(شب شروه) در خارگ؛ شبی برای شنیدن صدای اندوه جنوب

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - اجرای این برنامه برعهدهشاهین بهرام نژاد، مجری و کارشناس فرهنگ عامه، بود و ناخدا علی ستوده، عبدالرسول حسینی و محسن سناسیری، از شروه خوانان برجسته جنوب، به شروه خوانی پرداختند. سید عبدالحمید هاشمی نیز با نوازندگی نی، شروه خوانان را همراهی کرد.

در آغاز برنامه، پس از مثنوی خوانی از اشعار مولانا، بهرام نژاد با اشاره به پیشینه این آوای باستانی، شروه را چنین توصیف کرد: «شروه مثل آهی ست که از جگرِ نمک خوردهٔ جنوب برمی خیزد؛ بُنگِ بلندی بی تکلف و بی ساز، که انگار مردی تهِ سکوتِ شب، رو به باد دریا، دوبیتیِ جدایی را دست به سینه می سپارد به آسمان.»

وی با اشاره به پیوند شروه با اقلیم جنوب افزود: «چه می شود کرد؟ جنوب است، دریا هست، هُرم هست، داغی آفتاب و خولیسِ شرجی و شروه، درد را شریف می کند.»

از فایز تا مفتون؛ پشتوانه ادبی شروه در جنوب

بخش مهمی از هویت شروه، در پیوند آن با شعر و دوبیتی های شاعران و دوبیتی سرایان نام آشنای جنوب شکل گرفته است. در این میان می توان از شاعرانی چون فایز، مفتون، نادم، باکی و کوهی یاد کرد؛ شاعرانی که اشعارشان در حافظه شفاهی مردم جنوب و در سنت شروه خوانی جایگاهی ماندگار یافته است.

شروه در واقع تنها یک شیوه آوازخوانی نیست؛ بلکه روایتی موسیقایی از شعر، اندوه، دلتنگی، عشق، فراق و زیست مردم جنوب است و دوبیتی های شاعران این منطقه طی سال ها، بخش مهمی از مواد شعری این آیین را شکل داده اند.

هر یک از شروه خوانان نیز در بخش ابتدایی برنامه، حدود ده دقیقه و با سبک و شیوه خاص خود به اجرای شروه پرداختند.

گرده ها؛ شیوه های گوناگون شروه خوانی

در ادامه، مجری برنامه درباره «گرده»ها توضیح داد و گفت: «در جنوب شروه به شیوه های متفاوتی خوانده می شود که به آن گرده می گویند.»

به گفته او، گرده ها گاه نام مکان بر خود دارند؛ مانند دشتیاتی، دشتستانی، شبانکاره ای، شُنبه ای و چاهکوتاهی؛ گاه نام قومی خاص را یدک می کشند؛ مانند حاجیونی، جتکی و زنگی؛ و گاه به نام فرد مؤلف یا صاحب آن سبک شناخته می شوند؛ مانند عامَسین، علی کلسین، کل کَرَم، زنگویی، نجاتی، بخشی و شریفیان.

بهرام نژاد در ادامه از هر یک از شروه خوانان خواست یک گرده منحصربه فرد اجرا کنند. نخست، با یادکردی از جهانبخش کردی زاده که در ۴۱ سالگی بدرود حیات گفت، از ناخدا علی ستوده خواست «گرده بخشی» را بخواند؛ اجرایی که یاد و خاطره این شروه خوان و نوحه خوان فقید بوشهری را در سالن سینما صدف زنده کرد.

سپس با اشاره به «پولاد اسماعیلی»، شروه خوان پیشکسوت دیار دشتی، از محسن سناسیری خواست «گرده پولاد» را اجرا کند.

در ادامه، وقتی نوبت به عبدالرسول حسینی، شروه خوان اهل شهر کاکی از دیار دشتی، رسید، مجری با یادکردی از زنده یاد محمدحسین قایدی، شروه خوان نام آشنای دیار دشتی، و پس از خوانش یک دوبیتی با گویش دشتیاتی، از حسینی خواست شروه ای دشتیاتی به سبک «عامسین» اجرا کند.

معرفی دو کتاب درباره شروه

در بخش دیگری از این آیین، دکتر بهرام نژاد دو کتاب «آینه شروه سرایی» اثر زنده یاد دکتر حمیدی و «شروه سرایی در جنوب ایران» اثر زنده یاد علی باباچاهی را معرفی کرد و بر اهمیت ثبت، مطالعه و شناخت این میراث ادبی و موسیقایی جنوب تأکید کرد.

«دومندویی»؛ اوج شروه

در ادامه، مجری این آیین درباره «دومندویی» توضیح داد: «در آیین شروه خوانی، هنگامی که شروه خوانان هر کدام یک دوبیتی می خوانند و رشته شروه خوانی را در ادامه به شروه خوان کناری می سپارند، در واقع یک بده بستان راه می اندازند که آن را در اصطلاح دومندویی می خوانند.»

او «دومندویی» را اوج شروه دانست؛ جایی که شروه خوان از عمق وجودش و تا سرحد توان از حنجره اش مایه می گذارد و این بخش از شروه خوانی را می توان نوعی هماوردی میان شروه خوانان دانست.

آیین «شب شروه» در نهایت با اجرای دومندویی گوش نواز شروه خوانان به پایان رسید؛ اجرایی که فضای سالن سینما صدف را به یکی از جلوه های زنده موسیقی و شعر جنوب بدل کرد.

این برنامه با استقبال خوب تماشاگران و مردم جزیره مقاوم خارگ همراه شد و در شرایط حساس پس از آغاز جنگ تحمیلی سوم، به یکی از برنامه های فرهنگی و هنری فاخر این جزیره تبدیل شد؛ شبی که صدای شروه، هم زمان با یاد یکی از ماندگارترین شروه خوانان جنوب، در خارگ طنین انداخت و بخشی از حافظه موسیقایی، ادبی و فرهنگی جنوب را زنده نگه داشت.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین