هر علامت بدن را به کمبود ویتامین ها ربط ندهید - سردی دست و پا واقعا نشانه کم خونی است؟

به گزارش سرویس مجله خبر ناب به نقل از همشهری - پروانه بندپی: بعضی ها کافی است علامت تازه ای در بدن شان ببینند تا برای آن یک بیماری یا کمبود بتراشند؛ از سردی دست وپا و یبوست گرفته تا احساس خستگی. جست وجوی اینترنتی هم گاهی این نگرانی را بیشتر می کند؛ کافی است درباره یک بیماری یا عارضه جست وجو کنیم تا با فهرستی از علائم مواجه شویم و تصور کنیم چند موردش را در خودمان می بینیم. نتیجه هم برای بعضی ها روشن است: خرید یک مکمل و شروع مصرف آن برای جبران کمبودی که هنوز تشخیص داده نشده است. اما متخصصان تاکید می کنند که تنها از روی یک نشانه نمی توان کمبود یک ماده مغذی را تشخیص داد.

سردی دست و پا و کم خونی!

یکی از علائمی که معمولا در جستجوهای اینترنتی به کمبود یک ماده مغذی نسبت داده می شود، سردی دست ها و پاها است؛ معمولا هم پای آهن در میان است. اما دکتر ایرج خسرونیا، متخصص بیماری های داخلی به همشهری می گوید: «کمبود آهن را فقط با آزمایش خون می توان تشخیص داد. خیلی ها وقتی فشار خونشان پایین است، فکر می کنند کم خون هستند یا وقتی سرگیجه و سردرد می گیرند، آن را به کم خونی نسبت می دهند. در حالی که کم خونی فقط باید با آزمایش تأیید شود.»

خسرونیا هشدار می دهد که «مصرف بیش از حد آهن می تواند باعث تجمع آهن در بدن و آسیب به کبد و در موارد شدید، بیماری های کبدی شود. بنابراین توصیه ما این است که افراد ابتدا آزمایش خون بدهند و اگر مشخص شد هموگلوبین یا فریتین آنها پایین است، درمان را شروع کنند. آن هم نه به صورت خودسرانه، بلکه حتما با نظر پزشک.»

به گفته این متخصص بیماری های داخلی، «یکی از دلایل مهم سردی دست ها و پاها می تواند پایین بودن فشار خون یا اختلالات عروقی باشد. این عوامل می توانند باعث کاهش جریان خون و در نتیجه سردی دست ها و پاها شوند.»

ترک پاشنه پا و کمبود ویتامین A

ترک پاشنه پا هم از مواردی است که خیلی از افراد آن را به کمبود ویتامین A یا روی نسبت می دهند. ویتامین A برای سلامت پوست و چشم ضروری است و روی نیز در سلامت پوست و ترمیم زخم نقش دارد، اما ترک پاشنه در بسیاری از موارد علت های شایع تر و ساده تری دارد؛ خشکی پوست، ضخیم شدن لایه های پوست، فشار و اصطکاک، نوع کفش و بعضی بیماری های پوستی می توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند. بنابراین ترک پاشنه هم به تنهایی دلیل کافی برای مصرف مکمل روی یا ویتامین A نیست.

میل شدید به شیرینی و کمبود منیزیم!

میل شدید به شیرینی هم از آن نشانه هایی است که در فضای مجازی گاهی به کمبود منیزیم یا کروم نسبت داده می شود. اما به گفته دکتر احسان شایسته، پزشک عمومی در گفتگو با همشهری، «این ادعا پشتوانه علمی محکمی ندارد. هوس شیرینی می تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از گرسنگی و عادت های غذایی گرفته تا کم خوابی و عوامل جسمی و روانی. بنابراین نمی توان از روی علاقه زیاد به شیرینی فوری نتیجه گرفت که فرد دچار کمبود منیزیم یا مثلا کمبود کروم است و به دنبال آن سراغ مکمل رفت!»

خشکی چشم و کمبود ویتامین A و امگا۳

یکی دیگر از مواردی که گاهی به کمبود مواد مغذی نسبت داده می شود، خشکی چشم است؛ خیلی ها این مشکل را ناشی از کمبود ویتامین A یا امگا۳ می دانند. دکتر شایسته در این رابطه می گوید: «کمبود شدید ویتامین A می تواند باعث خشکی و آسیب چشم شود، اما خشکی چشم علت های دیگری مثل افزایش سن، استفاده طولانی از نمایشگرها، شرایط محیطی و مصرف بعضی داروها هم دارد. درباره امگا۳ هم نمی شود فقط از روی خشکی چشم، کمبود این ماده را تشخیص داد. تشخیص کمبود امگا۳ در صورت نیاز باید با بررسی وضعیت تغذیه و ارزیابی پزشکی انجام شود.»

فراموشکاری و کمبود ویتامین B۱۲

کاهش تمرکز و فراموشی هم یکی از آن مواردی است که خیلی ها آن را را به کمبود ویتامین B۱۲ نسبت می دهند. به گفته دکتر شایسته، «ویتامین B۱۲ برای عملکرد سیستم عصبی و تشکیل طبیعی گلبول های قرمز ضروری است و کمبود آن می تواند با خستگی و برخی علائم عصبی و شناختی همراه شود. اما مشکل تمرکز و فراموشی دلایل متعدد و متنوعی دارد و نمی توان تنها بر اساس این علائم گفت فرد دچار کمبود B۱۲ یا منیزیم است.» او می گوید: «اگر احتمال کمبود B۱۲ مطرح باشد، تشخیص آن فقط با بررسی پزشکی و انجام آزمایش ممکن است.»

ریزش مو و کمبود ویتامین D و زینک

ریزش مو هم از علائمی است که خیلی ها آن را به کمبود ویتامین ها و مواد معدنی ای مثل ویتامین D، زینک، پروتئین و ... نسبت می دهند. پزشکان می گویند کمبود آهن، پروتئین و روی واقعا می تواند در ریزش مو نقش داشته باشد، اما دلیل این مشکل همیشه کمبودهای تغذیه ای نیست. عوامل ارثی، بیماری های تیروئید، تغییرات هورمونی، کاهش وزن و بعضی بیماری ها نیز می توانند باعث ریزش مو شوند. بنابراین بهتر است قبل از مصرف مکمل های مخصوص مو، علت ریزش مشخص شود و در صورت نیاز کمبودهای تغذیه ای بررسی شود. چون مصرف بیش از حد بعضی مواد مغذی هم می تواند به جای کمک، مشکل جدیدی ایجاد کند.

علت یبوست واقعا کمبود منیزیم است؟

در دستگاه گوارش هم نشانه هایی وجود دارند که گاهی خیلی سریع به کمبود یک ویتامین نسبت داده می شود. یبوست مزمن، یکی از این موارد است و در برخی توصیه های غیرتخصصی، کمبود منیزیم به عنوان علت آن معرفی می شود. در حالی که دکتر خسرونیا می گوید: «یبوست ممکن است به دلایل مختلفی بروز کند؛ از کندی حرکات روده و برخی اختلالات دستگاه گوارش گرفته تا انسداد، پولیپ، تومور یا مشکلات هورمونی. مثلا کم کاری تیروئید می تواند باعث یبوست شود. بنابراین اگر فردی دچار یبوست مزمن است، نباید فوراً سراغ مکمل منیزیم برود. اول باید تحت نظر پزشک و با انجام آزمایش ها و بررسی های لازم، علت یبوست مشخص شود و بعد درمان مناسب انجام گیرد.»

خستگی و کمبود ویتامین های B

احساس خستگی و کمبود انرژی هم یکی از عمومی ترین علائمی است که معمولا به کمبود ویتامین های گروه B، به خصوص B۱ و B۶ نسبت داده می شود. اما دکتر شایسته به عنوان پزشک می گوید: «کمبود واقعی این ویتامین ها می تواند علائم مختلفی ایجاد کند، اما خستگی و بی حالی از علائم بسیار غیراختصاصی هستند و علت های متعددی دارند؛ از کم خوابی و استرس گرفته تا کم خونی، مشکلات تیروئید، بیماری ها و رژیم غذایی نامناسب. بنابراین احساس کمبود انرژی به تنهایی دلیل قابل اتکایی برای شروع مصرف ویتامین های گروه B نیست. ضمن اینکه کمبود جداگانه B۶ در افراد سالم چندان شایع نیست.»

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین