری ها تلاش می کنیم مسیرمان را ادامه دهیم. نه ادعایی درباره این وضعیت داریم و نه خود را قربانی آن می دانیم. تنها امیدواریم روزی شرایط کشور و مردم آرام تر شود تا بتوان با آسودگی بیشتری زندگی، کار و هنر را تجربه کرد.

کارگردان «جاگات» درباره بازخورد مخاطبان توضیح داد: استقبال از اجرا برای خود ما جالب بود، زیرا تصور رایجی وجود دارد که آثار آوانگارد یا اجراهای غیرمتعارف تنها برای مخاطبان خاص و افرادی با دانش هنری قابل درک هستند اما تجربه ما خلاف این موضوع را نشان داد. برای نمونه، خانواده ای همراه با دختر هفت ساله شان به تماشای اجرا آمده بودند و این کودک ارتباط بسیار خوبی با اثر برقرار کرده بود؛ موضوعی که برای خود ما نیز شگفت انگیز بود.

وی افزود: یکی از اهداف ما در «جاگات» این است که در عمل نشان دهیم چنین ذهنیتی درست نیست. انسان پیش از آنکه سخن گفتن را بیاموزد، تنها از طریق بدن، حرکت و احساسات با جهان پیرامون خود ارتباط برقرار می کند و این ارتباط نیز کاملاً مؤثر است. مادری که نوزادش هنوز قادر به صحبت کردن نیست، به خوبی نیازهای او را درک می کند. بنابراین این شیوه ارتباط، امری فطری است و بعدها کلمات به آن افزوده می شوند.

جلال وندی در ادامه درباره دلایل خود برای انتخاب این شکل اجرایی تصریح کرد: حتی گاهی احساس می کنم کلمات خود منشأ سوءتفاهم می شوند و در شرایط امروز نیز انگار از انبوه کلمات خسته شده ایم. به همین دلیل، زمانی که ارتباطی صرفاً از طریق بدن، حرکت، احساس و عاطفه شکل می گیرد، تأثیر عمیق تری بر مخاطب می گذارد و ما این موضوع را در بازخورد بسیاری از تماشاگران مشاهده کرده ایم.

وی در پایان گفت: البته گروهی از مخاطبان نیز از نبود روایت یا معنای مشخص در اجرا گلایه دارند اما ما در «جاگات» تلاش می کنیم به جای ارائه پاسخ، یک پرسش و علامت سؤال در ذهن مخاطب ایجاد کنیم و اگر به این هدف برسیم، احساس می کنیم اجرای موفقی داشته ایم. یوجینیو باربا جمله ای دارد که می گوید: «متضاد حقیقت، وضوح است»، در حالی که معمولاً تصور می کنیم متضاد حقیقت، دروغ است. من به این نگاه بسیار اعتقاد دارم و در این شیوه اجرایی نیز وامدار همین نگرش هستم. در مجموع، با توجه به شرایط موجود و فرم متفاوت اجرا، استقبال مخاطبان رضایت بخش بوده و امیدوارم در ادامه نیز بهتر شود.

پرفورمنس آرت «جاگات» به طراحی و کارگردانی پوریا جلال وندی از ۲۷ خرداد دور جدید اجراهای خود را در تماشاخانه خورشید آغاز کرده است و اجراهای آن تا ۳۱ تیر ادامه دارد.

مانلی خاتمی، آبان کوشا، روشنا مثنوی و محدثه مشتاقی گروه بازیگران این اجرا را تشکیل می دهند.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین