مواد مخدر جدید به بازار آمد - روان پویاها جای سنتی و صنعتی را گرفتند - شناسایی 409 ماده مخدر جدید در ایران

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از همشهری - محمد ترحمی مدیرکل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر اظهار کرد: یکی از ضروری ترین محورهای اصلاح قانون، به روزرسانی فهرست مواد مخدر و روانگردان هاست زیرا این فهرست از سال ۱۳۸۹ تاکنون به روزرسانی نشده است.

وی افزود: در گذشته معمولا مواد را در ۳ گروه اصلی مواد مخدر، روانگردان ها و محرک ها دسته بندی می کردیم، اما امروز نه فقط در ایران، بلکه در سراسر جهان با پدیده ای به نام «روان پویاهای جدید» مواجه هستیم. بسیاری از این مواد آثار و عوارضی به مراتب شدیدتر از مواد مخدر سنتی یا صنعتی شناخته شده دارند و از نظر نوع تأثیرگذاری نیز با مواد قبلی متفاوت هستند.

عضو خانه ملت تاکید کرد: البته همه این مواد الزاما جدید نیستند. برای مثال، برخی از آن ها مانند قارچ های موسوم به «مجیک ماشروم» یا قارچ های جادویی از گذشته نیز در برخی جوامع مورد استفاده قرار می گرفتند، اما با گذشت زمان و افزایش آگاهی نسبت به آثار مخرب و پیامدهای پزشکی و اجتماعی آن ها، محدودیت ها و ممنوعیت های بیشتری برای مصرفشان ایجاد شده است.

شناسایی ۴۰۹ ماده مخدر جدید

مدیرکل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر گفت: بخش عمده روان پویاهای جدید ماهیت سنتزی و شیمیایی دارند و از ترکیب و سنتز چند ماده مختلف تولید می شوند؛ موادی که با نام ها و آثار جدید وارد بازار می شوند. در حال حاضر ۴۰۹ ماده از این دسته در فهرست مواد مخدر و روانگردان های کشور وجود ندارند و این موضوع یک خلأ قانونی جدی ایجاد کرده است.

وی افزود: در چنین شرایطی اگر پرونده ای درباره این مواد تشکیل شود، قاضی ممکن است به دلیل نبود عنوان مجرمانه مشخص در قانون، امکان برخورد مؤثر با آن را نداشته باشد. نمونه بارز این مسئله در مورد ماده مخدر شیشه رخ داده است که از سال ۱۳۸۳ وارد چرخه مصرف کشور شد، اما ممنوعیت قانونی آن تا سال ۱۳۸۹ به طول انجامید و در این فاصله، دستگاه قضایی با خلأ قانونی مواجه بود.

ترحمی تأکید کرد: اکنون نیز وضعیت مشابهی درباره بسیاری از مواد جدید وجود دارد و لازم است هرچه سریع تر فهرست مواد مخدر و روانگردان ها به روزرسانی شود. علاوه بر به روزرسانی فهرست، شیوه به روزرسانی آن نیز نیازمند اصلاح است. در قانون فعلی پیش بینی شده که هر تغییر در فهرست مواد باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد.

وی ادامه داد: اگر قرار باشد برای هر ماده جدید مسیر قانون گذاری مستقل طی شود، تصویب فهرستی شامل صدها ماده ممکن است سال ها زمان ببرد. بسیاری از کشورها اختیار به روزرسانی این فهرست ها را به ستادهای ملی مبارزه با مواد مخدر یا وزارتخانه های بهداشت خود واگذار کرده اند تا بتوانند متناسب با تحولات بازار مواد مخدر، واکنش سریع تری داشته باشند. همان گونه که وزارت بهداشت در خصوص داروهای مجاز و غیرمجاز تصمیم گیری می کنند، در حوزه مواد مخدر و روانگردان ها نیز می توان سازوکاری طراحی کرد که فرآیند به روزرسانی فهرست ها سریع تر و کارآمدتر انجام شود.

راهکار به روزرسانی فهرست قانونی مواد مخدر و روانگردان ها

ترحمی با اشاره به راهکار پیش بینی شده برای به روزرسانی فهرست مواد مخدر و روانگردان ها در لایحه اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر بیان کرد: ستاد مبارزه با مواد مخدر، وزارت بهداشت، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و سایر دستگاه های عضو، ظرفیت و تخصص لازم را برای تشخیص و شناسایی مواد جدید را دارند و می توانند فرآیند به روزرسانی این فهرست را با سرعت بیشتری انجام دهند.

وی توضیح داد: هم اکنون نیز زمانی که ماده مخدر جدیدی در کشور شناسایی می شود، فراجا آن را کشف و معرفی می کند، وزارت بهداشت ماهیت و آثار آن را بررسی و تعیین می کند و ستاد مبارزه با مواد مخدر نیز موضوع را برای طی مراحل قانونی ثبت ماده در فهرست مواد مخدر و روانگردان پیگیری می کند.

وی افزود: در نهایت این روند به تصویب مجلس شورای اسلامی می رسد. در حالی که ستاد مبارزه با مواد مخدر بر اساس قوانین موجود اختیار تصویب مصوبات و آیین نامه های اجرایی را دارد و می تواند در این زمینه با سرعت بیشتری عمل کند. به همین دلیل در لایحه اصلاحی پیش بینی کرده ایم که سازوکار به روزرسانی فهرست مواد مخدر نیز متناسب با نیازهای روز اصلاح شود.

تفاوت روان پویاهای جدید با روانگردان های شناخته شده

مدیرکل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت روان پویاهای جدید با روانگردان های شناخته شده اظهار کرد: در برخی موارد آثار تخریبی این مواد حتی از مواد مخدر و روانگردان های شناخته شده نیز بیشتر است. اساسا یکی از دلایل اصلی مبارزه با مواد مخدر، روانگردان ها و محرک ها آثار مخربی است که این مواد بر سلامت فردی، امنیت اجتماعی و اخلاق عمومی جامعه بر جای می گذارند.

وی ادامه داد: برای مثال، مصرف شیشه یا مت آمفتامین می تواند افراد را به سمت ارتکاب جرائم خشن و جنایت های هولناک سوق دهد. موارد متعددی وجود داشته که افراد تحت تأثیر توهمات ناشی از مصرف این مواد مرتکب قتل اعضای خانواده خود شده اند. شخصی که تحت تأثیر این مواد قرار می گیرد ممکن است درک خود از واقعیت را از دست بدهد و رفتارهایی انجام دهد که در شرایط عادی حتی تصور آن نیز ممکن نیست. این موضوع نشان دهنده شدت آثار تخریبی برخی مواد روانگردان است.

ترحمی با بیان اینکه روان پویاهای جدید در واقع همان مواد مخدر و روانگردان های نوظهور هستند، گفت: این مواد در ادبیات بین المللی با عنوان NPS یا «مواد روان فعال جدید» شناخته می شوند و بخش قابل توجهی از آن ها هنوز در فهرست مواد مخدر کشور قرار نگرفته اند. هم اکنون حدود ۴۰۹ مورد از این مواد باید در فهرست رسمی کشور گنجانده شوند و هر روز تأخیر در این زمینه می تواند به افزایش تعداد این مواد منجر شود.

وی تأکید کرد: روند تولید این مواد بسیار سریع است، به گونه ای که تنها با تغییر یا ترکیب چند ماده شیمیایی، یک ماده جدید با آثار متفاوت تولید می شود. به همین دلیل در بازه های زمانی کوتاه ده ها ماده جدید وارد بازار جهانی می شود. اگر امکان مقابله قانونی با این مواد فراهم نشود، جامعه با همان آسیب ها و مخاطرات ناشی از مواد مخدر سنتی و صنعتی مواجه خواهد شد، با این تفاوت که به دلیل نبود عنوان مجرمانه، امکان برخورد قانونی نیز وجود نخواهد داشت.

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین